purchawka jeżowata


Lycoperdon echinatum Pers. (1801)
purchawka jeżowata


Lycoperdon echinatum
pokrój, wyraźnie widoczne ryzomorfy / habit, easily seen rhizomorphs; 10.10.1998, Dolny Śląsk, lasy milickie
Copyright © by Marek Snowarski
Lycoperdon echinatum
bardzo stary owocnik / very old sporocarp; 05.10.2005, Słowacja, Strazowskie Vierchy, Pruzina; znal. 051005.4
Copyright © by Marek Snowarski
Lycoperdon echinatum
areolki w zbliżeniu / areoles, close up; 05.10.2005, Słowacja, Strazowskie Vierchy, Pruzina; znal. 051005.4
Copyright © by Marek Snowarski
Lycoperdon echinatum
młody owocnik / young specimen; 05.10.2005, Słowacja, Strazowskie Vierchy, Pruzina; znal. 051005.4
Copyright © by Marek Snowarski

Cechy makroskopowe
Macro
Lycoperdon echinatum  Owocnik brązowawy; 20-40(60) mm średnicy, kulisty do gruszkowatego.
  Zewnętrzną okrywę (egzoperydium) stanowią kolce - gęste, mocne i długie (3-4(6) mm), kanciaste, brązowe, szczyty sąsiednich kolców mogą być zakrzywione ku sobie i stykać się czubkami; kolce są otoczone szorstkimi nierównościami, po opadnięciu kolców, tworzą one ciemniejsze od endoperydium, brązowe obwódki, ułożone w graniaste poletka; u podstawy owocnika zwykle są ryzomorfy.
  Endoperdium jasne, ciemnieje z wiekiem przybierając barwę brązową. Zarodniki u dojrzałych owocników uwalniane przez otwór szczytowy.
  Podglebie początkowo białe, potem szarofioletow, kolumella zwykle wyraźna. Gleba z wiekiem szarofoletowa do czekoladowobrązowej.
  Zarodniki w masie, gdy niedojrzałe to szarofioletowe, dojrzałe czekoladowobrązowe (u innych gatunków purchawek jest żółtawa, oliwkowa, umbra)
  Sporocarp brownish; 20-40(60) mm in diameter, spherical to pyriform. Exoperidium consists of dense, strong and quite long (3-4(6) mm), angular, brown spines (darkening with age), tips of neighbouring spines may meet; on falling off the spines leave angular pattern. Stipe weakly developed or none, usually with rhizomorphs. Cuticle light-coloured, darkening with age to brown. Spores in mature sporocarps released through a round pore at the apex. Young flesh white, later olive-yellow and brown.
Cechy mikroskopowe
Micro
Lycoperdon echinatumLycoperdon echinatum  Zarodniki okrągławe, grubo brodawkowane do kolczastych, 4-5.5 µm, z krótką resztką sterygmy, te wymieszane leżą obok, długie do 23 µm.
  Włośnia elastyczna, z bardzo drobnymi dołkami, nieco rozgałęziona, dość gruba (do 7 µm) i z dość grubą ścianą (do 1 µm).
  Spores subglobose, thickly verrucose to spinose, 4-5.5 µm.
Występowanie   Dość rzadki gatunek. Owocniki wyrastają pojedynczo lub po kilka, od lata do jesieni, głównie w żyznych lasach, bukowych i dębowych, rzadziej w iglastych; na glebach wapiennych; na ziemi, rzadko na butwiejącym drewnie.
  Not common. Summer-fall, solitary or few together, usually under Fagus or Quercus, rarely under conifers; prefere calcareous soils; on soil, rarely on rotten wood.
X1:98,05;
Wartość
Importance
  Jadalna gdy wnętrze jest jeszcze białe. Z uwagi na trudne od usunięcia kolce odradza się jej spożywanie.
  Edible when white inside.
Uwagi
Remarks
Lycoperdon umbrinum
L. umbrinum
  U innych brunatnych gatunków z kolczastym egzoperydium, jak np. u purchawki brunatnej (Lycoperdon umbrinum) i purchawki miękkiej (Lycoperdon molle) kolce są drobne, reczej w formie brodawek, po ich opadnięciu nie ma na skórce wyraźnego wzorku.Purchawka cuchnąca (Lycoperdon foetidum) (=Lycoperdon nigrescens) ma co prawda dłuższe kolce niż dwa poprzednie gatunki ale wyróżnia się nieprzyjemnym zapachem i preferuje gleby kwaśne.
  In other brown species such as Lycoperdon umbrinum and Lycoperdon molle spines are fine, in the form of warts, which after falling off do not leave a distinct pattern on the cuticle.Lycoperdon foetidum (=Lycoperdon nigrescens) has longer spines than the previously mentioned species, but characterizes with unpleasant odour and is acidophilous.
W rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ)
Specyfikacja zapisów na dzień 2010.01.22 12:02

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 40460 AB-94, 43792 AB-94, 78594 CB-07, 82541 EE-82, 17020 EG-23,

Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 144867 BB-01,

W publikacjach po 2000 r. Lycoperdon echinatum Pers. - Basidiomycota
Flisińska 2004, Narkiewicz 2001a, Lisiewska 2006, Bujakiewicz 2004, Łuszczyński 2000a, Łuszczyński 2001, Wilga 2004a, Wilga 2002b, Wilga 2004b, Halama i Panek 2000, Kujawa 2005, Łuszczyński 2000c, Friedrich 2002, Łuszczyński 2002, Łuszczyński 2007, Kujawa i Gierczyk 2007, Łuszczyński 2008, Gierczyk i in. 2009, Gumińska 2006, Wojewoda 2008, Kujawa 2009a,
Literatura (REFERENCES) Hansen, L., Knudsen, H., 1997 - Nordic Macromycetes vol. 3. Heterobasidioid, Aphyllophoroid and Gasteromycetoid Basidiomycetes. p.338 [110]
Rudnicka-Jezierska W., 1991 - Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom XXIII. Purchawkowe (Lycoperdales), tęgoskórowe (Sclerodermatales), pałeczkowe (Tulostomatales), gniazdnicowe (Nidulariales), sromotnikowe (Phallales), osiatkowe (Podaxales). p.26 [14]
Grünert, H. i R., 1995 - Grzyby. Leksykon przyrodniczy. [7]
Gerhardt, E., 1995 - Przewodnik grzyby. [1]
Garnweidner, E., 1994 - Encyklopedia kieszonkowa - Grzyby. [3]
Fluck, M., 1995 - Jaki to grzyb? [2]
W Internecie (LINKS) Lista (6) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać.
List of (6) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.
Fotografie 1:1
(Natural size photographs)
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej
Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version


Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii:
Selected collections. Click on small photo to see all pictures:
Lycoperdon echinatum

znal. 05 10 05 - 4
(Słowacja, Strazowskie Vierchy, Pruzina) w lesie bukowym na wapiennym podłożu (in beech forest on calcareous soil)

Lycoperdon echinatum

znal. 98 10 10 - 13 (Marek Snowarski)
(Dolny Śląsk, lasy milickie) pojedynczo w buczynie (solitary in beach forest)



Copyright © 1998-2009 by Marek Snowarski
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 02.12.2009 (utworzona/CREATED 14.12.1998) | Zobacz też rośliny naczyniowe Polski, atlas roślin
Wersja publikacji: 2010.01.22w


praca |