Kuehneromyces mutabilis (Schaeff.) Singer & A.H. Sm.

Kapelusz silnie higrofaniczny od piaskowożółtego (gdy suchy) do rdzawobrunatnego, miodowobrunatnego (gdy wilgotny), wysychający ma środek jaśniejszy a brzeg ciemniejszy; 30-60 mm średnicy, początkowo wypukły z podwiniętym brzegiem, szybko płaski, zazwyczaj z tępym garbkiem; powierzchnia gładka, jedynie u młodych egzemplarzy z zanikającymi brązowawymi łuseczkami; gdy wilgotny nieco oślizgła; brzeg kapelusz gdy jest wilgotny to prążkowany.

Blaszki z początku białawe, bladożółtawe, następnie rdzawobrunatne (cynamonowe); różnej długości, 3-5 mm szerokości, gęste; przyrośnięte do trzonu lub nieco zbiegające.

Trzon barwy kapelusza, góra jaśniejsza, podstawa ciemniejsza, ciemnobrunatna; 50-70(120) x 5-10 mm, smukły; pusty; włóknisty; powyżej łatwo zanikającego błoniastego pierścienia gładki, poniżej brunatno łuseczkowaty. Pierścień krótki, wywinięty ku górze, wysoko osadzony, błoniasty, często zabarwiony na rdzawobrązowo przez wysypujące się zarodniki, gdy zaniknie pozostają ślady w postaci większych łuseczek.

Miąższ w kapeluszu białawy, w trzonie rdzawobrunatny, niezmienny; smak łagodny, zapach przyjemny, przypominający świeżo cięte drewno.

Pileus strongly hygrophanous, when dry sandy-yellow, when wet rusty-brown to honney-brown, drying with lighter centre and darker margin; 30-60 mm broad, at first convex with incurved margin, soon plane, usually with obtuse umbo; surface glabrous, in young specimens with delicate brownish squamules; wet viscid and with striate margin.

Lamellae at first whitish, pale yellow, in age rusty-brown; with lamellulae, 3-5 mm broad, crowded; adnexed to subdecurrent.

Stipe concolorous with cap, at top lighter, at base darker, dark-brown; 50-70(120) x 5-10 mm, slender; hollow; fibrillous; above delicate annulus smooth, below annulus with brown squamules. Annulus short, upturned, close to top, membranous, in age seen as bigger squamules.

Flesh in cap whitish, in stipe rusty-brown, unchanging; taste mild, odour pleasant, close to fresh cut wood.

Wysyp zarodników rdzawobrązowy. Zarodniki szerokoelipsoidalne ucięte na końcu z dobrze widoczną porą rostkową, gładkie, o średnio grubej ścianie, 6-7 x 3-4.5 µm.

Spore print rusty-brown. Spores broadly ellipsoid, truncated with distinct germ pore, smooth, medium-thick-walled, 6-7 x 3-4.5 µm.

Pospolity. Wyrasta od kwietnia do grudnia, gromadnie w wiązkach na pniakach i pniach drzew liściastych oraz rzadziej (głównie w górach) także drzew iglastych.

Common. In big clusters on dead hardwood trunks and stumps.

Jadalne są kapelusze. Trzony są zbyt łykowate. Określany jako smaczny, szczególnie polecany na zupy.

Edible and considered to be tasty.

Galerina marginata

Bardzo podobny do śmiertelnie trującej hełmówki obrzeżonej (Galerina marginata) i innych gatunków z jej kręgu. Chełmówka obrzeżona (Galerina marginata) nie ma trzonu z łuseczkami poniżej pierścienia, a jedynie pokryty włókienkami; miąższ ma zapach mąki, wyrasta raczej w grupach niż w wiązkach.

Inny często spotykany, wiązkowy grzyb na pniakach to kruchaweczka wilgotna (Psathyrella piluliformis), ma silnie higrofaniczny kapelusz i biały, kruchy trzon bez błoniastego pierścienia.

This specie is quite similar to deadly toxic Galerina marginata and related species. Galerina margnata differs lack squamules below annulus, stipe is covered with fibrils, has farinaceous odour, grows rather gregarious then clustered.

Other very common clustered mushroom on stumps is Psathyrella piluliformis, it has strongly higrophanous cap and white, fragile stipe without membranous annulus.