Entoloma vernum Lundell
|
10 mmowocnik (Fruitbody)
Blaszki początkowo jasnoszare, z wiekiem szarobrązowe do różowobrązowych; szerokie, wąsko przyrośnięte, ostrza gładkie.
Trzon 30-70(90) x 3-6(9) mm; ciemnobrązowy do ochrowobrązowego; u góry i podstawy może być jaśniejszy, beżowo-brązowy; powierzchnia na całej długości wzdłużnie biało włókienkowaty lub pudrowany, podstawa często pokryta białą grzybnią.
Miąższ wilgotny ciemnobrązowy, suchy szaro-jasnobrązowy do różowawo-brązowego, w kapeluszu cienki, bardzo kruchy; zapach słaby spermatyczny lub grzybowy (nie ma zapachu mąki), smak łagodny, grzybowy.
Pileus hygrophanous, black-brown when moist, pale grey to beige-brown on drying up; (10)20-45(60) mm in diameter; initially conic, later campanulate to plane, always distinctly, acutely umbonate; surface smooth, glossy; margin sometimes slightly striate to dentate, acute, initially incurved, later straightens out.
Lamellae at first pale grey, with age grey-brown to pink-brown; broad, narrowly adnate, edges smooth.
Stipe 30-70(90) x 3-6(9) mm; dark brown to ochraceous-brown; at the apex and at base can be lighter coloured, beige-brown; surface entirely longitudinally white fibrillose or pruinose, base often covered with white mycelium.
Flesh dark brown when moist, dry grey-pale brown to pinkish-brown, in the cap thin, very fragile; odour spermatic or fungoid (farinaceous smell absent), taste mild, fungoid.
zarodniki (Spores)
Spore print red-brown. Spores 5-7-angled, 8-12 x 7-9 µm.
występowanie
 |
Common; spring till early summer, in and outside forest, often close to Picea or Larix; prefer acid sandy soils, also on heaths, near Juniperus or Calluna; rarely in deciduous forest.
strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w Pełnej Wersji - przejdź teraz
page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in Full Version - use now
w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — Informacje o występowaniu tego gatunku obecnie nie są już przyjmowane do GREJ z uwagi na częste występowanie tego gatunku lub brak zagrożeń.specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2012.01.15
Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 99301 BC-99, 96801 BE-48, 100303 CA-61, 98163 CA-71, 97997 DE-55, 99823 DF-62,
• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 97619 BE-58, 128855 CA-89, 96607 DA-80, 128605 DE-35, 164987 DE-35, 163165 DE-46, 163809 DE-46, 163407 DE-54, 163014 DE-55, 185520 DE-55, 163311 DE-65, 163312 DE-65, 185521 DE-65, 163242 DE-66, 98374 DE-75, 184671 DF-68, 59985 DF-95, 138825 DF-98, 138834 DG-34, 97379 FF-05, 164555 GC-01, 164557 GC-01, 164651 GC-02, 163461 GC-11, 163468 GC-11,
· bez ATPOL lub wadliwy: 163676, 163677,
Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2012.01.15
• 59985 Entoloma vernum; Zagórnik, Beskid Mały, około 50 m nad cmentarzem, DF-95; 31.03.2007; w niewielkim wąwązie, w pobliżu derenia i czereśni ptasiej; na ziemi, 25 owocników w dwóch skupieniach, w odległosci 1 m od siebie; leg. Piotr Chachuła; det. Sebastian Pinczer; eksykat: Tak (pojedzie do A. K.), fot. tak, notatka: tak
uwagi: N 49st50'24,1", E 19st22'35,7", H = 402 m n.p.m.
fot. 84068
• 96607 Entoloma vernum; Gdańsk okolice Drogi brzozowej przy nieczynnym wyciągu narciarskim, DA-80; 06.04.2008; Las mieszany (Lasy Oliwskie) TPK; Pod sosną bukami przy ścieżce leśnej 10 owocników; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak,zostanie wysłany do Kustosza Bazy, fot. tak, notatka: tak
uwagi: fot. 160583
96801 Entoloma vernum; Wrocław - Maślice, BE-48; 10.04.2008; Młody las mieszany z przewagą sosny. Trochę brzozy i dębu.; jedno skupisko w miejscu pozbawionym ściółki i darni, drugie na ściółce, kilkadziesiąt metrów dalej. w grupach po kilka owocników; leg. Tomasz Pachlewski; det. Tomasz Pachlewski; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 7/TP/23.05.08, ; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 161120 fot. 161121
• 97379 Entoloma vernum; 2 km NE Pysznica, podkarpackie, FF-05; 12.04.2008; rzadki młodnik sosnowy; na ziemi, w grupie , kilkanaście sztuk; leg. Wiesław Smyrski; det. Wiesław Smyrski; eksykat: tak, fot. tak, notatka: nie
uwagi: eksykat wysyłam do Anny Kujawy
fot. 162433 fot. 162434
• 97619 Entoloma vernum; , BE-58; 18.04.2008; Park; dęby, cisy i inne; w trawie pod dębem pojedynczy owocnik; leg. Tomasz Pachlewski; det. Tomasz Pachlewski; eksykat: tak, zostanie wysłany do Kustosza bazy,
uwagi:
fot. 162944 fot. 162945
97997 Entoloma vernum; 1,5 kmW,Bobry,pow.radomszczański, DE-55; 09.04.2008; skraj młodnika sosnowego oddzielony od łąk pasem drzew liściastych; na ziemi,w trawie i między liściami w trzech luźnych grupkach,ok.20 szt; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 8/JN/14.05.08, fot. tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: fot. 164046 fot. 164047
98163 Entoloma vernum; 1 km SE, Damnica, pow. Słupsk, pomorskie, CA-71; 13.04.2008; Droga leśna między młodnikiem mieszanym a starszym lasem mieszanym; Trawiasta droga leśna mało uczęszczana w grupie około 6 szt.; leg. Małgorzata Tęsna; det. Joanna Gądek; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 3/MT/24.04.08, fot. tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 164528 WIERUSZKA WIOSENNA
fot. 164529 WIERUSZKA WIOSENNA
fot. 164530 WIERUSZKI WIOSENNE
• 98374 Entoloma vernum; Kłomnice, woj. śląskie, DE-75; 13.04.2008; dąb, brzoza, sosna; na ziemi, leśna droga klika sztuk; leg. Krzysztof Kołodziejczyk; det. Krzysztof Kołodziejczyk; eksykat: tak, wyślę do Anny Kujawy, fot. tak, notatka: nie
uwagi: .
fot. 165152 fot. 165153
99301 Entoloma vernum; Kokoryczowe Wzgórze, Poznań-Radojewo, pow. Poznań, woj. Wielkopolskie, BC-99; 12.04.2008; Zadrzewienia parkowe z przewagą drzew liściastych; na ziemi 2 owocniki; leg. Michał Wójtowski; det. Michał Wójtowski; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 2/MW/13.05.08, fot. nie, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
99823 Entoloma vernum; Lasy Kobiórskie, 2km W zameczek w Promnicach, pow. tyski, woj. śląskie, DF-62; 15.04.2008; skarpa przy drodze porośnięta topolą osiką, leszczyną i nielicznymi dębami; na ziemi w mchu, wśród opadłych liści trzy owocniki; leg. Joanna Gądek; det. Joanna Gądek; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 6/JG/16.05.08, fot. tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 169303 fot. 169304
100303 Entoloma vernum; 1km E, wieś Budy, 2km N, Damnica, gm. Damnica, pow. Słupsk, pomorskie, CA-61; 27.04.2008; Las mieszany (dąb, brzoza, olcha, wierzba,); na ziemi w grupie - kilka sztuk; leg. Małgorzata Tęsna; det. Małgorzata Tęsna; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 5/MT/17.05.08, fot. tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: Wieruszka wiosenna
fot. 170258 fot. 170259 fot. 170260 fot. 170261
• 128605 Entoloma vernum; 1 km NE,Borowa,gm.Dobryszyce, DE-35; 11.04.2009; las liściasty-brzoza,olcha,klon i krzewy liściaste; na ziemi,pod brzozą pojedynczo; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyślę Ani, fot. tak, notatka: nie
uwagi: 51st11'43,17"N 19st23'21,51"E
fot. 234461 fot. 234462
• 128855 Entoloma vernum; Gdańsk Oliwa Dolina Radości w pobliżu, CA-89; 19.04.2009; Skraj lasu i łąki -leszczyna,grab,buk,sosna; W ziemi 10 owocników; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak,zostanie wysłany do Kustosza Bazy, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 235062
N 54*23,557'
E 18*30,639'
74 m.npm
• 138825 Entoloma vernum; lasy NE Maków Podhalański, pow.suski, woj.małopolskie, DF-98; 22.04.2009; las iglasty z przewagą jodły, świerka i pojedynczymi sosnami; na ziemi w mchu, wśród różowych lepiężników, teren wilgotny trzy owocniki; leg. Joanna Gądek; det. Joanna Gądek; eksykat: TAK, zostanie wysłany do Ani Kujawy, fot. tak, notatka: nie
uwagi:
fot. 257616
• 138834 Entoloma vernum; okolice Ujsoł, woj. śląskie, pow. żywiecki, gmina Ujsoły, DG-34; 05.06.2009; las świerkowy; skraj lasu, nad górskim potokiem, na ziemi jeden owocnik; leg. Joanna Gądek; det. Joanna Gądek; eksykat: TAK, zostanie wysłany do Ani Kujawy, fot. tak, notatka: nie
uwagi:
fot. 257678
• 163014 Entoloma vernum; ul.Spacerowa,Radomsko,okolice oczyszczalni ścieków, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-55; 13.04.2010; zdziczały sad; na ziemii,pod jabłonią grupa ok 40 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyslę Ani, fot. tak, notatka: nie
uwagi: siedlisko
fot. 329217
przykładowe owocniki
fot. 329218 fot. 329219 fot. 329220
• 163165 Entoloma vernum; Bartodzieje Podleśne (Radomsko), pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-46; 16.04.2010; trawiasty skraj zagajnika sosnowego; na ziemi,w trawie grupa 22 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyslę Ani, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 329742 fot. 329743 fot. 329744 fot. 329745
• 163242 Entoloma vernum; Podświerk,gm.Kobiele Wielkie, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-66; 17.04.2010; przydrożna kępa osik w lesie sosnowym; na ziemi dwaq owocniki; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyślę Ani, fot. tak, notatka: nie
uwagi: siedlisko
fot. 330367
owocniki
fot. 330368 fot. 330369
• 163311 Entoloma vernum; 1,5 km NE,Teklinów, pow. częstochowski, woj. śląskie, DE-65; 15.04.2010; skraj lasu-osika,sosna,brzoza,czeremcha; na ziemi ok.15 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyslę Ani, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 330777 fot. 330778 fot. 330779
siedlisko
fot. 330780
• 163312 Entoloma vernum; 1,5 km NW,Borki,gm.Gidle, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-65; 15.04.2010; las mieszany-brzoza,świerk,czeremcha i in; na ziemi ponad tuzin owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyslę Ani, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 330786 fot. 330787 fot. 330788
• 163407 Entoloma vernum; 1 km NE,Ważne Młyny, pow. pajęczański, woj. łódzkie, DE-54; 18.04.2010; las sosnowy; na ziemi,w trawach i mchach w promieniu kilkuset metrów kilka grup,łącznie ok.150 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyślę Ani, fot. tak, notatka: nie
uwagi: gr1
fot. 331257 fot. 331258
gr2
fot. 331259 fot. 331260
• 163461 Entoloma vernum; 0.5 km na wschód od miejscowości Ciasne, pow. Białystok, woj. Podlaskie, GC-11; 10.04.2010; skraj piaszczystej drogi w terenie z lekka porośniętym (jałowiec, świerk, sosna , brzoza i inne lecz juz znacznie rzadziej); piaszczysto-żwirowe, porośniete trawami i mchami kilka owocników w jednej grupie lecz nie pozrastaanych; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: tak, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 331550 fot. 331551 fot. 331552
Więcej informacji i zdjęć w wątku.
Grzybek wydaje się być dość popularny w tej okolicy. Razem do tej pory, w tym roku, znalazłem sześć stanowisk. Zgłoszę jednak tylko te które różnią się siedliskiem lub też występują w znacznej odległości.
• 163468 Entoloma vernum; 1,5 km. na wschód od miejscowości Ciasne, pow. Białystok, woj. Podlaskie, GC-11; 13.04.2010; Skraj leśnej drogi(świerk, sosna); piaszczysta ziemia pokryta głebokim mchem kilka owocników tuż przy świerku; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: tak, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 331579 fot. 331580 fot. 331581
• 163676 Entoloma vernum; Węgierska Górka ( przy czerwonym szlaku na Glinne), pow. Żywiec, woj. śląskie; 24.04.2010; przy szlaku turystycznym w lesie mieszanym (świerk, brzoza, osika, buk); Na ziemi poprzerastanej kilkoma kępami turzycy jeden egzemplarz z startującym maleńkim podrostkiem ukrytym w ziemi; leg. Ryszard Taran; det. Ryszard Taran;
uwagi: Położenie wg. Szukacz. pl 49,611266; 19,096684
fot. 332277 fot. 332278
• 163677 Entoloma vernum; Cięcina (między gajówką a skrętem na Ficońkę), pow. Żywiec, woj. śląskie; 25.04.2010; Pobocze asfaltowej drogi śródleśnej, las mieszany, zdecydowana dominacja buka na świerkiem; 3 blisko siebie rosnące egzemplarze; leg. Ryszard Taran; det. Ryszard Taran;
uwagi: Położenie wg. Szukacz pl.49,589877; 19,179425
fot. 332286 fot. 332287
• 163809 Entoloma vernum; 1 km S,Gertrudów,gm.Gomunice, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-46; 24.04.2010; skraj śródpolnych zarośli; na ziemi grupa kilkudziesięciu owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyślę Ani, fot. tak, notatka: nie
uwagi: siedlisko
fot. 332606 fot. 332607
owocniki w momencie znalezienia były już wysuszone przez słońce
• 164555 Entoloma vernum; 1km. na wschód od Ogrodniczek, pow. Białystok, woj. Podlaskie, GC-01; 17.04.2010; skraj młodego lasu sosnowego; bezpośrednio na ziemi, piaszczyste kilka owocników, kazdy pojedyńczo na przestrzeni kilku metrów; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: tak, fot. tak, notatka: nie
uwagi: owocniki nieco podsuszone ze względu na panujące warunki atmosferyczne i suche stanowisko
fot. 335584 fot. 335585 fot. 335586 fot. 335587 fot. 335588
• 164557 Entoloma vernum; 0,7 km. na wschód od miejscowości Ogrodniczki, pow. Białystok, woj. Podlaskie, GC-01; 17.04.2010; umiarkowanie wilgotne miejsce porośnięte drzewami i krzewami liściastymi; bezpośrednio na ziemi bogatej w próchnicę kilka owocników skupionych na przestrzeni około 1 m. kw.; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: tak, fot. tak, notatka: nie
uwagi: owocniki w bardzo dobrej kondycji pomimo panującej suszy, ze względu na wilgotne miejsce.
SIEDLISKO-
fot. 335601
OWOCNIKI-
fot. 335602 fot. 335603 fot. 335604 fot. 335605
• 164651 Entoloma vernum; 5 km na wschód od Supraśla, pow. Białystok, woj. Podlaskie, GC-02; 01.05.2010; stary las puszczański z przewagą liściastego; na ziemi trzy owocniki tuż obok siebie; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: tak, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 335947 fot. 335948 fot. 335949
• 164987 Entoloma vernum; 1,8 km NE,Borowa,gm.Dobryszyce, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-35; 10.04.2010; las mieszany-olcha,brzoa,czeremcha,sosna,świerk i in; na ziemi grupka 4 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyślę Ani, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 337676 fot. 337677
• 184671 Entoloma vernum; Skawina (północna cześć miasta - strefa inwestycyjna), pow. krakowski, woj. małopolskie, DF-68; 16.04.2011; łąka wzdłuż drogi, w pobliżu las mieszany (lisciasty); w trawie kilka owocników; leg. Waldemar Czerniawski; det. Waldemar Czerniawski; eksykat: Tak (prześlę), fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 404651 fot. 404652 fot. 404653 fot. 404654 fot. 404655
Obecne sprzążki.
• 185520 Entoloma vernum; pomiędzy Kijowem a Łęgiem, na pd od Warty; gm.Kruszyna, pow. częstochowski, woj. śląskie, DE-55; 17.04.2011; kępa liściastych zarośli w pobliżu rzeki; na ziemi grupa kilku owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, wyślę Ani, fot. tak, notatka: nie
uwagi: 51 1 32,08 N ; 19 17 29,08 E
fot. 408734 fot. 408735
siedlisko; po drugiej stronie dróżki rośnie samosiejkowy młodnik sosnowy
fot. 408736
• 185521 Entoloma vernum; 1,5 km NW, Borki, gm.Gidle, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-65; 20.04.2011; las mieszany-brzoza, świerk, czeremcha i in; na ziemi grupa kilkunastu owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, przy pierwotnym zgłoszeniu, fot. tak, notatka: nie
uwagi: 51 0 23,6 N ; 19 23 57,77 E
fot. 408740 fot. 408741
literatura · references
· Breitenbach J., Kraenzlin F., 1995 — Fungi of Switzerland 4 - Agarics 2nd part [26IV]
· Noordeloos, Machiel E., 1992 — Entoloma s.l. Fungi Europaei 5. [34]
· Michael, Hennig, Kreisel, 1979 — Handbuch fur Pilzfreunde 3. Blatterpilze - Hellblattler (3 Auf. 1979) [18III]
· Wojewoda W., 1994 — Podręczny atlas grzybów. [4]
· Gerhardt, E., 1995 — Przewodnik grzyby. [1]
· baza „publikacje po 2000 r.”
w Internecie · direct links — lista 4 linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w Pełnej Wersji - przejdź teraz
list of 4 external links available in Full Version - use now
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 16.08.2003 · została utworzona/was created 11.07.2001
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Entoloma_vernum.htm">dzwonkówka wiosenna - Entoloma vernum - wieruszka wiosenna - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Entoloma_vernum.htm]dzwonkówka wiosenna - Entoloma vernum - wieruszka wiosenna - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]