Armillaria lutea Gillet (1873)

opieńka żółtawa (opieńka żółtotrzonowa, opieńka żółta)

Armillaria gallica · Armillaria bulbosa

na stronie — Cechy makroskopowe (Macro) · Cechy mikroskopowe (Micro) · Wartość (Importance) · Występowanie · Uwagi (Remarks)

góra/top · fot.2/phot.2 · dół/bottom

pokrój · habit; 26.10.2005, dolina Odry-Oławy w okolicach Wrocławia; znal. 051026.1
copyright © by Marek Snowarski

pokrój · habit

trzon, pierścień, blaszki · stipe, ring, lamellae

młode owocniki · young specimens

góra/top · fot./photo · fot.2/phot.2 · dół/bottom

cechy makroskopowe (Macro)

Kapelusz higrofaniczny, czerwonobrązowy, mięsnobrązowy do różowobrązowego, suchy jaśniejszy, młode ciemniejsze, często z oliwkowym odcieniem; 25-100 mm średnicy, początkowo stożkowaty, z wiekiem wypukły do płaskiego; powierzchnia z brązowymi, żółtobrązowymi, barwą zbliżone do kapelusza, koncentrycznie rozmieszczonymi łuseczkami i kłaczkami, łuseczki dość długie (1-1.5 mm długości), zwykle długo utrzymują się na powierzchni kapelusza; brzeg początkowo podwinięty, prześwitująco prążkowany.

Blaszki białe, z wiekiem jasnoróżowobrązowe i z rdzawoczerwonymi plamami; prosto przyrośnięte do krótko zbiegających.

Trzon w górze jasnobrązowy, ku podstawie ciemniejszy, brązowy, u samej podstawy żółtozielony; 40-100 × 6-18 mm, równogruby, u podstawy ±bulwkowato rozszerzony; powierzchnia trzonu poniżej pierścienia pokryta zwykle obficie żółtawymi, pomarańczowożółtymi, brązowywi kłaczkowatymi resztkami osłony, gęściej w odcinku bliższym pierścienia. Pierścień wełnisty, nietrwały, niekiedy grubszy i dość trwały, na spodniej strony z żółtawymi, brązowiejącymi kłaczkami. Ryzomorfy z reguły obecne i liczne u podstawy trzonu.

Miąższ biały, lekko różowawy. Zapach przyjemny, grzybowy, owocowy. Smak łagodny, po dłuższej chwili nieprzyjemny, ściągający, drażniący.

Barwa wysypu zarodników biaława.

cechy mikroskopowe (Micro)

Zarodniki elipsoidalne, gładkie, hialinowe, często z kroplami, 7-8.5 × 5-6 µm, Qav=1.4 - 1.6.

wartość (Importance)

Jadalna podobnie jak i pozostałe opieńki. Zobacz uwagi na stronie rodzaju opieńka (Armillaria).

występowanie

Częsta. Owocniki wyrastają pojedynczo lub w luźnych wiązkach, na korzeniach, pniakach i pniach drzew liściastych, z reguły na martwym drewnie, rzadko na iglastych; często owocniki wyrastają z ziemi, w znacznej odległości od najbliższego drzewa. U podstawy trzonu z reguły występują ryzomorfy. Unika gleb kwaśnych.

uwagi (Remarks)

A. cepistipes

W lasach liściastych, rzadko spotyka się podobną opieńkę maczugowatą (Armillaria cepistipes). Jej owocniki są zwykle drobniejsze, łuski na kapeluszu drobniejsze, ciemniejsze i zgrupowane w centrum; trzon jest niemal nagi, pozbawiony znaczniejszych resztek osłony, pierścień bardzo słaby, często niewidoczny.

góra/top · fot./photo · dół/bottom

wybrane znaleziska · selected collections

13 fot. · 05 10 26 1
(dolina Odry-Oławy w okolicach Wrocławia) kilka sztuk w lesie lęgowym; to samo miejsce co 011002-13 · (few specimens in floodplain forest, same locality as 011002-13)
spores: 8.0 × 6.0, Q= 1.3, N= 22

4 fot. · 01 10 02 13 (Marek Snowarski)
(Dolny Śląsk, dolina Odry) po 1-2 sztuki na ziemi, w wilgotnym obniżeniu starorzecza, pod jesionem, klonem polnym, grabem · (in damp place, under Fraxinus excelsior, Acer campestre, Carpinus betulus)

12 fot. · 04 10 22 5
(Wrocław, dolina Bystrzycy) pojedynczo, wilgotne miejsce przy kanale odwadniającymi, olchy, wiązy · (wet place, close to canal, Alnus/Ulmus; the same locality as 011002-13)

3 fot. · 05 10 08 15
(Slovakia, Strazovske vrchy Mts., Domanizska Lehota, valley Hodon (DOM1, Q6977c))

strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w Pełnej Wersji - przejdź teraz
page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in Full Version - use now

w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2012.01.15

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 119782 AB-93, 194472 DE-47,

• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 181964 DE-55,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2012.01.15

119782 Armillaria lutea; Puszcza Bukowa, ok. 2,5 km na NW od Binowa, pow. gryfiński, woj. zachodniopomorskie, AB-93; 26.10.2008; krawędź źródliska w buczynie; na korzeniach olszy w wiązkach; leg. Grazyna Domian; det. Grażyna Domian; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 9/GD/29.12.08, fot. tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: Opieńka żółta
fot. 213663 fot. 213664 fot. 213665 fot. 213666

• 181964 Armillaria lutea; 1,3 km SW,Bobry, gm.Radomsko, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-55; 03.10.2010; zadrzewienia nad strumieniem -brzozy,wierzby,olchy,czeremchy i inne; na pniu powalonej wierzby pojedynczo i wiązkach, 130-150 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, wyślę Ani, fot. tak, notatka: nie
uwagi: Zdjęcia w wątku http://www.bio-forum.pl/cgi-local/board-auth.cgi?file=/33/392610.html

194472 Armillaria lutea; 1,4 km N od wsi Wąglin, gm.Gomunice, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-47; 21.10.2011; las brzozowo-sosnowy; na ziemi i u podstaw pni, również na pniakach pojedynczo i w małych wiązkach; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 6/JN/20.12.11, fot. tak, notatka: nie
uwagi: 51st 9' 12,93" N ; 19st 34' 18" E

fot. 459764 fot. 459765 fot. 459766 fot. 459767 fot. 459768 fot. 459769 fot. 459770 fot. 459771

literatura · references
· Bas C., Kuyper Th. W., Noordeloos M.E., Vellinga E.C. 1995 — Flora Agaricina Neerlandica. Vol. 3. Tricholomataceae (2). [80.3]
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. [49]
· Bon, M., 1997 — Flore Mycologique d'Europe 4. Les Clitocybes, Omphales et ressemblants. [67.4]
· baza „publikacje po 2000 r.”

w Internecie · direct links — lista 7 linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w Pełnej Wersji - przejdź teraz
list of 7 external links available in Full Version - use now

góra/top · fot./photo · fot.2/phot.2

wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 27.03.2006 · została utworzona/was created 26.06.2005

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Armillaria_lutea.htm">opieńka żółtawa - Armillaria lutea - Armillaria gallica - Armillaria bulbosa - opieńka żółtotrzonowa - opieńka żółta - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Armillaria_lutea.htm]opieńka żółtawa - Armillaria lutea - Armillaria gallica - Armillaria bulbosa - opieńka żółtotrzonowa - opieńka żółta - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]

Najlepsze oferty pracy tylko w Portalu Praca.pl