Geastrum pectinatum Pers.
| |||
|
owocnik (Fruitbody)
 |
Osłona wewnętrzna (endoperydium) kulista, z wiekiem spłaszczona, 8-30 mm średnicy; ciemnobrązowa; wokół trzonka promieniście pomarszczona. Kołnierz (apofiza) u podstawy osłony wewnętrznej szeroki, bez mączystego nalotu, często jego powierzchnia promieniście pomarszczona, karbowana. Szyjka na której jest osadzone endoperydium długa 5-7(13) mm, po wyschnięciu owocnika dobrze widoczna. U postawy szyjki często występuje zgrubienie będące częścią osłony zewnętrznej. Ujście (perystom) wyrażne, stożkowate, grzebieniaste (karbowane), do 8 mm długości; brązowe, często ciemniejsze od endoperydium; bez talerzyka, ale często otoczone wyraźnym wałeczkiem. Gleba czarnobrązowa. Kolumella w formie miękkiego kłaczka siegającego do ujścia, a nawet nieco wystającego.
When closed subspherical, 10-50 mm in diameter, surface covered with mycelium attached to the substrate, surface of the outermost layer smooth, dull, whitish to pale brown. The outermost layer (exoperidium) cracks open half-way forming several to a dozen or so pointed lobes, which may further split at the tips; not hygroscopic ; exoperidium up to 5 mm thick; the inside initially covered with mealy, grey-brown pruina, with age brown and transversely cracked and usually with a light-coloured stripe along the edges of the lobes.
The innermost layer (endoperidium) spherical, with age compressed, 8-30 mm in diameter; dark brown; around the stalk radially wrinkled. Collar (apophysis) at the base of the endoperidium broad, lacking farinaceous pruina, often radially wrinkled. Neck on which the endoperidium rests 5-13 mm long, distinctly distinguishable when the sporocarp dried up. At the base of the neck often present callosity of the outermost layer. An opening (peristome) distinct, conical, wrinkled, up to 8 mm long; brown, often darker than endoperidium; without a disc-shaped halo, but often surrounded by a distinct ring. Gleba black-brown. Columella in the form of a soft floccus extending to the peristome, and slightly projecting.
zarodniki (Spores)
 |
Spores globose, with large, up to 1.5 µm long, obtusely verrucose; 6-7.5 µm in diameter without verrucae.
występowanie
Rare. Solitary of few together usually under spruce.
wartość (Importance)
No culinary value.
uwagi (Remarks)
 |
| G. striatum |
Similar Geastrum striatum has smaller sporocarps, grows among nitrophilous plants, in parks and deciduous forests; has a distinct apophysis with sharp margin pointing down.
wybrane znaleziska · selected collections
|
|
|
|
strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w Pełnej Wersji - przejdź teraz
page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in Full Version - use now
w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2012.01.15Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 12474 BF-36, 34390 CB-83, 12472 CE-20, 134485 DE-35, 149881 DE-35, 193988 DE-35, 151369 EB-69, 180942 EC-97, 35178 FG-21, 171173 GC-04,
• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 74798 EG-32,
· bez ATPOL lub wadliwy: 150045,
Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2012.01.15
12472 Geastrum pectinatum; 0.5km SE, G. Młyny Złotowskie, k. Złotowa, k. Twardogóry, CE-20; 13.09.2001; las mieszany na piasku, pobocze drogi leśnej, świerkami/sosnami/dębami; ziemia, ściółka kilkanaście owocników; leg. Marek Snowarski; det. Marek Snowarski; eksykat: 010929-13,13A herb. Snowarski, fot. tak, ; publikacja: Narkiewicz C. 2005. Grzyby chronione Dolnego Ślaska. Muzeum Przyrodnicze w Jeleniej Górze. Jelenia Góra. Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi:
12474 Geastrum pectinatum; 1 km NE, Mielnik, Kotlina Kłodzka (G. Bielica), BF-36; 21.09.2002; buki, sosny, na wapieniu, skarpa na skraju lasu; ziemia, ściółka jeden owocnik; leg. Marek Snowarski; det. Marek Snowarski; eksykat: 020921-13 herb. Snowarski, fot. tak, notatka: 020921-13; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi: stary owocnik, prawodpodobnie zniesiony z miejsca wyrośnięcia przez wodę po zboczu góry
34390 Geastrum pectinatum; CB-74 - w okolicy wsi Sikorz - gm. Sępólno Krajeńskie, CB-83; 20.05.2006; Pozbawiony innych drzew las świerkowy; na mchu - w okolicy zmurszałego i omszonego pnia świerkowego około 20 owocników; leg. Waldemar Wesołowski; det. Waldemar Wesołowski; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 2/WW/12.06.06, fot. tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: gwiazdosz długoszyjkowy
fot. 39762
35178 Geastrum pectinatum; Olchowiec, powiat jasielski, w pobliżu Magurskiego PN, FG-21; 15.06.2006; las bukowy, pojedyncze sosny, modrzew, brzoza; na ziemi, przy buku, nieopodal kilka sosen, brzoza i modrzewie 3 owocniki w grupie; leg. Anna Hreczka; det. Anna Kujawa; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 1/AH/30.06.06, fot. tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: Na obrzeżu lasu typowo bukowego, na skraju sosny, modrzewie i brzozy. Owocniki chyba zeszłoroczne. Trudno mi to określić, ponieważ spotkałam je poraz pierwszy.
fot. 40963 fot. 40964 fot. 40965 fot. 40966
• 74798 Geastrum pectinatum; Podłaźce, Pieniński Park Narodowy, EG-32; 18.08.2007; W młodniku świerkowo-jodłowym; na ziemi (na warstwie igieł) jeden owocnik; leg. Piotr Chachuła; det. Anna Kujawa; eksykat: tak, fot. tak, notatka: tak
uwagi: N 49st24'28,0"; E 20st24'49,8"; H - 547 m n.p.m.
fot. 115188
fot. 115189
134485 Geastrum pectinatum; 1,5 km N,Huta Brudzka,pow.radomszczański, DE-35; 03.06.2009; las mieszany-sosna,świerk,brzoza i in; na ściółce,pod świerkiem grupa kilku zeszłorocznych owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 16/JN/1.08.09, fot. tak, notatka: nie
uwagi: W tym samym fragmencie lasu rosną również gwiazdosze rudawe.
fot. 246962 fot. 246963 fot. 246964
149881 Geastrum pectinatum; 1,5 km N,Huta Brudzka,pow.radomszczański, DE-35; 11.10.2009; las mieszany-sosna,świerk,brzoza i in; na ściółce,pod świerkiem dwa owocniki; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: nie, fot. tak, notatka: nie
uwagi: potwierdzenie stanowiska ze zgłoszenia id134485
fot. 285790 fot. 285791 fot. 285792
• 150045 Geastrum pectinatum; Węgierska Górka ul.Zielona pow. Żywiec woj. śląskie; 21.20.2009; Mały trawnik (koło o promieniu 3 m) pośród rozległego parkingu wyasfaltowanego koło budynku Urzędu Gminy i Banku Spółdzielczego. Na trawniku rosły 3 świerki i sumak octowiec; gruba ściółka iglasta miejscami przerośnięta trawą 5 sztuk w niewielkiej odległości od siebie; leg. Ryszard Taran; det. Ryszard Taran; eksykat: Tak; prześlę, fot. tak, notatka: nie
uwagi: Współrzędne wg mapa.szukacz pl
49,605635 19,115202
fot. 286381 fot. 286382 fot. 286383 fot. 286384 fot. 286385 fot. 286386
151369 Geastrum pectinatum; 7km S, Ruciane-Nida, pow. Piski, leśnictwo Dębowo, EB-69; 24.08.2009; BMśw, przeważający świerk z domieszką sosny; w igliwiu grupa około 20 owocników; leg. Mateusz Pańkowski; det. Mateusz Pańkowski; eksykat: nie, chroniony, fot. tak, notatka: nie
uwagi: Gwiazdosz długoszyjkowy. Prawdopodobnie zeszłoroczne owocniki.
fot. 290487 fot. 290488 fot. 290489 fot. 290490
171173 Geastrum pectinatum; około 2 km. na południe od Krynek, pow. pow. sokólski, woj. woj. podlaskie, GC-04; 22.08.2010; Las świerkowy w średnim wieku, całkowicie pozbawiony poszycia oraz roślin zielonych.; na ziemi cztery owocniki w grupie w pobliżu świerka; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 2/MG/11.01.11, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 362913
Więcej informacji w wątku.
180942 Geastrum pectinatum; działka rekreacyjna na W krańcu wsi Łosie, pow. wołomiński, woj. mazowieckie, EC-97; 07.11.2010; pod zasadzonymi świerkami, obok (ok. 6 m od stanowiska) bór mieszany z sosną, brzozą i dębem; na ziemi, wśród opadłych igieł świerku w grupie (3 owocniki); leg. Iwona Dembicz; det. Iwona Dembicz; eksykat: WA0000017769, Zielnik Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, fot. tak, notatka: nie
uwagi: stanowisko na nieleśnej działce rekreacyjnej
- stąd też zebrano okaz zielnikowy!
fot. 392797
193988 Geastrum pectinatum; 1,5 km N od wsi Huta Brudzka, gm.Dobryszyce, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-35; 30.07.2011; las mieszany-sosna,świerk,brzoza i in; na ściółce,pod świerkami dwie grupki po kilku owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, przy pierwotnym zgłoszeniu, fot. tak, notatka: nie
uwagi: Grzybki z tego punktu, oddalone o ok. 30 m od punktu ze zgłoszenia pierwotnego, przedstawione są w wątku gwiazdosze .
Owocniki z ''punktu pierwotnego'' , z dnia 30 sierpnia:
fot. 456821 fot. 456822
siedlisko
fot. 456823
literatura · references
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. [49]
· Breitenbach J., Kraenzlin F., 1986 — Fungi of Switzerland 2 - Non gilled fungi [26II]
· Rudnicka-Jezierska W., 1991 — Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom XXIII. Purchawkowe (Lycoperdales), tęgoskórowe (Sclerodermatales), pałeczkowe (Tulostomatales), gniazdnicowe (Nidulariales), sromotnikowe (Phallales), osiatkowe (Podaxales). [14]
· baza „publikacje po 2000 r.”
w Internecie · direct links — lista 5 linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w Pełnej Wersji - przejdź teraz
list of 5 external links available in Full Version - use now
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 18.01.2010 · została utworzona/was created 27.02.2002
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Geastrum_pectinatum.htm">gwiazdosz długoszyjkowy - Geastrum pectinatum - gwiazdosz grzebieniasty - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Geastrum_pectinatum.htm]gwiazdosz długoszyjkowy - Geastrum pectinatum - gwiazdosz grzebieniasty - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]