| UwagiRemarks |
Dwaj wyróżniający się przedstawiciele tego gatunku to tworzący owocniki imitujące formą gwiazdosze (Geastrum) promieniak wilgociomierz (Astraeus hygrometricus) i tworzący niemal podziemne owocniki purchatnica piaskowa (Pisolithus arrhizus), ta na przekroju ujawnia osobliwą złożoną drobno komorowatą strukturę gleby. Dla pewnego oznaczenia gatunku u przedstawicieli rodzaju tęgoskór (Scleroderma) potrzebna jest mikroskopowa obserwacja zarodników w dojrzałych owocnikach. Część podobnych z makroskopowego wyglądu gatunków ma zarodniki o urzeźbieniu wyraźnie siateczkowatym, inne mają kolczastą powierzchnię. Stosunkow najczęściej spotykamy duże owocniki pospolitego tęgoskóra pospolitego (Scleroderma citrinum). Można go w miarę pewnie oznaczyć dzięki grubej osłonie (perydium) spękanej na duże łuski i o barwie ochrowej zwykle o zielonkawym lub cytrynowym odcieniem. Owocnik jest przytwierdzony do podłoża jedynie cienkim sznurem grzybni. Inne tęgoskóry (Scleroderma) mają często u podstawy korzeniopodobny gruby sznur grzybni zagłębiony w podłożu, ich owocniki są mniejsze, o cieńszym perydium (jedynie rzadki tęgoskór cebulowaty (Scleroderma cepa) ma grube perydium). Dla pewnego oznaczenia pozostałych gatunków konieczne jest sprawdzenie mikroskopowych cech zarodników. | |
| WartośćImportance | Tęgoskóry (Scleroderma) są co najmniej niejadalne. Podaje się, że mogą powodować zatrucia. |
czy możesz wyobrazić sobie jak wygląda ta strona z fotografią w tym miejscu in Full Version you will see iconic photo of this taxon | Astraeus hygrometricus (promieniak wilgociomierz) ![]() ![]() ![]() swoją formą przypomina gwiazdosze (Geastrum), jednak z uwagi na szczegóły budowy osłony, gleby oraz prosty nieregularny otwór do uwalniania zarodników należy do rodziny tęgoskórowatych (Sclerodermataceae) wyrasta zwykle w grupach, na nagrzanych miejscach w rzadkich lasach, na brzegach lasów, najczęściej pod sosnami i dębami, na kwaśnych glebach |
czy możesz wyobrazić sobie jak wygląda ta strona z fotografią w tym miejscu in Full Version you will see iconic photo of this taxon | Pisolithus arrhizus (purchatnica piaskowa) ![]() ![]() ![]() |
| tęgoskór (Scleroderma) | |
zarodniki siateczkowate zarodniki z siateczką; strzępki ze sprzążkamijeśli nie, to przejdź do punktu zarodniki kolczaste | |
![]() | Scleroderma citrinum (tęgoskór cytrynowy [tęgoskór pospolity]) ![]() owocniki duże, 4-15 cm średnicy; przyrośnięte do podłożem cienkim sznurkiem grzybni; z grubym perydium (na świeżo do kilku mm), słomkowożółtym, zielonkawożółtym, spękanym na duże łuski (0.5-2 mm), tej samej barwy lub nieco ciemniejsze bardzo pospolity, w lasach różnego typu ale preferuje kwaśne podłoże |
czy możesz wyobrazić sobie jak wygląda ta strona z fotografią w tym miejscu in Full Version you will see iconic photo of this taxon | Scleroderma bovista (tęgoskór kurzawkowy) ![]() ![]() owocniki małe, 2-5 cm średnicy; z wyraźnym, kilkucentymetrowym nibytrzonem zagłębionym w podłożu; perydium cienkie, u podstawy czasem z jasnożółtym lub fioletowym nalotem, powierzchnia gładka lub spękana na drobne, nieareolkowate przylegające ciemnobrązowe łuseczki |
zarodniki kolczaste zarodniki kolczaste; strzępki bez sprzążekjeśli nie, to przejdź do punktu zarodniki siateczkowate | |
Scleroderma cepa (tęgoskór cebulowaty) ![]() ![]() perydium grube, brązowe, gładkie lub spękane na drobniutkie łuseczki; owocnik 3-4 cm średnicy, siedzący lub z krótkim nibytrzonem Pełna lista (3) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej Full list of (3) external links list available in this place in professional version | |
czy możesz wyobrazić sobie jak wygląda ta strona z fotografią w tym miejscu in Full Version you will see iconic photo of this taxon | Scleroderma areolatum (tęgoskór lamparci [tęgoskór areolkowaty, tęgoskór wielkozarodnikowy]) ![]() owocnik 2-4 cm średnicy z krótkimi nibytrzonem, 1-2 cm długości; perydium żółtawobrązowe, z bardzo drobnymi łuseczkami, z reguły otoczonymi jaśniejszą obwódką (areolki); zarodniki 11-13 µm średnicy |
![]() | Scleroderma verrucosum (tęgoskór brodawkowany) owocniki 2-7 cm średnicy z dobrze rozwniętym nibytrzonem (do 5 cm długości); perydium czerwonawobrązowe, z gęsto rozmieszczonymi ciemnymi łuseczkami, bez jasnych obwódek; zarodniki 9-11 µm średnicy |
| Literatura (REFERENCES) | Rudnicka-Jezierska W., 1991 - Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom XXIII. Purchawkowe (Lycoperdales), tęgoskórowe (Sclerodermatales), pałeczkowe (Tulostomatales), gniazdnicowe (Nidulariales), sromotnikowe (Phallales), osiatkowe (Podaxales). p.91 [14] Hansen, L., Knudsen, H., 1997 - Nordic Macromycetes vol. 3. Heterobasidioid, Aphyllophoroid and Gasteromycetoid Basidiomycetes. p.296 [110] |













