20 mm) duże owocniki w wilgotnym zagłębieniu w lesie łęgowym / | OwocnikFruitbody | Kapelusz białawy, na szczycie ochrowobrązowy; początkowo jajowaty, szybko o charakterystycznym wydłużonym walcowatym kształcie, średnicy 30-60 mm i (50)60 - 130(150) mm wysokości, dojrzały z wywiniętym brzegiem, dzwonowaty; powierzchnia kapelusza, poza nagim szczytem, włóknista i pokryta białawymi, grubymi, odstającymi, dachówkowato ułożonymi łuskami; kapelusz poczynając od krawędzi wywija się, różowieje, potem czernieje i rozpływa się w czarną maź. Blaszki białe, wkrótce od strony brzegu kapelusza różowieją, potem czernieją i rozpływają się; bardzo gęste, szerokie, cienkie; wolne, rożnej długości. Trzon biały, potem żółtawy; 60- 120(200) x 8-15(30) mm, wysmukły, z pustym kanałem, ku podstawie rozszerzony; powierzchnia z drobnymi włókienkami, łuseczkami lub gładka; pierścień biały, delikatny, zanikający, ruchomy, często opuszczony leżący na podstawie trzonu. Miąższ biały; w kapeluszu bardzo cienki, miękki; w trzonie włóknisty; smak łagodny; zapach nieznaczny, przyjemy. Pileus whitish, with ocher-brown top; at first ovoid, soon long cylindric, 30-60 mm wide and (50)60 - 130(150) tall, mature with decurved margin, bell-shaped; surface (beside glabrous center) fibrillose with whitish, dense, coarse, recurved scales; at maturity cap margin become decurved, pinkish, then becoming black and deliquescing into black liquid. Lamellae white, soon staring from margin becoming pink, then black and deliquescing; very close, broad, thin; free. Stipe white, yellowish in age; 60- 120(200) x 8-15(30) mm, slender, hollow, enlarged toward the base; surface fibrillose; taste mild; smell indistinct, pleasant; ring white, soft, movable, often seen at stipe base. Flesh white, thin and soft at cap; in stipe fibrillose; taste mild; smell indistinct, pleasant. | |
| ZarodnikiSpores | Wysyp zarodników czarny. Zarodniki jajowate, gładkie, (10)12 - 14(16) x (6)7 - 8 µm. Spore print black. Spores ovoid, smooth, (10)12 - 14(16) x (6)7 - 8 µm. | |
| Występowanie |  Bardzo pospolity. Owocniki wyrastają od maja do listopada, z gleby, pojedynczo lub częściej gromadnie. Często w ludzkim sąsiedztwie, w ogrodach, w parkach, na trawnikach, na nawożonych łąkach, obrzeżach lasu, na wysypiskach śmieci i stertach nawozu, przy drogach i ulicach. Niemal pewne jest wystąpienie w pierwszych latach po założeniu trawnika.Very common. Spring-fall. Gregarious, more rarely solitary, from soil, often close to human habitats, in gardens and parks, on roadsides, lawns. V3:04; IX2:98; X1:98; X2:97,98; X3:99; XI1:04; | |
| WartośćImportance | Jadalne są młode owocniki, jeszcze zamknięte i czysto białe, szybko zaczynają się rozpływać dlatego nie wolno zwlekać z przyrządzeniem. Smaczny. W ubiegłych wiekach czarna maź zarodnikowa bywała stosowana jako pigment przy produkcji niektórych rodzajów atramentu – stąd też i epitet gatunkowy czernidłaka pospolitego (Coprinus atramentarius). Edible when young. | |
| UwagiRemarks |
Równie częsty Coprinus atramentarius (Coprinus atramentarius) rośnie w tych samych siedliskach. Ma jasnoszary kapelusz, bez odstających łuseczek, a jedynie przylegająco włóknisty. Trzon jest bez pierścienia, często z +- wyraźną ostrą krawędzią u podstawy. Stosunkowo podobny jest rzadki Coprinus sterquilinus ale jest mniejszy, wyrastaj na nawozie i ma większe zarodniki. This specie is easy to identify thank to its size, cap shape and coarse white scales. Also very common Inky Cap (Coprinus atramentarius) grows in the same habitats. It differs by fibrillose, not scaly, pileus surface, which is gray to silver-gray. The stipe is without ring, with more or less distinct margin at base. Quite similar is rare Coprinus sterquilinus which grows on dung, is smaller and has bigger spores. | |
| W publikacjach po 2000 r. | Coprinus comatus (O.F. Mull.) Pers. - Basidiomycota synonimy: C. giganteus Ritz., C. ovatus (Schaeff.) Fr., C. porcellanus (Schaeff.) J. Schrot. uwagi: wg IF C. porcrllanus to odrębny gatunek, podobnie C. giganteus Flisińska 2004, Bujakiewicz i in. 2005, Bujakiewicz 2004, Zieliński i in. 2007, Lisiewska i Strakulska 2002, Wojewoda 2002, Wojewoda 2005, Celka 2002, Friedrich i Orzechowska 2002, Stasińska 2008a, Łuszczyński 2004a, Lisiewska 2004, Szczepkowski 2007, Wilga 2004b, Halama i Panek 2000, Friedrich 2002, Henel 2007, Flisińska 2000b, Łuszczyński 2008, Kujawa 2008, Ławrynowicz 2000, Adamczyk 2009, Wilga 2000a, Wilga 2000b, Wilga i Wantoch-Rekowski 2008a, Kujawa 2009, Kujawa 2009a, | |
| Literatura (REFERENCES) | - [] | |
| W Internecie (LINKS) | Lista (23) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać. List of (23) external links available in professional version; here use link on the left to locate it. | |
| Fotografie 1:1 (Natural size photographs) |
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version |
| Inne fotografie Additional photographs | ||||
|
| Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii: Selected collections. Click on small photo to see all pictures: | ||
|
