| OwocnikFruitbody | Owocnik początkowo zamknięty, kulisty, 10-20(30) mm średnicy, o powierzchni pokrytej cienką warstwą grzybni, jasnobrązowy. Osłona zewnętrzna (egzoperydium) pęka daleko, zwykle na 4 płaty (rzadziej na 5-6), płaty rozchylają się gwiaździście, kontynuując ten ruch unoszą endoperydium na sztywnych nóżkach; w czasie rozchylania następuje oddzielenie zewnętrznej, grzybniowej, warstwy osłony zewnętrznej, zwykle zostaje ona pod owocnikiem, tworząc poprzerastaną z podłożem miseczką stykającą się z ramionami gwiazdy na szczytach płatów; grzybnia wyściełająca miseczkę jest biaława, bez połysku; zewnętrzna strona ramion jest gładka lub nieregularnie pomarszczona, biaława, wyschnięta ochrowobrązowa; wewnętrzna powierzchnia osłony zewnętrznej jest szaro-popielata. Osłona wewnętrzna (endoperydium) kulistawe lub wydłużone, odwrotnie jajowate, 3.5-15 mm szerokości, ciemno-szarobrązowe; o powierzchni pokrytej drobnymi kryształkami; młoda szara, liliowo-brązowa, z wiekiem ochrowa, brązowawa. Apofiza zwykle obecna. Szyjka krótka, do 2 mm długości. Ujście zarodników (perystom) niskie lub wyciągnięte, włókniste, talerzyk wyraźny, ostro odcinający się, ograniczony wałeczkiem. Kolumella słupkowata, brązowoszara, sięga do połowy wysokości endoperydium. Gleba ciemnobrązowa. | ||
| ZarodnikiSpores | Zarodniki kuliste, wyraźnie brodawkowane (do 12 brodawek na obwodzie), 4.5-6 µm średnicy. Włośnia o strzępkach do 7.5 µm szerokości. | ||
| Występowanie | Stosunkow częsty. Owocniki pojawiają się pojedynczo lub w grupach, zwykle w lasach iglastych, na wapiennym podłożu, rzadziej w lasach liściastych, w zaroślach. | ||
| WartośćImportance | W Polsce podlega ochronie, jak i pozostałe gwiazdosze. Bez znaczenia kulinarnego No culinary value. | ||
| UwagiRemarks |  Do pewnego stopnia podobny gwiazdosz wzniesiony (Geastrum fornicatum) ma znacznie większe owocniki, o grubszej miseczce, a ujście zarodników jest bez wyraźnego talerzyka. Gatunek zmiennny, wyróżniana jest forma paskowa (var. sabulosum) o jeszcze mniejszych owocnikach (10-15 mm średnicy), 5-6 ramionach, wydłużonym endoperydium i niewyraźnym talerzykiem. | ||
| W rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) |
| ||
| W publikacjach po 2000 r. | Geastrum quadrifidum Pers. - Basidiomycota synonimy: G. coronatum (Schaeff.) J. Schrot., G. minus (Pers.) Cunn. uwagi: w IF to odrębne gatunki Flisińska 2004, Narkiewicz 1999a, Łuszczyński 2004, Wojewoda i in. 2004, Nowak i Spałek 2001, Wojewoda 2000b, Łuszczyński 2002, Łuszczyński 2007, Szczepkowski 2008b, Markowska 2004, Narkiewicz 2005, Łuszczyński 2008, Gumińska 2006, Wojewoda 2008, Kujawa 2009a, | ||
| Literatura (REFERENCES) | Rudnicka-Jezierska W., 1991 - Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom XXIII. Purchawkowe (Lycoperdales), tęgoskórowe (Sclerodermatales), pałeczkowe (Tulostomatales), gniazdnicowe (Nidulariales), sromotnikowe (Phallales), osiatkowe (Podaxales). p.70 [14] Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 - Houby. p.397 [49] Breitenbach J., Kraenzlin F., 1986 - Fungi of Switzerland 2 - Non gilled fungi n.500 [26II] | ||
| W Internecie (LINKS) | Lista (5) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać. List of (5) external links available in professional version; here use link on the left to locate it. |
Geastrum quadrifidum DC. (1801)
gwiazdosz czteropromienny
