Entoloma
dzwonkówka (wieruszka)
na stronie — Owocnik (Fruitbody) · Występowanie · Wartość (Importance) · klucz · Entoloma depluens · Entoloma myochroum · Entoloma myochroum · Entoloma phaeocyathus
owocnik (Fruitbody)
Owocniki bardzo zróżnicowanego kształtu i wielkości. Przeważnie szaro lub brązowo zabarwione, niewielkie, nie rzucające się w oczy. Trzon bez pochwy i pierścienia. Blaszki nie są wolne, co najwyżej wycięte lub w różny sposób przyrośnięte, dojrzałe zwykle z różowym odcieniem nadanym im przez dojrzałe zarodniki . Zarodniki są różowe, o kształcie wielobocznym. Wysyp zarodników w różnych odcieniach różu.
występowanie
Grzyby przeważnie saprotroficzne, nieliczne mikoryzowe. Zdecydowana większość wyrasta na ziemi, często na terenach trawiastych poza lasami, nieliczne wyrastają na drewnie.
Ten akapit w przeglądowej wersji atlasu ma dokładnie ten sam rozmiar co w pełnej wersji atlasu. Właściwa treść jest jednak zastąpiona tekstem który właśnie czytasz. Pełna wersja to nie tylko pełen tekst opisów i artykułów, to także wszystkie pełne
wartość (Importance)
Wśród wieruszek znajdują się gatunki trujące i jadalne. Z uwagi na trudności w identyfikacji nie poleca się zbierania do celów kulinarnych.
Klucz do Entoloma (dzwonkówka)
| gatunek | cechy charakterystyczne | występowanie | |
| Podrodzaj Entoloma (Fr.) Quel. Owocniki pokroju gąsek (Tricholoma). Kapelusz w młodości podwinięty, półkulisty potem rozpostarty, często nieregularny. Blaszki zwykle wycięte, rzadko zbiegające. Trzon dość mocny. | |||
| 1. Kapelusz niebieski do fioletowego, gładki i nagi. | |||
 | Entoloma nitidum (dzwonkówka niebieskawa)  | ||
| Entoloma madidum Pełna lista (2) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (2) external links list available in this place in in Full Version - use now | |||
| 2. Kapelusz szarobrązowy, purpurowobrązowy, nie jest higrofaniczny. | |||
 | Entoloma porphyrophaeum (dzwonkówka porfirowobrązowa) k. i t. purpurowobrązowe, liliowobrązowe; pow. k. drobnowłókienkowata, drobnołuseczkowata | łąki, pastwiska, także w lasach i zaroślach częsty | |
| Entoloma jubatum k. i t. brązowe, pow. k. łuseczkowato-włókienkowata Pełna lista (3) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (3) external links list available in this place in in Full Version - use now | łąki, pastwiska, także w lasach częsty | ||
 | Entoloma sinuatum (d. zatokowata [wieruszka zatokowata]) (=lividum)   k. jasny szarobrązowy, skórzasty; bl. jasnożółte | lasy liściaste częsty latem i jesienią | |
| 3. Kapelusz jasnobrązowy, szarobrązowy, rdzawobrązowy, słabiej lub silniej higrofaniczny. | |||
| 3.1. Owocują wiosną (marzec-czerwiec) | |||
| 3.1.1. Zapach i smak przypominający mąkę. | |||
 | Entoloma clypeatum (d. tarczowa [wieruszka tarczowata])  Kapelusz barwy rogowobrązowej, rdzawobrązowej, wyraźnie higrofaniczny. Trzon średnicy 6-22 mm, biały. | pod Rosaceae - Prunus, Malus, Crataegus itd. | |
| Entoloma aprile Kapelusz rogowo-, rdzawo-, żółtobrązowy; silnie higrofaniczny. Brzeg prześwitująco prążkowany. Trzon 4-13 mm śr, szarobrązowy, szybko pusty w środku. Pełna lista (3) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (3) external links list available in this place in in Full Version - use now | pod Ulmus, Carpinus i innymi | ||
 | Entoloma saundersii Kapelusz brązowawoszary, srebrnoszary, jedwabiście lśniący, słabo higrofaniczny. Trzon 5-22 mm śr. | tereny zakrzaczone, pod Rosaceae, zwłaszcza pod tarniną, głogiem rzadki wiosną | |
 | Entoloma saepium (dzwonkówka mącznowonna) Kapelusz bladobrązowy, niekiedy białawy, słabo higrofaniczny. Trzon 5-15 mm śr. Miąższ niekiedy czerwienieje. | poza lasami, w zaroślach, w sadach pod śliwami i innymi Rosaceae miejscami częsty wiosną | |
| 3.1.2. Zapach i smak nie przypominają mąki | |||
 | Entoloma vernum (Lund.) Romagn. (d. wiosenna [wieruszka wiosenna]) Kapelusz ciemnobrązowy, silnie higrofaniczny, jedwabiście lśniący, stożkowaty. Trzon 2-7 mm śr., szarobrązowy. | pospolity wiosną lasy iglaste, rzadko liściaste | |
| 3.2. Owocują latem i jesienią. | |||
| 3.2.1. Trzon biały. Kapelusz jasny. Blaszki białawe. | |||
 | Entoloma rhodopolium (dzwonkówka szara [wieruszka pogięta]) bez zapachu; forma nidorosum, ujmowana też jako osobny gatunek Entoloma nidorosum ma wyraźny alkaliczny zapach miąższu | częsty; pospolity; miejsca wilgotne pod bukami ale też lasy innego typu | |
 | Entoloma lividoalbum zapach mączny; | częsty; lasy liściaste na ciężkich glebach | |
| Entoloma sericatum Pełna lista (2) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (2) external links list available in this place in in Full Version - use now | |||
 | Entoloma majaloides bez zapachu | rzadki; pod olszami, wiązami, wierzbami, topolami, brzozami | |
| 3.2.2. Trzon szarobrązowy, srebrzystoszary. Kapelusz ciemny. Blaszki brązowawe. | |||
 | Entoloma sericeum (dzwonkówka jedwabista [wieruszka jedwabista]) wilgotny k. ciemnobrązowy; zapach i smak wyraźnie mączne | pospolity; tereny trawiaste, zarówno ubogie jak i żyzne | |
| Entoloma cordae | |||
| 4. Kapelusz białawy | |||
| Entoloma niphoides Pełna lista (1) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (1) external links list available in this place in in Full Version - use now | |||
Entoloma prunuloides  Pełna lista (10) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (10) external links list available in this place in in Full Version - use now | |||
| Podrodzaj Nolanea (Fr.) Quel. Grzyby zwykle pokroju grzybówek (Mycena). Kapelusz higrofaniczny, wilgotny prześwitująco - prążkowany, normalnie sklepiony, z garbkiem, rzadziej z zagłębionym centrum. Powierzchnia gładka lub b. delikatnie i jedynie w centrum włókienkowata.Brzeg kapelusza u dojrzałych owocników nie jest podwinięty. Blaszki przyrośnięte do wolnych. Trzon cienki, zwykle chrząstkowaty; powierzchnia gładka i w różnym stopniu oprószona. | |||
| 1. Żółty kapelusz | |||
 | Entoloma pleopodium (dzwonkówka cytrynowa) (=icterinus)  k. żółtozielony; m. ma intensywny zapach pefum | żyzne miejsca, w lasach, parkach, ogrodach, wśród roślinności zielnej; rzadka; latem i jesienią | |
| 2. Kapelusz brązowy do żółtobrązowego | |||
| 2.1. | |||
| Entoloma cetratum (dzwonkówka ochrowa) | |||
| Entoloma mammosum | |||
| Entoloma hirtipes Pełna lista (8) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (8) external links list available in this place in in Full Version - use now | |||
Entoloma papillatum  Pełna lista (3) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (3) external links list available in this place in in Full Version - use now | |||
| Entoloma conferendum Pełna lista (6) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (6) external links list available in this place in in Full Version - use now | |||
| Podrodzaj Leptonia (Fr.) Quel. Małe i średnie owocniki o niebieskawym lub szarawym zabarwieniu. Kapelusz skórzasty do cienkomięsistego, o podwiniętym brzegu, potem z zapadniętym środkiem kapelusza, powierzchnia mniej lub bardziej pokryta łuseczkami. Blaszki wycięte do wąsko przyrośniętych, białawe, różowe, szarawe, niebieskawe. Trzon cienki, długi, łamliwy, pusty w środku. Rosną latem na pastwiskach i terenach trawiastych. | |||
| 1. | |||
| Entoloma lampropum | |||
| 1.2. | |||
| Entoloma chalybatum | |||
 | Entoloma serrulatum (dzwonkówka czarniawa) | ||
| Entoloma euchroum (dzwonkówka fioletowawa) | |||
| 2. | |||
| Entoloma sericellum Pełna lista (7) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (7) external links list available in this place in in Full Version - use now | |||
 | Entoloma incanum (dzwonkówka brązowozielona)  | ||
| Podrodzaj Rhodophyllus W.G.Smith synonim: Eccilia Kapelusz skórzasty do cienkomięsistego, z zapadniętym środkiem. Blaszki wyraźnie zbiegające (różnią się tym od Leptonia), białawe następnie mięsnoróżowe. Trzon kruchy, pusty, u góry rozszerzony. Wyrastają głównie na terenach trawiastych. | |||
| Entoloma sericeonitidum | |||
| Entoloma parkensis | |||
| Entoloma sericellum Pełna lista (7) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (7) external links list available in this place in in Full Version - use now | |||
| Podrodzaj Claudopus W.G.Smith Kapelusz cienkomięsisty, filcowaty, ekscentryczny do bocznie przyrośniętego. Blaszki mniej lub bardziej zbiegające. Trzon bardzo krótki, zanikający. | |||
 | Entoloma byssisedum (dzwonkówka muszelkowata) | ||
| Entoloma parasiticum Pełna lista (2) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (2) external links list available in this place in in Full Version - use now | |||
| Podrodzaj Pouzarella Owocniki o pokroju grzybówek (Mycena), z silnie włókienkowato-łuseczkowatą powierzchnia kapelusza (w czym przypominają owocniki strzępiaków (Inocybe)), nie higrofaniczne, zwykle bez prześwitująco-prązkowanego kapelusza; blaszki często bardzo ciemno szarobrązowe; trzon często z enkrustowanymi włoskami; skórka kapelusza z enkrustowanymi strzępkami z przegrodami; bez sprzążek; cheilocystydy jeśli obecne to cylindryczne lub maczugowate, często enkrustowane. | |||
 | Entoloma dysthaloides (dzwonkówka owłosiona) kapelusz ciemnobrązowy do czarnobrązowego, szarobrązowy, czasem ze słabym winno-czerwonym odcieniem; powierzchnia drobno włóknisto-łuseczkowata, z wiekiem z uniesionymi łuseczkami; 3-15(20) mm średnicy | nierzadka; na podmokłych terenach, w lasach liściastych, zwykle w pobliżu olszy lub jesionu | |
| Entoloma strigosissimum | |||
| Entoloma dysthales | |||
| Entoloma hirtum | |||
| Entoloma versatile Pełna lista (2) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (2) external links list available in this place in in Full Version - use now | |||
| Entoloma arenosum | |||
| Entoloma indutum | |||
literatura · references
· Cetto, B. — Der grosse Pilzuehrer. Vol. 3 [23III]
· Noordeloos, Machiel E., 1992 — Entoloma s.l. Fungi Europaei 5. [34]
· Cetto, B. — Der grosse Pilzuehrer. Vol. 3 [23III]
· Noordeloos, Machiel E., 1992 — Entoloma s.l. Fungi Europaei 5. [34]
w Internecie · direct links — * MACHIEL NOORDELOOS - How do I get acquainted with Entoloma? characters, classification ·
Copyright © 1998-2012 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 31.01.2011 · została utworzona/was created 17.05.1998
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 31.01.2011 · została utworzona/was created 17.05.1998
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Entoloma.htm">dzwonkówka - Entoloma - wieruszki - wieruszka - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Entoloma.htm]dzwonkówka - Entoloma - wieruszki - wieruszka - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Entoloma.htm">dzwonkówka - Entoloma - wieruszki - wieruszka - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Entoloma.htm]dzwonkówka - Entoloma - wieruszki - wieruszka - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]