edibleGREJ

Armillaria ostoyae (Romagn.) Herink (1973)

opieńka ciemna (opieńka pospolita) (Honey Mushroom)
Armillaria obscura sensu auct.
Armillaria ostoyae
pokrój · habit; 24.10.2002, okolice Obornik Śląskich; znal. 021024.8
copyright © by Marek Snowarski
Armillaria ostoyae
pierścień, brzeg kapelusza · ring, cap margin
Armillaria ostoyae
wiązka owocników obok pnia, las mieszany z przewagą liściastych · clustered close to trunk
Armillaria ostoyae
bardzo młode owocniki · very young sporocarps

cechy makroskopowe (Macro)

Armillaria ostoyae
Kapelusz higrofaniczny, wilgotny ciemny, czerwonobrązowy bez żółych odcieni, ochrowy, brązowy, wysychając staje się jaśniejszy; powierzchnia z wyraźnymi, ciemniejszymi od kapelusza, ±odstającymi, łuseczkami barwy ciemnobrązowej, czarniawej, czerwonobrązowej, łuseczki mniej lub bardziej gęsto pokrywają kapelusz do jego brzegu; 35-75(100) mm średnicy, wypukły, z wiekiem płaski; brzeg początkowo podwinięty, wilgotny prześwitująco prążkowany.

Blaszki białe, z wiekiem jasnoróżowe z czerwonobrązowymi plamami; przyrośnięte i krótko zbiegające.

Trzon w górze białawy, ku podstawie ciemniejszy, czerwonobrązowy do czarnobrązowego, podstawa żółtozielona; 60-150 × 5-25 mm, równogruby, podstawa ±rozszerzona; powierzchnia poniżej pierścienia z licznymi białawymi kłaczkami zakończonymi ciemnobrązowymi łuseczkami, większa ich liczba w górnej części trzonu, są raczej trwałe; powierzchnia powyżej pierścienia bruzdowana; z wiekiem trzon pusty.

Pierścień biały, gruby, czasem rozszczepiony na dwoje, wełnisty, trwały, brzeg i spodnia strona pierścienia z rzędami ciemnych łuseczek ciemnobrązowymi do czarnych. Ryzmorfy u podstawy trzonu są spotykane bardzo rzadko.

Miąższ biały, z wiekiem z mięsnoróżowym odcieniem; zapach przyjemny, grzybowy, owocowy; smak początkowo łagodny, po dłuższej chwili nieprzyjemnie drażniący.

Barwa wysypu zarodników jasnokremowa.

cechy mikroskopowe (Micro)

Zarodniki elipsoidalne, gładkie, hialinowe z kroplami, 7.5-10 × 5-7 µm, Qav= 1.4-1.7. Podstawki ze sprzążkami.

wartość (Importance)

Jadalna podobnie jak i pozostałe opieńki. Zobacz uwagi na stronie rodzaju opieńka (Armillaria).

występowanie

Armillaria ostoyae
Najczęstsza z naszych opieniek. Owocniki wyrastają od lata do późnej jesieni, zwykle w wiązkach, ale dość często też pojedynczo, na martwym i żywym drewnie, zwłaszcza na świerkowym, rzadziej nai innych iglastych, rzadko na liściastych. Zdecydowanie preferuje kwaśne gleby.

uwagi (Remarks)

Armillaria lutea
A. lutea
Podobna opieńka żółtawa (Armillaria lutea) ma słabiej rozwinięty pierścień i żółte barwy na trzonie, także poza jego podstawą.
Inne fotografie · Additional photographs
Armillaria ostoyae
powierzchnia kapeluszy, łuseczki · pilei surface, scales
Armillaria ostoyae
powierzchnia kapeluszy, łuseczki · pilei surface, scales
Armillaria ostoyae
pokrój · habit
Armillaria ostoyae
pokrój · habit

strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w Pełnej Wersji - przejdź teraz
page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in Full Version - use now

znaleziska Armillaria ostoyae na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2012.01.15

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 192724 CB-16, 184094 DE-45, 194471 DE-47, 119715 DE-55, 181963 DE-55, 119714 DE-57,

• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 194469 DA-70,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2012.01.15

119714 Armillaria ostoyae; 1,5 km SE,Ujazdówek,gm.Kobiele Wielke, DE-57; 19.10.2008; las mieszany; pozornie na ziemi kilkadziesiąt owocników-gł.w wiązkach; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 1/JN/13.12.08, fot. tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: 51 2'17,15"N 19 40'2,12"E

fot. 213436 fot. 213437

więcej zdjęć w tym wątku http://www.bio-forum.pl/messages/33/211349.html

119715 Armillaria ostoyae; 1,2 SE,Brodowe,gm.Radomsko, DE-55; 18.10.2008; liściasta kępa w lesie sosnowym; pojedynczo i wiązkami-kilkadziesiąt owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Anna Kujawa; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 2/JN/13.12.08, fot. tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 213441 fot. 213442

więcej zdjęć tutaj http://www.bio-forum.pl/messages/33/211379.html

181963 Armillaria ostoyae; 1,3 km SW,Bobry, gm.Radomsko, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-55; 03.10.2010; zadrzewienia nad strumieniem -brzozy,wierzby,olchy,czeremchy i inne; na żywej brzozie w wiązkach, ok. 80 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 23/JN/10.02.11, fot. tak, notatka: nie
uwagi: Zdjęcia w tym wątku http://www.bio-forum.pl/cgi-local/board-auth.cgi?file=/33/392594.html

184094 Armillaria ostoyae; 1 km S, Borowa, gm.Dobryszyce, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-45; 21.09.2010; las mieszany-dąb,wiąz,brzoza,sosna;podrost-dąb,świerk,leszczyna i in; pozornie na ziemi pojedynczo i wiązkach -ponad 25 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 1/JN/26.05.11, fot. tak, notatka: nie
uwagi: 51 10 52,5 N ; 19 22 57,9 E

fot. 402468 fot. 402469 fot. 402470 fot. 402471 fot. 402472 fot. 402473

192724 Armillaria ostoyae; Kościerzyna, pow. kościerski, woj. pomorskie, CB-16; 16.10.2011; las bukowy z domieszką świerka (większość świerka wycięta); na pniach buka i świerka kilkanaście pni po kilkadziesiąt owocników,także pojedyńcze na drewnie zagrzebanym w ziemi; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Anna Kujawa; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 10/MWR/24.11.11, fot. tak, notatka: http://www.bio-forum.pl/cgi-local/board-auth.cgi?file=/33/450762.html
uwagi: fot. 450865

194469 Armillaria ostoyae; Rezerwat Przyrody Zajęcze Wzgórze Sopot, pow. Sopot, woj. pomorskie, DA-70; 30.11.2011; Las mieszany,buk,dąb,sosna; na drewnie kilkaset owocników w rozproszeniu; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak,zostanie wysłany do Kustosza bazy, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 459733 fot. 459734
Forma ochrony -Rezerwat Przyrody

194471 Armillaria ostoyae; 1,5 km W od wsi Wola Kotkowska, gm.Gorzkowice, pow. piotrkowski, woj. łódzkie, DE-47; 21.10.2011; las mieszany z przewagą drzew liściastych (gł. dęby i graby) z gęstym podszytem i podrostem mieszanym (gł.jodły i graby); pozornie na ziemi pomiędzy drzewami i u ich podstaw w wiązkach, dość licznie; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 5/JN/20.12.11, fot. tak, notatka: nie
uwagi: 51st 9' 25,92" N ; 19st 35' 34,18" E

fot. 459747 fot. 459748 fot. 459749 fot. 459750 fot. 459751 fot. 459752 fot. 459753 fot. 459754

literatura · references
· Bas C., Kuyper Th. W., Noordeloos M.E., Vellinga E.C. 1995 — Flora Agaricina Neerlandica. Vol. 3. Tricholomataceae (2). [80.3]
· Breitenbach J., Kraenzlin F., 1991 — Fungi of Switzerland 3 - Boletes & Agarics 1st part [26III]
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. [49]
· Bon, M., 1997 — Flore Mycologique d'Europe 4. Les Clitocybes, Omphales et ressemblants. [67.4]
· baza „publikacje po 2000 r.”

w Internecie · direct links — lista 4 linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w Pełnej Wersji - przejdź teraz
list of 4 external links available in Full Version - use now

Copyright © 2005 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 29.06.2005 · została utworzona/was created 26.06.2005
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Armillaria_ostoyae.htm">opieńka ciemna - Armillaria ostoyae - Honey Mushroom - Armillaria obscura - opieńka pospolita - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Armillaria_ostoyae.htm]opieńka ciemna - Armillaria ostoyae - Honey Mushroom - Armillaria obscura - opieńka pospolita - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]