Scleroderma citrinum Pers. (1801)

Owocnik kulisty lub bulwiasty, duży, do 100 mm średnicy; trzon szczątkowy w postaci pęku białawych strzępek; w różnych odcieniach żółci i brązu, czasem z odcieniem pomarańczowym lub cytrynowym; powierzchnia spękana na duże poletka i często z odstającymi łuskami.

Okrywa gruba, do kilku (5) mm; dojrzała rozrywa się nieregularnie na szczycie.

Wnętrze (gleba) początkowo białawe, szybko fioletowe, z wiekiem szaroczarne - na przekroju przypomina utarty mak, dojrzałe oliwkowobrązowe do zielonkawoszarego - sproszkowane; zapach silny, aromatyczny.

Sporocarp spherical or tuberous, large, up to 100 mm in diameter; stipe rudimentary in the form of a tuft of whitish mycelial strands; in various shades of yellow and brown, sometimes with orange or lemon tint; surface areolate and often with coarse scales.

Peridium thick, up to several (5) mm; mature ruptures irregularly at the apex.

Interior (gleba) initially whitish, soon violet, with age grey-black - in cross section reminds of ground poppy-seeds, mature olive-brown to greenish-grey - powdered; odour strong, aromatic.

Zarodniki kuliste, powierzchnia kolczasta i siateczkowana; 7-15 µm średnicy.

Spores globose, surface spinose and reticulate; 7-15 µm średnicy.

Bardzo pospolity. Owocniki wyrastają latem i jesienią, zwykle w grupach, na powierzchni ziemi lub nieco zagłębione, czasem na pniakach i pniach, przeważnie na ubogich, piaszczystych glebach w lasach iglastych, na obrzeżach lasów i poboczach dróg leśnych.

Very common specie. Fruitbodies grow mostly gregarious on poor, acid, sandy soils, mainly in coniferous forests & on forest edges.

Trujący. Z uwagi na dość luźne zewnętrze i wewnętrzne podobieństwo do trufli oraz swoisty aromat, bywa używany jako grzyb przyprawowy. Nie należy jednak go w tej roli używać z uwagi na toksyczność.

Poisonous.

Czasami używany jako przyprawa - być może z powodu utożsamiania w ludowej wiedzy z truflą - czyli w funkcji "trufli dla ubogich". Owszem tęgoskór ma dość przyjemny zapach i bulwiasty kształt, jest to jednak zupełnie inny gatunek niż trufla, w dodatku trujący.

S. bovista

Ten akapit w przeglądowej wersji atlasu ma dokładnie ten sam rozmiar co w pełnej wersji atla

Similar Scleroderma bovista can be distinguished by thinner peridium (ca. 1 mm) and distinct thick stalk.

Xerocomus parasiticus

Ten akapit w przeglądowej wersji atlasu ma dokładnie ten sam rozmiar co w pełnej wersji atlasu. Właściwa treść jest jednak

Scleroderma citrinum is parasitized by rare, parasitic bolete Xerocomus parasiticus.