czernidłak pospolity


Coprinus atramentarius (Bull.) Fr. (1838)
czernidłak pospolity (Inky Cap)


Coprinus atramentarius
(przymiar20 mm) wiązki owocników w wilgotnym zagłębieniu w lesie liściastym / clustered in wet place in hardwood forest; 24.10.1999, Dolny Śląsk, dolina Odry; znal. 991024.8
Copyright © by Marek Snowarski
Coprinus atramentarius
(przymiar20 mm) wiązki owocników w wilgotnym zagłębieniu w lesie liściastym / clustered in wet place in hardwood forest; 24.10.1999, Dolny Śląsk, dolina Odry; znal. 991024.8
Copyright © by Marek Snowarski
Coprinus atramentarius
pojedynczy owocnik na poboczu drogi leśnej w lesie łegowym / solitary on roadside; 02.05.1999, Dolny Śląsk, dolina Odry
Copyright © by Marek Snowarski
Coprinus atramentarius
(przymiar10 mm) [C. atramentarius?] pobocze drogi leśnej, miejsce podmokłe, świerk/brzoza/sosna / on wet roadside in coniferous forest; 06.10.1999, Dolny Śląsk, lasy milickie; znal. 991006.2
Copyright © by Marek Snowarski
Coprinus atramentarius
(przymiar20 mm) [C. atramentarius?] wilgotne pobocze drogi leśnej, sosna/świerk / clustered on wet roadside in coniferous forest; 08.10.1999, Dolny Śląsk, okolice Twardogóry; znal. 991008.8
Copyright © by Marek Snowarski

OwocnikFruitbody Coprinus atramentariusCoprinus atramentarius  Kapelusz szaropopielaty do szarobrunatnego, z przylegającymi jedwabistymi włókienkami i zwłaszcza w centrum z brązowawymi łuseczkami; średnicy 30 - 70(100) mm; początkowo jajowaty, potem stożkowaty lub dzwonkowaty z wywiniętym porozrywanym i rozpływającym się brzegiem.
  Blaszki z początku białawe, potem różowoczarne i czerniejące, rozpływają się; ostrza początkowo biało oszronione, potem czarne; gęste, szerokie, wolne.
  Trzon biały; 60-150 x 7-15 mm, gładki, nieco błyszczący, z wiekiem pusty; nieco zwężający się ku górze, w dolnej części rozszerzony z widocznym pierścieniem w postaci fałdy na trzonie.
  Miąższ biały, w kapeluszu cienki; smak łagodny, zapach słaby.
  Pileus gray to grey-brown, with innate silky fibrils and towards the center with brownish squamules; 30-70(100) mm broad; at first egg-shaped, conic in age, deliquescing from margin.
  Lamellae at first whitish, then pinkishblack and black, deliquescing; gills edges at first with white pruina, then black; crowded, broad, free.
  Stipe white; 60-150 x 7-15 mm, smooth, shining, hollow in age; tapered towards the top, at base enlarged with more or less distinct annulus.
  Flesh white; taste mild, odour weak.
ZarodnikiSpores   Wysyp zarodników czarny. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, z wyraźną porą rostkową, 6.5-10 x 4-6.5 µm.
  Spore print black. Spores ellipsoid, smooth, with distinct germ pore, 6.5-10 x 4-6.5 µm.
Występowanie Coprinus atramentarius  Pospolity, owocniki wyrastają od wiosny do jesieni, gromadnie, w wiązkach w lasach, zaroślach, ogrodach, parkach, polach, na ziemi w miejscach bogatych w resztki organiczne, zwykle (zawsze?) w związku z silnie rozłożonym drewnem.
  Common, spring-fall, clustered in forests, gardens, parks in places rich with organic debris; always? connected with decayed wood.
IV3:00; V1:99; X1:99; X3:99;
WartośćImportance   Jadalne młode owocniki. Zawierają substancję blokująca rozkład produktów rozkładu alkoholu co powoduje zatrucia jeśli alkohol był spożywany w okresie kilku dni poprzedzającym lub po spożyciu tych grzybów.
  Young specimens may be eaten. Do not drink alcohol few days before and after eating this mushroom because of toxic effects afterwards.
UwagiRemarks
Coprinus picaceus
C. picaceus

Podobny Coprinus alopecia ma szorstkie zarodniki.

Na glebach zasadowych, pod bukami spotyka się podobnego dużego czernidłaka pstrego (Coprinus picaceus) o ciemnej powierzchni kapelusza pokrytej dużymi, porozrywanymi białymi łatkami - resztkami osłony. Przypomina to ubarwienie sroki - stąd łaciński epitet gatunkowy utworzony od pica (sroka).

Similar Coprinus alopecia has rough spores.

W publikacjach po 2000 r. Coprinus atramentarius (Bull.) Fr. - Basidiomycota
wg. Index Fungorum: Coprinopsis atramentaria (Bull.) Redhead, Vilgalys & Moncalvo
Flisińska 2004, Bujakiewicz i in. 2005, Flisińska 2000, Bujakiewicz 2004, Bujakiewicz i Kujawa 2000, Lisiewska i Reszel 2000, Wojewoda 2002, Wojewoda 2005, Celka 2002, Friedrich i Orzechowska 2002, Stasińska 2008a, Łuszczyński 2004a, Lisiewska i Galas-Świdurska 2005, Lisiewska 2004, Szczepkowski 2007, Wilga 2004b, Halama i Panek 2000, Lisiewska i Król 2007, Flisińska 2000b, Łuszczyński 2008, Kujawa 2008, Ławrynowicz 2000, Gierczyk i in. 2009, Adamczyk 2009, Wilga 2000a, Wilga 2000b, Wilga 2001a, Fiedorowicz 2009, Kujawa 2009 (as: Coprinopsis atramentaria), Kujawa 2009a,
Literatura (REFERENCES) Gumińska B., Wojewoda W., 1983 - Grzyby i ich oznaczanie. p.376 [5]
Breitenbach J., Kraenzlin F., 1995 - Fungi of Switzerland 4 - Agarics 2nd part n.265 [26IV]
Fluck, M., 1995 - Jaki to grzyb? p.312 [2]
W Internecie (LINKS) Lista (16) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać.
List of (16) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.
Fotografie 1:1
(Natural size photographs)
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej
Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version


Copyright © 2000-2009 by Marek Snowarski
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 25.11.2009 (utworzona/CREATED 04.09.2000) | Zobacz też rośliny naczyniowe Polski, atlas roślin
Wersja publikacji: 2010.03.10w


praca | Levis Jeans Levi's |