| OwocnikFruitbody |   Kapelusz szary, szarooliwkowy, szarobrązowy; 50-100(150) mm średnicy, młody półkulisty, potem rozpostary do płaskiego; powierzchnia początkowo cała pokryta jasnoszarą osłoną, potem pęka i łatki układają się mniej lub bardziej regularnie i koncentrycznie, łatki łatwo odpadają i mogą być zmyte przez deszcz; brzeg kapelusza długo podwinięty, gładki lub jedynie słabo prążkowany.Blaszki białe, gęste, wolne, ostrza gładkie. Trzon biały, z wiekiem szarobrązowy; 60-120(150) x 20-30, z bulwiasto rozszerzoną podstawą do 40 mm średnicy, bulwka bez wyraźnej pochwy, korzeniasto zwężająca się ku dołowi, w górze z kilkoma ciemniejszymi łuseczkowatymi strefami pierścieniowymi, twarda, mięsista; pierścień błoniasty, trwały, zwisający, biały do szarawego, górna powierzchnia pierścienia silnie prążkowana. Miąższ biały, szarawy, niezmienny; gruby w centrum kapelusza, cienki na brzegach, kruchy; zapach mniej lub bardziej wyraźny rzodkwi; smak łagodny, słaby, nieokreślony. Pileus grey, grey-olive, grey-brown; 50-100(150) mm in diameter, young hemispherical, later expanding to flat; surface initially covered with light-grey veil, then cracks open and warts appear more or less regularly and concentrically, the warts easily come off and can be washed away by rain; margin of the cap incurved for a long time, smooth or just delicately striate. Lamellae white, close, free, edges smooth. Stipe white, with age grey-brown; 60-120(150) x 20-30, with a bulbously enlarged base of up to 40 mm in diameter, the bulb lacking a distinct volva, root-like tapering down, with a few darker scaly ring zones at the top, firm, succulent; membranous ring, strong, pendant, white to greyish, upper surface of the ring distinctly striate. Flesh white, greyish, unchanging; thick centrally in the cap, thin at margins, fragile; smell more or less distinct radish; taste mild, weak, indefinite. | ||
| ZarodnikiSpores | Wysyp zarodników biały. Zarodniki szerokoelipsoidalne, gładkie, przejrzyste, amyloidalne, 8-11 x 6-8.5 µm. Spore print white. Spores broadly ellipsoid, smooth, translucent, amyloid, 8-11 x 6-8.5 µm. | ||
| Występowanie | Pospolity. Od lata do jesieni, pojedynczo lub w grupach, w lasach iglastych, w świerczynach, rzadziej w liściastych. Common. Summer to autumn, solitary or gregarious, in the conifers, in spruce branches, sometimes in deciduous forests. VII1:02,99; VII2:01; VIII2:05,02; IX2:06; | ||
| WartośćImportance | Jadalny. Edible. | ||
| UwagiRemarks |
Najczęstsze i niebezpieczne są pomyłki z trującym muchomorem plamistym (Amanita pantherina), ten nie ma prążkowanej górnej powierzchni pierścienia, bulwiaste zgrubienie podstawy trzonu jest od spodu zaokrąglone (a nie korzeniaste), brzeg kapelusza (za wyjątkiem rosnącej pod świerkami w górach odmiany var. abietinum) jest prążkowany.
Podobny jadalny muchomor czerwieniejący (Amanita rubescens) ma czerwieniejący w miejscach uszkodzeń miąższ i blaszki, ta zmiana barwy zachodzi też z wiekiem, szczególnie jest to widoczne w podstawie trzonu i w miąższu wokół kanałów wygryzionych przez larwy owadów. Do pewnego stopnia jest podobny także trujący muchomor szorstki (Amanita franchetii) (=aspera) ma on żółknące, szpiczaste łatki, żółknącą powierzchnią trzonu, rośnie pod drzewami liściastymi na glebach zasadowych. Similar to a certain extent to a poisonous Panther Cap (Amanita pantherina), which does not have a striate upper surface of the ring and its broaded base has a rounded bottom part. Also, to a certain degree, bears resemblance a poisonous Amanita franchetii (=aspera), with yellow warts and yellowing stipe surface. Similar edible Blusher (Amanita rubescens) has a redding flesh. | ||
| W publikacjach po 2000 r. | Amanita excelsa Bertillon - Basidiomycota wg. Index Fungorum: A. excelsa var. excelsa (Fr.) P. Kumm. synonimy: A. ampla Pers., A. spissa (Fr.) P. Kumm. Flisińska 2004 (as: Amanita spissa), Łuszczyński 2001, Szkodzik 2005 (as: A. spissa), Wojewoda i in. 2004, Friedrich i Orzechowska 2002, Wilga 2004b (as: A. spissa), Lisiewska 2000, Łuszczyński 2007, Flisińska 2002 (as: Amanita spissa), Łuszczyński 2008, Ławrynowicz 2000 (as: A. spissa), Gierczyk i in. 2009, Wilga 2004f (as: A. spissa), Wilga 2000a (as: A. cfr. spissa), Wilga 2000b (as: A. spissa), Kujawa 2009, Kujawa 2009a, | ||
| Literatura (REFERENCES) | Gumińska B., Wojewoda W., 1983 - Grzyby i ich oznaczanie. p.361 [5] Breitenbach J., Kraenzlin F., 1995 - Fungi of Switzerland 4 - Agarics 2nd part n.149 [26IV] Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 - Houby. p.228 [49] | ||
| W Internecie (LINKS) | Lista (18) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać. List of (18) external links available in professional version; here use link on the left to locate it. | ||
| Fotografie 1:1 (Natural size photographs) |
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version |
| Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii: Selected collections. Click on small photo to see all pictures: | ||||
| ||||
|
