tęgoskórowate


Sclerodermataceae
tęgoskórowate


UwagiRemarks
Scleroderma citrinum
przekrój, dojrzewająca gleba S. citrinum

Dwaj wyróżniający się przedstawiciele tego gatunku to tworzący owocniki imitujące formą gwiazdosze (Geastrum) promieniak wilgociomierz (Astraeus hygrometricus) i tworzący niemal podziemne owocniki purchatnica piaskowa (Pisolithus arrhizus), ta na przekroju ujawnia osobliwą złożoną drobno komorowatą strukturę gleby.

Dla pewnego oznaczenia gatunku u przedstawicieli rodzaju tęgoskór (Scleroderma) potrzebna jest mikroskopowa obserwacja zarodników w dojrzałych owocnikach. Część podobnych z makroskopowego wyglądu gatunków ma zarodniki o urzeźbieniu wyraźnie siateczkowatym, inne mają kolczastą powierzchnię. Stosunkow najczęściej spotykamy duże owocniki pospolitego tęgoskóra pospolitego (Scleroderma citrinum). Można go w miarę pewnie oznaczyć dzięki grubej osłonie (perydium) spękanej na duże łuski i o barwie ochrowej zwykle o zielonkawym lub cytrynowym odcieniem. Owocnik jest przytwierdzony do podłoża jedynie cienkim sznurem grzybni.

Inne tęgoskóry (Scleroderma) mają często u podstawy korzeniopodobny gruby sznur grzybni zagłębiony w podłożu, ich owocniki są mniejsze, o cieńszym perydium (jedynie rzadki tęgoskór cebulowaty (Scleroderma cepa) ma grube perydium). Dla pewnego oznaczenia pozostałych gatunków konieczne jest sprawdzenie mikroskopowych cech zarodników.

WartośćImportance   Tęgoskóry (Scleroderma) są co najmniej niejadalne. Podaje się, że mogą powodować zatrucia.



czy możesz wyobrazić sobie
jak wygląda ta strona
z fotografią w tym miejscu

furtka gratis

in Full Version you will see iconic photo of this taxon

Astraeus hygrometricus (promieniak wilgociomierz)
swoją formą przypomina gwiazdosze (Geastrum), jednak z uwagi na szczegóły budowy osłony, gleby oraz prosty nieregularny otwór do uwalniania zarodników należy do rodziny tęgoskórowatych (Sclerodermataceae)

wyrasta zwykle w grupach, na nagrzanych miejscach w rzadkich lasach, na brzegach lasów, najczęściej pod sosnami i dębami, na kwaśnych glebach


czy możesz wyobrazić sobie
jak wygląda ta strona
z fotografią w tym miejscu

furtka gratis

in Full Version you will see iconic photo of this taxon

Pisolithus arrhizus (purchatnica piaskowa)
Pisolithus arrhizus
tęgoskór (Scleroderma)
zarodniki siateczkowate
Scleroderma bovistazarodniki z siateczką; strzępki ze sprzążkami
jeśli nie, to przejdź do punktu zarodniki kolczaste
Scleroderma citrinumScleroderma citrinum (tęgoskór cytrynowy [tęgoskór pospolity])
owocniki duże, 4-15 cm średnicy; przyrośnięte do podłożem cienkim sznurkiem grzybni; z grubym perydium (na świeżo do kilku mm), słomkowożółtym, zielonkawożółtym, spękanym na duże łuski (0.5-2 mm), tej samej barwy lub nieco ciemniejsze
bardzo pospolity, w lasach różnego typu ale preferuje kwaśne podłoże

czy możesz wyobrazić sobie
jak wygląda ta strona
z fotografią w tym miejscu

furtka gratis

in Full Version you will see iconic photo of this taxon

Scleroderma bovista (tęgoskór kurzawkowy)
Scleroderma bovistaowocniki małe, 2-5 cm średnicy; z wyraźnym, kilkucentymetrowym nibytrzonem zagłębionym w podłożu; perydium cienkie, u podstawy czasem z jasnożółtym lub fioletowym nalotem, powierzchnia gładka lub spękana na drobne, nieareolkowate przylegające ciemnobrązowe łuseczki
zarodniki kolczaste
Scleroderma verrucosumzarodniki kolczaste; strzępki bez sprzążek
jeśli nie, to przejdź do punktu zarodniki siateczkowate
 Scleroderma cepa (tęgoskór cebulowaty)
perydium grube, brązowe, gładkie lub spękane na drobniutkie łuseczki; owocnik 3-4 cm średnicy, siedzący lub z krótkim nibytrzonem
Pełna lista (3) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej
Full list of (3) external links list available in this place in professional version
perydium cienkie
- perydium cienkie, żółtawe lub czerwonawo-brązowe, z wyraźnymi brązowymi łuskami

czy możesz wyobrazić sobie
jak wygląda ta strona
z fotografią w tym miejscu

furtka gratis

in Full Version you will see iconic photo of this taxon

Scleroderma areolatum (tęgoskór lamparci [tęgoskór areolkowaty, tęgoskór wielkozarodnikowy])
Scleroderma areolatumowocnik 2-4 cm średnicy z krótkimi nibytrzonem, 1-2 cm długości; perydium żółtawobrązowe, z bardzo drobnymi łuseczkami, z reguły otoczonymi jaśniejszą obwódką (areolki); zarodniki 11-13 µm średnicy
Scleroderma verrucosumScleroderma verrucosum (tęgoskór brodawkowany)
Scleroderma verrucosumowocniki 2-7 cm średnicy z dobrze rozwniętym nibytrzonem (do 5 cm długości); perydium czerwonawobrązowe, z gęsto rozmieszczonymi ciemnymi łuseczkami, bez jasnych obwódek; zarodniki 9-11 µm średnicy

Literatura (REFERENCES) Rudnicka-Jezierska W., 1991 - Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom XXIII. Purchawkowe (Lycoperdales), tęgoskórowe (Sclerodermatales), pałeczkowe (Tulostomatales), gniazdnicowe (Nidulariales), sromotnikowe (Phallales), osiatkowe (Podaxales). p.91 [14]
Hansen, L., Knudsen, H., 1997 - Nordic Macromycetes vol. 3. Heterobasidioid, Aphyllophoroid and Gasteromycetoid Basidiomycetes. p.296 [110]


Copyright © 2004-2008 by Marek Snowarski
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 04.04.2008 (utworzona/CREATED 04.08.2004) | Zobacz też rośliny naczyniowe Polski, atlas roślin
Wersja publikacji: 2010.03.10w


levis shop |