muchomor plamisty


Amanita pantherina DC.: Gonn. & Rabenh.
muchomor plamisty (Panther Cap)


Amanita pantherina
21.10.2009
Copyright © by Artur Rysch
Amanita pantherina
10.10.2003
Copyright © by Artur Rysch
Amanita pantherina
12.09.2007
Copyright © by Artur Rysch
Amanita pantherina
12.09.2007
Copyright © by Artur Rysch
Amanita pantherina
Czechy
Copyright © by Mírek Junek
Amanita pantherina
Czechy
Copyright © by Mírek Junek

OwocnikFruitbody Amanita pantherina

Kapelusz brązowożółty, brązowoszary, jasnobrązowy do ciemnobrązowego; 40-100(120) mm średnicy, młody półkulisty, potem wypukły i płaski; powierzchnia wilgotna nieco lepka, sucha jedwabista, z licznymi białawymi, dość regularnie rozmieszczonymi łatkami; brzeg wyraźnie prążkowany (u odmiany górskiej var. abietinum, rosnące pod świerkami nie prążkowany), długo podwinięty.
Blaszki białe, gęste, wolne; ostrza z białymi kłaczkami.
Trzon biały; 50-120(150) x 10-20(25) mm, równogruby, podstawa trzonu zgrubiała, do 40 mm, w postaci wydłużonej bulwki, zaokrąglonej od spodu, z widocznymi resztki osłony w postaci jednego lub kilku wałeczkowatych, delikatnych, złożonych z kłaczków pierścieni w górnej części bulwki i ponad nią (jej wygląd bywa określany mianem "wywiniętej skarpety"); młody pełny, z wiekiem pusty; pierścień błoniasty, zwisający, górna powierzchnia pierścienia gładka, nie prążkowana; resztki osłony w postaci jednego lub kilku wałeczkowatych pierścieni nad bulwką.
Miąższ biały, także bezpośrednio pod skórką kapelusza, kruchy; zapach specyficzny, mdły; smak łagodny.

Pileus brown-yellow, brown-grey, light-brown to dark brown; 40-100(120) mm in diameter, young hemispherical, later convex and plane; surface slightly viscid when moist, dry silky, with numerous whitish, rather irregularly distributed warts; margin distinctly striate (in varietas abietinum, which grows under spruce in mountains - not striated) and incurved for a long time.
Lamellae white, dense, free; edges floccose.
Stipe white; 50-120(150) x 10-20(25) mm, equal, base bulbous-clavate, up to 40 mm in diameter, with elongated bulbous widening, up to 40 mm, rounded at base, veil remains in the form of one or a few roll-shaped rather delicate rings in upper part or above the bulb.; young solid, with age hollow; membranous ring, pendant, upper surface of the ring smooth, not striate.
Flesh white, even immediately under cuticle of the cap, fragile; smell specific, nauseous; taste mild.

ZarodnikiSpores   Wysyp zarodników biały. Zarodniki szerokoelipsoidalne, gładkie, nieamyloidalne, 9-12 x 7-9 µm.
  Spore print white. Spores broadly ellipsoid, smooth, inamyloid, 9-12 x 7-9 µm.
Występowanie   Częsty. Od lata do jesieni, pojedynczo lub w grupach w lasach liścistych (często pod dębami) i iglastych (pod świerkami w górach odmiana var. abietinum - patrz uwagi poniżej), spotykany zarówno na glebach gliniastych, jak i piszczystych, na obojętnych i kwaśnych.
  Common. Summer to autumn, solitary or gregarious in deciduous and conifer forests.
WartośćImportance   Wywołuje zatrucia o gwałtownym przebiegu, ale rzadko śmiertelne, właściwości toksyczne podobne do muchomor czerwony (Amanita muscaria)
  Causes rapid poisonings, toxic efects simillar to Fly Agaric (Amanita muscaria), in rare cases intoxication could be fatal.
UwagiRemarks Muchomor plamisty jest grzybem silnie trującym, należy do grupy kilku częstych gatunków muchomorów o brązowym kapeluszu. Są wśród nich gatunki trujące jak i dobre grzyby jadalne.

W górskich lasach jodłowych rośnie masywniejsza i ciemnobrązowo zabarwiona odmiana tego gatunku muchomor plamisty odmiana jodłowa (Amanita pantherina var. abietinum), ma ona nieprążkowany brzeg kapelusza co utrudnia jej odróżnienie do muchomora twardawego (Amanita spissa).
Amanita spissa
A. spissa

Szczególnie często może dochodzić do pomyłek ze smacznym, jadalnym muchomor twardawy (Amanita spissa), zwłaszcza że górska odmiana muchomora plamistego ma podobnie jak muchomor twardawy nieprążkowany brzeg kapelusza. Cechami które w tym wypadku wskazują na muchomora twardawego jest prążkowanie górnej powierzchni pierścienia, zapach rzodkwi i korzeniasto zaostrzony spód bulwiasto zgrubiałego trzonu z odmienna budową pochwy.
Amanita rubescens
A. rubescens

Smacznego jadalnego muchomor czerwieniejący (Amanita rubescens) – najpewniej odróżnimy od muchmora plamistego po czerwieniejącym po uszkodzeniu miąższu i blaszkach, nieprążkowanym brzegu kapelusza i po prążkowaną górną powierzchnię pierścienia. Wygląd pochwy jest także odmienny.
Amanita regalis
A. regalis

Podobnie zabarwiona brązowa forma muchomora czerwonego (Amanita muscaria) wydzielana w osobny gatunek muchomor królewski (Amanita regalis) odróżnia się żółtobrązową barwą miąższu pod skórką kapelusza i inną podstawą trzonu.

In montane pine forests grows a more massive and dark-brown variety of this species Amanita pantherina var. abietinum with non-striated cap margin.

W publikacjach po 2000 r. Amanita pantherina (DC.) Secr. v. abietinum (E.-J. Gilbert) Ves. - Basidiomycota
wg. Index Fungorum: A. pantherina var. abietinum (E.-J. Gilbert) Neville & Poumarat
Bujakiewicz 2004, Wilga 2004b, Kujawa 2008,
Literatura (REFERENCES) Gumińska B., Wojewoda W., 1983 - Grzyby i ich oznaczanie. p.358 [5]
Breitenbach J., Kraenzlin F., 1995 - Fungi of Switzerland 4 - Agarics 2nd part n.153 [26IV]
Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 - Houby. p.225 [49]
Dermek A., Pilat A., 1991 - Poznajemy grzyby. n.219 [8]
W Internecie (LINKS) Lista (18) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać.
List of (18) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.


Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii:
Selected collections. Click on small photo to see all pictures:
Amanita pantherina

031010.1.ar (Artur Rysch) - 7 fot.



Copyright © 2002-2010 by Marek Snowarski
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 10.01.2010 (utworzona/CREATED 13.07.2002) | Zobacz też rośliny naczyniowe Polski, atlas roślin
Wersja publikacji: 2010.03.10w


praca | levis 751 |