| Owocniki | Małe, zwykle o kapeluszach do 10 mm średnicy, często bardzo kruche, zabarwione ochrowo, rdzawobrązowo, silnie higrofaniczne, suche stają się znacznie jaśniejsze. Kapelusz kloszowaty, stożkowaty, półkulisty; powierzchnia sucha lub śliska, brzeg kapelusza daleko prześwitujacy. Trzon z osłoną (włókienkowatym lub błoniastym pierścieniem) lub bez, ta zwykle delikatna i widoczna tylko u młodych egzemplarzy. Blaszki wykrojone, rzadziej przyrośnięte, rzadko zbiegające. Barwa wysypu zarodników żółtobrązowa do rdzawobrązowej. Zarodniki gładkie lub szorstkie (wtedy zwykle z łysinką), rzadko z porą rostkową, dekstrynoidalne, cjanofilne. Blaszki zawsze z wyraźnie wyróżniającymi się cystydami na ostrzu blaszki (cheilocystydami) u niektórych gatunków z cystydami na bocznej powierzchnia blaszki (pleurocystydami). U wielu gatunków występują też cystydy, podobnie wyglądające do tych z blaszek, w skórce kapelusza (dermatocystydy) i na powierzchni trzonu (kaulocystydy). Skórka kapelusza zbudowana z wydłużonych, promieniście ułożonych, strzępek. |
| Występowanie | Saprotrofy (lub związane z mchami), zwykle na ubogich siedliskach. Często ściśle związane z określonymi siedliskami lub podłożem. Wiele gatunków jest związanych z mchami, liczne spotyka się na torfowiskach. V3:06; VII1:04; IX1:01; X1:99,03,05,04; |
| WartośćImportance | Z uwagi na rozmiary bez znaczenia kulinarnego. Gatunki z grupy hełmówka jadowita (Galerina marginata) zawierają śmiertelnie trujące substancje analogiczne do tych z muchomora sromotnikowego (Amanita phalloides). |
| UwagiRemarks | Podobnie wyglądające stożkogłówki (Conocybe) różnią się mikroskopowo zupełnie odmiennym typem skórki kapelusza - zewnętrzna warstwa jest utworzona przez okrągławe komórki. Podobnie przedstawiciele rodzaju Phaeogalera mają ciemniejszą barwę wysypu zarodnikó - ciemnordzawą do tabaczkowobrązowej. Ich zarodniki są gładkie, z porą rostkową, boczna powierzchnia blaszki bez cystyd lub z nielicznymi. Występują przeważnie na torfowiskach lub są związane z mchami. |
| Oznaczanie | Oznaczanie hełmówek opiera się w zasadniczej mierze na cechach mikroskopowych, są one w 90% przypadków niezbędne dla pewnego określenia gatunku. Oczywiście pomocne są też cechy makroskopowe a zwłaszcza informacje o podłożu. Dla umożliwienia pewnego oznaczenia gatunku hełmówki należy: 1. Zebrać kilka egzemplarzy w róznym wieku, od bardzo młodych, z niemal zamkniętym kapeluszem do w pełni dojrzałych. Owocniki należy wyciągać z podłoża delikatnie - podstawa trzonu jest bardzo krucha i "rozłazi się" już przy niewielkim nacisku. Po zapisaniu informacji o cechach makroskopowych muszą być one wysuszone i zachowane jako dokumentacja zielnikowa do późniejszej weryfikacji cech mikroskopowych. Oczywiście, o ile czas pozwala, obserwację mikroskopową można też wykonać na świeżych egzemplarzach, co jest nawet łatwiejsze. 2. Zanotować informację o siedlisku i o podłożu. Trzeba zachować z dokumentacją zielnikową fragment podłoża (drewno, torf, mech) - umożliwi to w razie potrzeby precyzyjne określenie rodzaju podłoża lub gatunku mchu. 3. W dokumentacji cech makroskopowyć trzeba zwrócić uwagę na: - kształt kapelusza u młodych i starszych egzemplarzy, - barwę kapelusza wilgotnego i wysychającego tj. gdy zanika prześwitujące prążkowanie (hełmówki są silnie higrofaniczne), -obecność na trzonie resztek osłony, widocznej u młodych egzemplarzy jako pasma lub oprószenie powierzchni trzonu, obecność włosków u podstawy trzonu, - sposób przyrastania blaszek do trzonu, gęstość blaszek, |
| A. owocniki wyrastają wśród mchów torfowców (Sphagnum) | |
| Phaeogalera barwa wysypu zarodników tabaczkowobrązowa oraz zarodniki gładkie lub z porą rostkową | |
| A.a. owocniki stosunkowo duże, kapelusz o średnicy 20-30(35) mm | |
 czy możesz wyobrazić sobie jak wygląda ta strona z fotografią w tym miejscu in Full Version you will see iconic photo of this taxon | Galerina paludosa (hełmówka błotna)  |
Galerina sphagnorum (hełmówka torfowcowa)  | |
| Galerina hybrida | |
| Galerina tibiicystis (hełmówka oprószona) | |
| A.b. owocniki małe, kapelusz o średnicy 5-15 mm | |
| A.b.1. zapach i smak ±silny mączny | |
| Galerina gibbosa | |
| Galerina calyptrata Pełna lista (1) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej Full list of (1) external links list available in this place in professional version | |
| A.b.2. zapach nie jest mączny; zarodniki 8-10 × 4-5 µm | |
| Galerina norvegica | |
| Galerina fennica | |
| B. jedynie wyjątkowo wśród mchów torfowców (Sphagnum), wyrastają na ziemi, resztkach roślinnych, na drewnie, różnych gatunkach mchów; sekcja Tubariopsis | |
| B.a. strzępki (poza warstwą hymenialną) bez sprzążek; zarodniki całe szorstkie, bez łysinki; trzon bardzo jasny, często białawy | |
| Galerina dimorphocystis | |
| Galerina laevis (=graminea) | |
| Galerina griseipes | |
| Galerina propinqua | |
| Galerina heterocystis (=clavata (Vel.) Kuehn.) Pełna lista (1) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej Full list of (1) external links list available in this place in professional version | |
| Galerina subclavata | |
| B.b. strzępki w miąższu ze sprzążkami; zarodniki gładkie lub szorstkie z łysinką | |
| B.b.1. zarodniki o zewnętrznej ścianie pęcherzykowato odstającej; brak cystyd na bocznej powierzchni blaszek (pleurocystyd) | |
| Galerina fallax | |
| Galerina sahleri Pełna lista (1) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej Full list of (1) external links list available in this place in professional version | |
| Galerina calyptrata Pełna lista (1) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej Full list of (1) external links list available in this place in professional version | |
| Galerina cerina | |
| B.b.2. zarodniki nie mają ostającej pęcherzykowato zewnętrznej ściany | |
| B.b.2.1. cystydy na bocznej ścianie blaszek obecne (pleurocystyd) | |
| Galerina clavus | |
| Galerina pallida (=Velomycena) | |
| Galerina nana (hełmówka drobna) | |
| Galerina heimansii | |
| Galerina moelleri (=pseudopumila Orton) | |
| Galerina beinrothii | |
| Galerina unicolor (=praticola (Moell.) Bas) | |
czy możesz wyobrazić sobie jak wygląda ta strona z fotografią w tym miejscu in Full Version you will see iconic photo of this taxon | Galerina marginata (hełmówka jadowita [hełmówka obrzeżona])  kapelusz ochrowy, ochrowobrązowy, żółtobrązowy; na drewnie iglastym; jeśli wyrasta na drewnie liściastym to podawana też pod nazwą Galerina unicolor; czasem też hełmówka jesienna (Galerina autumnalis) jest synonimizowana z hełmówka jadowita (Galerina marginata) bo różnice pomiędzy nimi są nieznaczne |
czy możesz wyobrazić sobie jak wygląda ta strona z fotografią w tym miejscu in Full Version you will see iconic photo of this taxon | Galerina autumnalis (hełmówka jesienna) skórka kapelusza żelatynowata; kapelusz 25-65 mm średnicy, wilgotny ochrowobrązowy, suchy ±żółty, żółtoochrowy, o dość grubym miąższu; smak i zapach słaby, mączny; na butwiejącym drewnie liściastym i iglastym |
| Galerina salicicola Pełna lista (1) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej Full list of (1) external links list available in this place in professional version | |
Galerina badipes (hełmówka brązowotrzonowa) (=cedretorum var. bispora)  | |
| Galerina annulata | |
| Galerina karstenii | |
| Galerina vittaeformis (=muricellospora) Pełna lista (3) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej Full list of (3) external links list available in this place in professional version | |
| Galerina atkinsoniana (=cerina ss. Bres.) Pełna lista (3) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej Full list of (3) external links list available in this place in professional version | |
| Galerina pruinatipes (=Gymnopilus laricicola, Flam. limulata ss. Bres.) | |
| B.b.2.2. brak cystydy na bocznej ścianie blaszek (pleurocystyd) | |
| Galerina pseudomycenopsis | |
| Galerina uncialis | |
czy możesz wyobrazić sobie jak wygląda ta strona z fotografią w tym miejscu in Full Version you will see iconic photo of this taxon | Galerina triscopa (hełmówka pniakowa) kapelusz stożkowaty, z wiekiem coraz bardziej rozpostarty, zawsze zachowuje ostry garbek dość częsta; w grupach na starym murszejącym drewnie świerkowym (także na innych rodzajach drewna iglastego i rzadziej liściastego) i na torfie |
| Galerina luteofulva | |
| Galerina cinctula | |
| Galerina ampullaceocystis (hełmówka ampułkowatorozwierkowa) | |
| Galerina pseudocamerina (=josserandi) | |
| Galerina camerina (=pseudobadipes) | |
| Galerina sideroides | |
| Galerina stylifera (hełmówka prążkowana) (=sideroides ss. Kuehn., Ricken) | |
| Galerina pseudotundrae | |
| Galerina tundrae | |
| Galerina hypophaea | |
| Galerina pumila | |
| Galerina embolus | |
| Galerina mycenoides (=jaapi) | |
| Galerina subbadipes | |
| Galerina cephalotricha | |
| Galerina mniophila | |
| Galerina pseuomniphila | |
czy możesz wyobrazić sobie jak wygląda ta strona z fotografią w tym miejscu in Full Version you will see iconic photo of this taxon | Galerina hypnorum (hełmówka mszarowa [hełmówka rokietowa])  |
| Galerina pseudocerina | |
| Galerina alpestris | |
| Literatura (REFERENCES) | Moser, M., 1983 - Die Roehrlinge und Blaetterpilze (Polyporales, Boletales, Agaricales, Russulales) in Kleine Kryptogamenflora, Band IIb/2. p.418 [27] Watling R., Gregory N.M, Orton P.D. 1993 - British Fungus Flora. Agarics and Boleti. 7. Cortinariaceae p.p.: Galerina, Gymnopilus, Leucocortinarius, Phaeocollybia, Phaeogalera, Phaeolepiota, Phaeomarasmius, Pleuroflammula, Rosites & Stagnicola. p.9 [69] |
| W Internecie (LINKS) | Lista (1) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać. List of (1) external links available in professional version; here use link on the left to locate it. |