opieńka ciemna


Armillaria ostoyae (Romagn.) Herink (1973)
opieńka ciemna (opieńka pospolita) (Honey Mushroom)

syn. Armillaria obscura sensu auct. ;


Armillaria ostoyae
pokrój / habit; 24.10.2002, okolice Obornik Śląskich; znal. 021024.8
Copyright © by Marek Snowarski
Armillaria ostoyae
pierścień, brzeg kapelusza / ring, cap margin; 24.10.2002, okolice Obornik Śląskich; znal. 021024.8
Copyright © by Marek Snowarski
Armillaria ostoyae
wiązka owocników obok pnia, las mieszany z przewagą liściastych / clustered close to trunk; 19.09.1998, Dolny Śląsk, okolice Obornik Śląskich
Copyright © by Marek Snowarski
Armillaria ostoyae
bardzo młode owocniki / very young sporocarps; 11.10.1997, Dolny Śląsk, okolice Twardogóry
Copyright © by Marek Snowarski

Cechy makroskopowe
Macro
Armillaria ostoyae  Kapelusz higrofaniczny, wilgotny ciemny, czerwonobrązowy bez żółych odcieni, ochrowy, brązowy, wysychając staje się jaśniejszy; powierzchnia z wyraźnymi, ciemniejszymi od kapelusza, ±odstającymi, łuseczkami barwy ciemnobrązowej, czarniawej, czerwonobrązowej, łuseczki mniej lub bardziej gęsto pokrywają kapelusz do jego brzegu; 35-75(100) mm średnicy, wypukły, z wiekiem płaski; brzeg początkowo podwinięty, wilgotny prześwitująco prążkowany.
  Blaszki białe, z wiekiem jasnoróżowe z czerwonobrązowymi plamami; przyrośnięte i krótko zbiegające.
  Trzon w górze białawy, ku podstawie ciemniejszy, czerwonobrązowy do czarnobrązowego, podstawa żółtozielona; 60-150 × 5-25 mm, równogruby, podstawa ±rozszerzona; powierzchnia poniżej pierścienia z licznymi białawymi kłaczkami zakończonymi ciemnobrązowymi łuseczkami, większa ich liczba w górnej części trzonu, są raczej trwałe; powierzchnia powyżej pierścienia bruzdowana; z wiekiem trzon pusty.
  Pierścień biały, gruby, czasem rozszczepiony na dwoje, wełnisty, trwały, brzeg i spodnia strona pierścienia z rzędami ciemnych łuseczek ciemnobrązowymi do czarnych. Ryzmorfy u podstawy trzonu są spotykane bardzo rzadko.
  Miąższ biały, z wiekiem z mięsnoróżowym odcieniem; zapach przyjemny, grzybowy, owocowy; smak początkowo łagodny, po dłuższej chwili nieprzyjemnie drażniący.
  Barwa wysypu zarodników jasnokremowa.
Cechy mikroskopowe
Micro
  Zarodniki elipsoidalne, gładkie, hialinowe z kroplami, 7.5-10 × 5-7 µm, Qav= 1.4-1.7. Podstawki ze sprzążkami.
Wartość
Importance
  Jadalna podobnie jak i pozostałe opieńki. Zobacz uwagi na stronie rodzaju opieńka (Armillaria).
Występowanie Armillaria ostoyae  Najczęstsza z naszych opieniek. Owocniki wyrastają od lata do późnej jesieni, zwykle w wiązkach, ale dość często też pojedynczo, na martwym i żywym drewnie, zwłaszcza na świerkowym, rzadziej nai innych iglastych, rzadko na liściastych. Zdecydowanie preferuje kwaśne gleby.
VIII1:00; IX2:98; IX3:98; X2:97; X3:02;
Uwagi
Remarks
Armillaria lutea
A. lutea
  Podobna opieńka żółtawa (Armillaria lutea) ma słabiej rozwinięty pierścień i żółte barwy na trzonie, także poza jego podstawą.
W rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ)
Specyfikacja zapisów na dzień 2010.01.22 11:53

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 119715 DE-55, 119714 DE-57,

W publikacjach po 2000 r. Armillaria ostoyae (Romagn.) Herink - Basidiomycota
synonimy: A. obscura (Schaeff.) Herink ss. Marxm., A. polymyces (Pers.) Singer & Clemencon
Ławrynowicz i in. 2002, Żółciak 2000, Nita i Bujakiewicz 2005, Łuszczyński 2000 a (as: Armillaria obscura), Szczepkowski i in. 2008, Żółciak 2003, Miśkiewicz 2000a, Łuszczyński 2000c (as: A. obscura), Lisiewska i Król 2007, Łuszczyński 2007, Łuszczyński 2008, Żółciak 2007, Wojewoda 2008, Fiedorowicz 2009, Kujawa 2009, Kujawa 2009a,
Literatura (REFERENCES) Bas C., Kuyper Th. W., Noordeloos M.E., Vellinga E.C. 1995 - Flora Agaricina Neerlandica. Vol. 3. Tricholomataceae (2). p.36 [80.3]
Breitenbach J., Kraenzlin F., 1991 - Fungi of Switzerland 3 - Boletes & Agarics 1st part n.135 [26III]
Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 - Houby. p.171 [49]
Bon, M., 1997 - Flore Mycologique d'Europe 4. Les Clitocybes, Omphales et ressemblants. p.92 [67.4]
W Internecie (LINKS) Lista (4) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać.
List of (4) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.
Fotografie 1:1
(Natural size photographs)
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej
Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version
Inne fotografie
Additional photographs
Armillaria ostoyae
powierzchnia kapeluszy, łuseczki / pilei surface, scales; 24.10.2002, okolice Obornik Śląskich; znal. 021024.8
Copyright © by Marek Snowarski
Armillaria ostoyae
powierzchnia kapeluszy, łuseczki / pilei surface, scales; 24.10.2002, okolice Obornik Śląskich; znal. 021024.8
Copyright © by Marek Snowarski
Armillaria ostoyae
pokrój / habit; 28.09.1998, Puszcza Białowieska
Copyright © by Marek Snowarski
Armillaria ostoyae
pokrój / habit; 05.08.2000, Dolny Śląsk, okolice Twardogóry; znal. 000805.2
Copyright © by Marek Snowarski


Copyright © 2005 by Marek Snowarski
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 29.06.2005 (utworzona/CREATED 26.06.2005) | Zobacz też rośliny naczyniowe Polski, atlas roślin
Wersja publikacji: 2010.01.22w


KRETA |