Psathyrella

kruchaweczka

budowa owocnika

Owocniki średniej wielkości lub małe o kruchym, łatwo łamiącym się miąższu. Wysmukłe do mięsistych. Kapelusz dzwonkowaty, półkulisty do rozpostartego. Blaszki czerwonobrązowe do czarnych. Wysyp zarodników ciemnobrązowy, czarnobrązowy lub cielistobrązowy. Zarodniki zwykle gładkie, rzadko szorstkie, zwykle z wyraźną porą rostkową, nieamyloidalne.

Podobne do czernidłaków (Coprinus) od których odróżniają się tym, że po dojrzeniu ni rozpływają się, nie pękają promieniście, są łamliwe.

występowanie

W Europie ok. 90(100) gatunków. Saprofity żyjące na rozkładającym się drewnie lub na ziemi.

wartość (Importance)

Z powodu drobnych rozmiarów bez znaczenia. Niektóre większe gatunki są jadalne.
Klucz do Psathyrella (kruchaweczka)

Klucz oparty o podział zaprezentowany w
Michael, Hennig, Kreisel, 1979-84, Handbuch fur Pilzfreunde.
gatunekcechy charakterystyczneśr.kap. [mm]siedlisko, podłożewystępowanie
Psathyrella velutina
1.
Kapelusz filcowaty lub filcowato-łuseczkowaty. Duże grzyby (kapelusz 2-10 cm średnicy).
Psathyrella velutina
1.1.
Ostrza blaszek z kroplami. Trzon bez pierścienia. Na żyznej ziemi. Grupa Lacrymaria.
Psathyrella velutina
Psathyrella velutina (kruchawica aksamitna [kruchaweczka omszona, płacznica omszona]) (=Lacrymaria lacrymabunda) edible
kapelusz rdzawobrązowy, rdzawy; blaszki fioletowoczarne z białawym ostrzem
-100 pobocza dróg, ogrody częsty
w dużych grupach
lato-jesień
 Psathyrella pyrotricha
zwieszająca się resztki osłony żywo pomarańczowe, poza tym podobna do P. velutina
-80lasy liściaste i iglaste rzadka 
1.2. Blaszki łzawiące lub nie. W wiązkach na drewnie. Grupa Pluteopsis.
1.2.1. Kapelusz biały lub brązowawy z silnie kontrastującymi łuskami.
 Psathyrella caput-medusae red listGREJ
   
Psathyrella cotonea
Psathyrella cotonea (kruchaweczka brudnobiała) GREJ
   
1.2.2. Kapelusz jednolicie brązowy, strzępiaste łuski tej samej barwy co kapelusz.
Psathyrella maculata
Psathyrella maculata (kruchaweczka plamista)
Psathyrella maculata
   
 Psathyrella silvestris
   
2. Kapelusz nagi lub na brzegu okryty resztkami białawej osłony. W większości niewielki grzyby.
2.1. Wysyp zarodników ciemnobrązowy do czarnego. Osłona nieobecna (brzeg kapelusza nagi) lub bardzo nietrwała. Grupa właściwych kruchaweczek (Psachytrella s.str.)
2.1.1. Podstawa trzonu korzeniasto zwężona. Wysyp zarodników czarniawy.
2.1.1.1. Ostrze blaszek różowe. Trzon krótko korzeniasty. Kapelusz często z różowawym odcieniem, śr. 2-5 cm śr. Na ziemi w lasach, sadach.
 Psathyrella gracilis

Pełna lista (3) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz
Full list of (3) external links list available in this place in in Full Version - use now
   
 Psathyrella corrugis (kruchaweczka wysmukła) red listGREJ
   
2.1.1.2. Ostrze blaszek białawe.
 Psathyrella caudata
U podstawy trzonu długi na 5-15 cm pseudokorzeń. Kapelusz kloszowaty.
15-50na ziemi w lasach pojedynczo lub w wiązkach 
 Psathyrella trepida
U podstawy trzonu kilkumilimetrowy 'korzonek', kapelusz płasko kloszowaty
15-30tereny trawiaste, bagienne  
 Psathyrella bifrons (kruchawczka białoostrzowa) red listGREJ
u podstawy trzonu krótki 'korzonek'. Kapelusz ciemnobrązowy, pomarszczony, kloszowaty
15-30lasy liściaste zwykle w wiązkach
9-11
2.1.2. Trzon zakończony tępo, nie korzeniasty.
 Psathyrella ammophila red listGREJ
2.1.2.1.Postawa trzonu głęboko wpuszczona w piaszczystą glebę. Wysyp zarodników ciemnobrązowy
   
2.1.2.2. Podstawa trzonu na powierzchni, słabo bulwiasta. Wysyp zarodników czarny.
 Psathyrella orbitarum
   
 Psathyrella atomata
   
 Psathyrella albidula
   
2.2. Wysyp zarodników czerwonawobrązowy, liliowobrązowy, czekoladowobrązowy. Grupa Psathyra
2.2.1. Osłona nieobecna. Brzeg kapelusza nagi.
 Psathyrella sarcocephala
2.2.1.1.Blaszki z cielistoczerwonawym połyskiem.
Pełna lista (2) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz
Full list of (2) external links list available in this place in in Full Version - use now
   
2.2.1.2. Blaszki nie czerwonawe.
 Psathyrella spadiceogrisea (kruchaweczka wąskoblaszkowa)
   
 Psathyrella vernalis
   
2.2.2. Osłona obecna; przynajmniej zwieszająca się z brzegu młodych kapeluszy.
2.2.2.1. Cystydy na powierzchni blaszek.
 Psathyrella coronata
   
 Psathyrella pseudocasca
   
Psathyrella piluliformis
Psathyrella piluliformis (kruchaweczka namakająca [kruchaweczka wilgotna]) edible
synonim P. hydrophila
Kapelusz czerwonobrązowy, suchy żółtobrązowy, często koncentrycznie pomarszczony. Jedynie na brzegu resztki białej osłony. Trzon goły i błyszczący, biały.
30-50podstawa pni, resztki drewna liściastychpospolita
grupami i w kępkach
9-11
Psathyrella candoleana
Psathyrella candolleana (kruchaweczka zaroślowa) edible
2.2.2.2. Cystydy jedynie na ostrzu blaszek. Kapelusz blado ochrowy, suchy kremowym; brzeg z resztkami osłony. Trzon biały. Blaszki wąskie i gęste.
30-60wilgotne lasy liściaste; na ziemi, drewnie i na pniakachpospolita
gromadnie w zbitych kępach lub grupach
5-10

Sekcja Subatratae, jedyny przedstawiciel:
Psathyrella conopilus
Psathyrella conopilus (kruchaweczka twardotrzonowa) edibleGREJ
stosunkowo duże owocniki; kapelusz higrofaniczny, szybko wysycha, wilgotny czerwonobrązowy, suchy jasnoszarobeżowy; pod silnym powiększeniem widać brązowe długie włoski na skórce kapelusza
25-40w lasach liściastych w wilgotnych miejscach bogatych w resztki organicznenieczęsty
zwykle w dużych grupachnieczęsty
lato-jesień

Psathyrella melanthina
Psathyrella melanthina
   
Psathyrella pennata
Psathyrella pennata (kruchaweczka wypaleniskowa) GREJ
   
Copyright © 1998-2012 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 28.01.2007 · została utworzona/was created 17.05.1998
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Psathyrella.htm">kruchaweczka - Psathyrella - kruchaweczki - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Psathyrella.htm]kruchaweczka - Psathyrella - kruchaweczki - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]