non edibleprotectedred listGREJ

Geastrum pectinatum Pers.

gwiazdosz długoszyjkowy (gwiazdosz grzebieniasty)
Geastrum pectinatum
starsze owocników · older sporocarps; 29.09.2001, Dolny Śląsk, okolice Twardogóry; znal. 010929.13
copyright © by Marek Snowarski
Geastrum pectinatum
młody owocnik · young sporocarp
Geastrum pectinatum
Geastrum pectinatum

owocnik (Fruitbody)

Geastrum pectinatum
W stanie zamkniętym kulistawy, 10-50 mm średnicy, powierzchnia pokryta grzybnią przerośniętą z podłożem, powierzchnia osłony zewnętrznej gładka, matowa, biaława do jasnobrązowej. Osłona zewnętrzna (egzoperydium) pęka do połowy wysokości na kilka do kilkunastu ostrych płatów, które mogą być dalej rozszczepione na końcach; nie higroskopijna; grubość osłony zewnętrznej dochodzi do 5 mm; strona wewnętrzna jest początkowo pokryta mączystym, szarobrązowym nalotem, z wiekiem brązowa i popękana poprzecznie z zwykle jasnym pasem na brzegach płatów.

Osłona wewnętrzna (endoperydium) kulista, z wiekiem spłaszczona, 8-30 mm średnicy; ciemnobrązowa; wokół trzonka promieniście pomarszczona. Kołnierz (apofiza) u podstawy osłony wewnętrznej szeroki, bez mączystego nalotu, często jego powierzchnia promieniście pomarszczona, karbowana. Szyjka na której jest osadzone endoperydium długa 5-7(13) mm, po wyschnięciu owocnika dobrze widoczna. U postawy szyjki często występuje zgrubienie będące częścią osłony zewnętrznej. Ujście (perystom) wyrażne, stożkowate, grzebieniaste (karbowane), do 8 mm długości; brązowe, często ciemniejsze od endoperydium; bez talerzyka, ale często otoczone wyraźnym wałeczkiem. Gleba czarnobrązowa. Kolumella w formie miękkiego kłaczka siegającego do ujścia, a nawet nieco wystającego.

When closed subspherical, 10-50 mm in diameter, surface covered with mycelium attached to the substrate, surface of the outermost layer smooth, dull, whitish to pale brown. The outermost layer (exoperidium) cracks open half-way forming several to a dozen or so pointed lobes, which may further split at the tips; not hygroscopic ; exoperidium up to 5 mm thick; the inside initially covered with mealy, grey-brown pruina, with age brown and transversely cracked and usually with a light-coloured stripe along the edges of the lobes.

The innermost layer (endoperidium) spherical, with age compressed, 8-30 mm in diameter; dark brown; around the stalk radially wrinkled. Collar (apophysis) at the base of the endoperidium broad, lacking farinaceous pruina, often radially wrinkled. Neck on which the endoperidium rests 5-13 mm long, distinctly distinguishable when the sporocarp dried up. At the base of the neck often present callosity of the outermost layer. An opening (peristome) distinct, conical, wrinkled, up to 8 mm long; brown, often darker than endoperidium; without a disc-shaped halo, but often surrounded by a distinct ring. Gleba black-brown. Columella in the form of a soft floccus extending to the peristome, and slightly projecting.

zarodniki (Spores)

Geastrum pectinatum
Zarodniki kuliste, o dużych, długich do 1.5 µm, tępych brodawkach; średnica 6-7.5 µm nie licząc brodawek.

Spores globose, with large, up to 1.5 µm long, obtusely verrucose; 6-7.5 µm in diameter without verrucae.

występowanie

Nieczęsty. Owocniki wyrastają pojedynczo i po kilka, zazwyczaj w towarzystwie świerków.

Rare. Solitary of few together usually under spruce.

wartość (Importance)

W Polsce podlega ochronie, jak i pozostałe gwiazdosze. Bez znaczenia kulinarnego

No culinary value.

uwagi (Remarks)

fotografia dostępna w Pełnej Wersji atlasu
G. striatum
Podobny gwiazdosz prążkowany (Geastrum striatum) ma mniejsze owocniki, wyrasta wśród roślinności azotolubnej, w parkach i lasach liściastych; ma wyraźną apofizę o ostrej krawędzi skierowanej ku dołowi (kołnierz w dolnej części "główki").

Similar Geastrum striatum has smaller sporocarps, grows among nitrophilous plants, in parks and deciduous forests; has a distinct apophysis with sharp margin pointing down.

wybrane znaleziska · selected collections
Geastrum pectinatum
10 fot. · 01 09 29 13 (Marek Snowarski)
(Dolny Śląsk, okolice Twardogóry) grupa pod świerkami/sosnami/dębami na piaskach · (on sandy roadside, group under spruce/pine/oak)
identification: Geastrum pectinatum
spores: 4.4 × 4.3, Q= 1.0, N= 60
Geastrum pectinatum
6 fot. · 02 09 21 13 (Marek Snowarski)
(Kotlina Kłodzka, Krowiarki) jeden owocnik, pobocze drogi na skraju lasu, buki, sosny, klony na wapieniu · (solitary on forest edge, Fagus/Pinus/Acer, on limestone)
identification: Geastrum pectinatum
spores: 4.6 × 4.4, Q= 1.0, N= 21
Geastrum pectinatum
5 fot. · 01 09 29 13a (Marek Snowarski)
(Dolny Śląsk, okolice Twardogóry) grupa na poboczu drogi, pod świerkami/sosnami/dębami na piaskach · (group on sandy roadside, under spruce/pine/oak)
identification: Geastrum pectinatum
spores: 4.7 × 4.6, Q= 1.0, N= 11
Geastrum pectinatum
4 fot. · 060615.35178.ah (Anna Hreczka, det. Dariusz Karasiński)
(Olchowiec, pow. jasielski) las bukowy z domieszkami
strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w Pełnej Wersji
page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in Full Version
znaleziska Geastrum pectinatum na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2010.06.25 22:29

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 12474 BF-36, 34390 CB-83, 12472 CE-20, 134485 DE-35, 149881 DE-35, 151369 EB-69, 35178 FG-21,

Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 139750 DE-35, 74798 EG-32,
· bez ATPOL lub wadliwy: 150045,

literatura · references — [14 p.73] · [49 p.400] · [26II tab.499] · baza „publikacje po 2000 r.”

w Internecie · direct links — lista (5) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w Pełnej Wersji; tutaj użyj linku z boku aby je odszukać.
List of (5) external links available in Full Version; here use link on the left to locate it.

Copyright © 2002-2010 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 25.06.2010.www · ostatnio zmieniana/last modified 18.01.2010 · została utworzona/was created 27.02.2002
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Geastrum_pectinatum.htm">gwiazdosz długoszyjkowy - Geastrum pectinatum - gwiazdosz grzebieniasty - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Geastrum_pectinatum.htm]gwiazdosz długoszyjkowy - Geastrum pectinatum - gwiazdosz grzebieniasty - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]