budowa owocnika
Owocniki średniej wielkości lub małe o kruchym, łatwo łamiącym się miąższu. Wysmukłe do mięsistych. Kapelusz dzwonkowaty, półkulisty do rozpostartego. Blaszki czerwonobrązowe do czarnych. Wysyp zarodników ciemnobrązowy, czarnobrązowy lub cielistobrązowy. Zarodniki zwykle gładkie, rzadko szorstkie, zwykle z wyraźną porą rostkową, nieamyloidalne.
Podobne do czernidłaków (Coprinus) od których odróżniają się tym, że po dojrzeniu ni rozpływają się, nie pękają promieniście, są łamliwe.
występowanie
W Europie ok. 90(100) gatunków. Saprofity żyjące na rozkładającym się drewnie lub na ziemi.
wartość (Importance)
Z powodu drobnych rozmiarów bez znaczenia. Niektóre większe gatunki są jadalne.
Klucz do Psathyrella (kruchaweczka)
Klucz oparty o podział zaprezentowany w
Michael, Hennig, Kreisel, 1979-84, Handbuch fur Pilzfreunde.
| gatunek | cechy charakterystyczne | śr.kap. [mm] | siedlisko, podłoże | występowanie | |
| |||||
| |||||
Psathyrella velutina (kruchawica aksamitna [kruchaweczka omszona, płacznica omszona]) (=Lacrymaria lacrymabunda) ![]() kapelusz rdzawobrązowy, rdzawy; blaszki fioletowoczarne z białawym ostrzem | -100 | pobocza dróg, ogrody | częsty w dużych grupach lato-jesień | ||
| Psathyrella pyrotricha zwieszająca się resztki osłony żywo pomarańczowe, poza tym podobna do P. velutina | -80 | lasy liściaste i iglaste rzadka | |||
| 1.2. Blaszki łzawiące lub nie. W wiązkach na drewnie. Grupa Pluteopsis. | |||||
| 1.2.1. Kapelusz biały lub brązowawy z silnie kontrastującymi łuskami. | |||||
Psathyrella caput-medusae ![]() ![]() | |||||
Psathyrella cotonea (kruchaweczka brudnobiała) ![]() | |||||
| 1.2.2. Kapelusz jednolicie brązowy, strzępiaste łuski tej samej barwy co kapelusz. | |||||
Psathyrella maculata (kruchaweczka plamista)
| |||||
| Psathyrella silvestris | |||||
| 2. Kapelusz nagi lub na brzegu okryty resztkami białawej osłony. W większości niewielki grzyby. | |||||
| 2.1. Wysyp zarodników ciemnobrązowy do czarnego. Osłona nieobecna (brzeg kapelusza nagi) lub bardzo nietrwała. Grupa właściwych kruchaweczek (Psachytrella s.str.) | |||||
| 2.1.1. Podstawa trzonu korzeniasto zwężona. Wysyp zarodników czarniawy. | |||||
| 2.1.1.1. Ostrze blaszek różowe. Trzon krótko korzeniasty. Kapelusz często z różowawym odcieniem, śr. 2-5 cm śr. Na ziemi w lasach, sadach. | |||||
| Psathyrella gracilis Pełna lista (3) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (3) external links list available in this place in in Full Version - use now | |||||
Psathyrella corrugis (kruchaweczka wysmukła) ![]() ![]() | |||||
| 2.1.1.2. Ostrze blaszek białawe. | |||||
| Psathyrella caudata U podstawy trzonu długi na 5-15 cm pseudokorzeń. Kapelusz kloszowaty. | 15-50 | na ziemi w lasach pojedynczo lub w wiązkach | |||
| Psathyrella trepida U podstawy trzonu kilkumilimetrowy 'korzonek', kapelusz płasko kloszowaty | 15-30 | tereny trawiaste, bagienne | |||
Psathyrella bifrons (kruchawczka białoostrzowa) ![]() ![]() u podstawy trzonu krótki 'korzonek'. Kapelusz ciemnobrązowy, pomarszczony, kloszowaty | 15-30 | lasy liściaste | zwykle w wiązkach 9-11 | ||
| 2.1.2. Trzon zakończony tępo, nie korzeniasty. | |||||
Psathyrella ammophila ![]() ![]() 2.1.2.1.Postawa trzonu głęboko wpuszczona w piaszczystą glebę. Wysyp zarodników ciemnobrązowy | |||||
| 2.1.2.2. Podstawa trzonu na powierzchni, słabo bulwiasta. Wysyp zarodników czarny. | |||||
| Psathyrella orbitarum | |||||
| Psathyrella atomata | |||||
| Psathyrella albidula | |||||
| 2.2. Wysyp zarodników czerwonawobrązowy, liliowobrązowy, czekoladowobrązowy. Grupa Psathyra | |||||
| 2.2.1. Osłona nieobecna. Brzeg kapelusza nagi. | |||||
| Psathyrella sarcocephala 2.2.1.1.Blaszki z cielistoczerwonawym połyskiem. Pełna lista (2) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (2) external links list available in this place in in Full Version - use now | |||||
| 2.2.1.2. Blaszki nie czerwonawe. | |||||
| Psathyrella spadiceogrisea (kruchaweczka wąskoblaszkowa) | |||||
| Psathyrella vernalis | |||||
| 2.2.2. Osłona obecna; przynajmniej zwieszająca się z brzegu młodych kapeluszy. | |||||
| 2.2.2.1. Cystydy na powierzchni blaszek. | |||||
| Psathyrella coronata | |||||
| Psathyrella pseudocasca | |||||
Psathyrella piluliformis (kruchaweczka namakająca [kruchaweczka wilgotna]) ![]() synonim P. hydrophila Kapelusz czerwonobrązowy, suchy żółtobrązowy, często koncentrycznie pomarszczony. Jedynie na brzegu resztki białej osłony. Trzon goły i błyszczący, biały. | 30-50 | podstawa pni, resztki drewna liściastych | pospolita grupami i w kępkach 9-11 | ||
Psathyrella candolleana (kruchaweczka zaroślowa) ![]() 2.2.2.2. Cystydy jedynie na ostrzu blaszek. Kapelusz blado ochrowy, suchy kremowym; brzeg z resztkami osłony. Trzon biały. Blaszki wąskie i gęste. | 30-60 | wilgotne lasy liściaste; na ziemi, drewnie i na pniakach | pospolita gromadnie w zbitych kępach lub grupach 5-10 | ||
| Sekcja Subatratae, jedyny przedstawiciel: | |||||
Psathyrella conopilus (kruchaweczka twardotrzonowa) ![]() ![]() stosunkowo duże owocniki; kapelusz higrofaniczny, szybko wysycha, wilgotny czerwonobrązowy, suchy jasnoszarobeżowy; pod silnym powiększeniem widać brązowe długie włoski na skórce kapelusza | 25-40 | w lasach liściastych w wilgotnych miejscach bogatych w resztki organiczne | nieczęsty zwykle w dużych grupachnieczęsty lato-jesień | ||
| | |||||
| Psathyrella melanthina | |||||
Psathyrella pennata (kruchaweczka wypaleniskowa) ![]() | |||||
literatura · references
· Gerhardt, E., 1995 — Przewodnik grzyby. [1]
· Gumińska B., Wojewoda W., 1983 — Grzyby i ich oznaczanie. [5]
· Vesely, Kotlaba, Pouzar, 1972 — Prehled ceskoslovenskych hub. [11]
· Michael, Hennig, Kreisel, 1979-84 — Handbuch fur Pilzfreunde. [18]
· Gerhardt, E., 1995 — Przewodnik grzyby. [1]
· Gumińska B., Wojewoda W., 1983 — Grzyby i ich oznaczanie. [5]
· Vesely, Kotlaba, Pouzar, 1972 — Prehled ceskoslovenskych hub. [11]
· Michael, Hennig, Kreisel, 1979-84 — Handbuch fur Pilzfreunde. [18]
Copyright © 1998-2012 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 28.01.2007 · została utworzona/was created 17.05.1998
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 28.01.2007 · została utworzona/was created 17.05.1998
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Psathyrella.htm">kruchaweczka - Psathyrella - kruchaweczki - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Psathyrella.htm]kruchaweczka - Psathyrella - kruchaweczki - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Psathyrella.htm">kruchaweczka - Psathyrella - kruchaweczki - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Psathyrella.htm]kruchaweczka - Psathyrella - kruchaweczki - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]
















