| OwocnikFruitbody | ![]() Duży. Kapelusz żółtoochrowy, żółtobrązowawy (ochrowobrązowy, ciemnopłowy, rdzawobrązowy do rudego, orzechowobrunatny) ciemniejszy w środku; 70-100(170) mm średnicy, początkowo prawie kulisty z ostrym brzegiem przylegającym do trzonu i silnie śluzowaty zwykle falistym i zatokowatym, z wiekiem rozprostowuje się i jest w środku wklęsły, część centralna jest mięsista. Brzeg podgięty i śluzowaty, cienki, ostry, często płatowaty, z grubymi karbami i dużymi gruzełkami nad grzbietami blaszek (zwłaszcza u młodych egzemplarzy). Skórka kapelusza jest silnie śluzowata i daje się zedrzeć do połowy promienia kapelusza, w czasie suszy lśniąca.Blaszki białe do białawokremowych i ochrowych, z wiekiem brudnordzawo plamiste, młode i w czasie wilgotnej pogody z licznymi wodnistordzawymi kropelkami na ostrzu; dość rzadkie i grube, do 14 mm szerokości, łamliwe, zwężone na obu końcach, wolne do przyrośniętych, często rozwidlone; między blaszkami liczne zmarszczki. Trzon jedynie za młodu biały, później jasnoochrowy do brudnordzawego w tonacji kapelusza, bez połysku; 40-80(100) x 20-35 mm, cylindryczny lub nieco rozszerzony w części środkowej; powierzchnia gładka; pełny, szybko watowaty i komorowaty lub całkiem pusty z brązowymi resztkami rdzenia na cienkiej i sztywnej ale łamliwej warstwie kory. Miąższ jędrny, ścisły i dość gruby w centrum kapelusza, cienki i ześluzowaciały na brzegu, biały, białawy, pod skórką żółtobrązowy, w rdzeniu wcześnie rdzawy. Zapach silny, duszący, niemiły, mdlący (przypalonego oleju) a smak bardzo ostry. Large sporocarps. Pileus yellow-ochraceous, yellow-brownish (ochraceous-brown, dark buff, rusty-brown to ginger, nutty-brown) centrally darker; 70-100(170) mm in diameter, initially almost spherical with an acute margin adpressed to the stipe and strongly mucous, usually undulating and inrolled, with age expanding and becomes centrally depressed, succulent in the centre. Margin incurved and mucous, thin, acute, often lobed, distinctly tuberculate-striate. over the edges of the gills (especially in young specimens). Cuticle of the cap strongly mucous and peelable up to 1/2 from the margin, during dry weather glossy. Lamellae white to whitish-cream-coloured and ochraceous, with age grey-rusty spotty, when young and during wet weather with numerous watery-rusty drops on the edge; quite distant and thick, up to 14 mm broad, brittle, ventricose?, free to adnate, often forking; with numerous wrinkles between gills. Stipe white only when young, later light ochraceous to sordid rusty in the shade of the cap, dull; 40-80(100) x 20-35 mm, cylindrical or slightly enlarged in the middle; surface smooth; solid, quickly stuffed and chambered or hollow with brown tissue inside on the thin and stiff but fragile layer of cortex. Flesh firm, compact and quite thick in the centre of the cap, thin and mucous at the margin, white, whitish, under cuticle yellow-brown, in the center quickly rusty. Odour strong, stifling, unpleasant, sickly (burnt oil); taste very hot. |
| ZarodnikiSpores | Wysyp zarodników kremowy (białokremowy, bladoochrowy). Zarodniki duże 7-10(12) x 8-9(11) µm, kulistawe, z licznymi grubymi i ostrymi brodawkami i bardzo nielicznymi łącznikami. Spore print cream (white-cream, pale ochraceous). Spores big 7-10(12) x 8-9(11) µm, subglobose, with numerous thick and pointed verrucae and very few connections. |
| Występowanie | Pospolicie występuje od lipca do września na trawiastych miejscach w lasach iglastych i liściastych, na poboczach dróg, w zaroślach. Common. Summer-fall in grassy places in coniferous and deciduous forests. VII2:99; VIII1:99; IX3:99; |
| WartośćImportance | Niejadalny z uwagi na nieprzyjemny i palący smak. Inedible because of hot and unpleasant taste. |
| UwagiRemarks | Gołąbek niemiły (Russula subfoetens) jest mniejszy, smak niemiły stopniowo ostry, zapach mniej drażniący, nieco owocowy, występuje w lasach liściastych. Gołąbek kunowy (Russula mustelina) ma podobny pokrój i barwę kapelusza; miąższ jest jednak bezwonny a brzeg kapelusza gładki, nieprążkowany. Gołąbek gorzkomigdałowy (Russula laurocerasi) podobny z wyglądu, zapach jest przyjemny i przypomina gorzkie migdały. Gołąbek brudny (Russula illota) grzbiet blaszki ciemniejszy kremowocytrynowy z brązowymi plamkami. Zapach podobny, nieprzyjemny. Russula subfoetens is smaller, taste unpleasant gradually hot, odour less irritating, slightly fruity, found in deciduous forests. Russula mustelina has similar shape and colour of the cap; differs in odourless flesh and smooth, not striate margin of the cap. Russula laurocerasi similar in appearance, but odour pleasant, reminding of bitter almonds. Russula illota edge of the gill darker cream-lemon coloured with brown spots. Odour similar, unpleasant. |
| W publikacjach po 2000 r. | Russula foetens (Pers.) Fr. - Basidiomycota Flisińska 2004, Ławrynowicz i in. 2002, Flisińska 2000, Bujakiewicz 2004, Zieliński i in. 2007, Łuszczyński 2001, Lisiewska i Strakulska 2002, Friedrich i Orzechowska 2002, Lisiewska i Galas-Świdurska 2005 , Lisiewska 2004, Szczepkowski 2007, Ławrynowicz 2001a, Ławrynowicz i Stasińska 2000, Łuszczyński 2007, Flisińska 2000b, Łuszczyński 2008, Wilga 2005a, Gierczyk i in. 2009, Ronikier i Adamčík 2009a, Wilga 2000b, Fiedorowicz 2009, Kujawa 2009 , |
| Literatura (REFERENCES) | Skirgiełło A., 1991 - Flora Polska. Grzyby. Tom XX. Gołąbek (Russula). [20] Gumińska B., Wojewoda W., 1983 - Grzyby i ich oznaczanie. [5] Gerhardt, E., 1995 - Przewodnik grzyby. p.92 [1] Fluck, M., 1995 - Jaki to grzyb? p.172 [2] Grünert, H. i R., 1995 - Grzyby. Leksykon przyrodniczy. p.160 [7] Garnweidner, E., 1994 - Encyklopedia kieszonkowa - Grzyby. n.148 [3] Dermek A., 1988 - Grzyby znane i mniej znane. n.301 [9] Wojewoda W., 1994 - Podręczny atlas grzybów. n.254 [4] Laessoe T., Conte A., 1997 - Grzyby. Wielka księga. n.181 [15] |
| W Internecie (LINKS) | Lista (10) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać. List of (10) external links available in professional version; here use link on the left to locate it. |
| Fotografie 1:1 (Natural size photographs) |
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version |
| Inne fotografie Additional photographs | ||
|
| Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii: Selected collections. Click on small photo to see all pictures: | ||
|
Russula foetens 







