non edibleediblered listGREJ

Lycoperdon echinatum Pers. (1801)

purchawka jeżowata
Lycoperdon echinatum
pokrój, wyraźnie widoczne ryzomorfy · habit, easily seen rhizomorphs; 10.10.1998, Dolny Śląsk, lasy milickie
copyright © by Marek Snowarski
Lycoperdon echinatum
bardzo stary owocnik · very old sporocarp
Lycoperdon echinatum
areolki w zbliżeniu · areoles, close up
Lycoperdon echinatum
młody owocnik · young specimen

cechy makroskopowe (Macro)

Lycoperdon echinatum
Owocnik brązowawy; 20-40(60) mm średnicy, kulisty do gruszkowatego.

Zewnętrzną okrywę (egzoperydium) stanowią kolce - gęste, mocne i długie (3-4(6) mm), kanciaste, brązowe, szczyty sąsiednich kolców mogą być zakrzywione ku sobie i stykać się czubkami; kolce są otoczone szorstkimi nierównościami, po opadnięciu kolców, tworzą one ciemniejsze od endoperydium, brązowe obwódki, ułożone w graniaste poletka; u podstawy owocnika zwykle są ryzomorfy.

Endoperdium jasne, ciemnieje z wiekiem przybierając barwę brązową. Zarodniki u dojrzałych owocników uwalniane przez otwór szczytowy.

Podglebie początkowo białe, potem szarofioletow, kolumella zwykle wyraźna. Gleba z wiekiem szarofoletowa do czekoladowobrązowej.

Zarodniki w masie, gdy niedojrzałe to szarofioletowe, dojrzałe czekoladowobrązowe (u innych gatunków purchawek jest żółtawa, oliwkowa, umbra)

Sporocarp brownish; 20-40(60) mm in diameter, spherical to pyriform. Exoperidium consists of dense, strong and quite long (3-4(6) mm), angular, brown spines (darkening with age), tips of neighbouring spines may meet; on falling off the spines leave angular pattern. Stipe weakly developed or none, usually with rhizomorphs. Cuticle light-coloured, darkening with age to brown. Spores in mature sporocarps released through a round pore at the apex. Young flesh white, later olive-yellow and brown.

cechy mikroskopowe (Micro)

Lycoperdon echinatum
Lycoperdon echinatum
Zarodniki okrągławe, grubo brodawkowane do kolczastych, 4-5.5 µm, z krótką resztką sterygmy, te wymieszane leżą obok, długie do 23 µm.

Włośnia elastyczna, z bardzo drobnymi dołkami, nieco rozgałęziona, dość gruba (do 7 µm) i z dość grubą ścianą (do 1 µm).

Spores subglobose, thickly verrucose to spinose, 4-5.5 µm.

występowanie

Dość rzadki gatunek. Owocniki wyrastają pojedynczo lub po kilka, od lata do jesieni, głównie w żyznych lasach, bukowych i dębowych, rzadziej w iglastych; na glebach wapiennych; na ziemi, rzadko na butwiejącym drewnie.

Not common. Summer-fall, solitary or few together, usually under Fagus or Quercus, rarely under conifers; prefere calcareous soils; on soil, rarely on rotten wood.

wartość (Importance)

Jadalna gdy wnętrze jest jeszcze białe. Z uwagi na trudne od usunięcia kolce odradza się jej spożywanie.

Edible when white inside.

uwagi (Remarks)

Lycoperdon umbrinum
L. umbrinum
U innych brunatnych gatunków z kolczastym egzoperydium, jak np. u purchawki brunatnej (Lycoperdon umbrinum) i purchawki miękkiej (Lycoperdon molle) kolce są drobne, reczej w formie brodawek, po ich opadnięciu nie ma na skórce wyraźnego wzorku.Purchawka cuchnąca (Lycoperdon foetidum) (=Lycoperdon nigrescens) ma co prawda dłuższe kolce niż dwa poprzednie gatunki ale wyróżnia się nieprzyjemnym zapachem i preferuje gleby kwaśne.

In other brown species such as Lycoperdon umbrinum and Lycoperdon molle spines are fine, in the form of warts, which after falling off do not leave a distinct pattern on the cuticle.Lycoperdon foetidum (=Lycoperdon nigrescens) has longer spines than the previously mentioned species, but characterizes with unpleasant odour and is acidophilous.

wybrane znaleziska · selected collections

Lycoperdon echinatum
11f · 05 10 05 4
(Słowacja, Strazowskie Vierchy, Pruzina) w lesie bukowym na wapiennym podłożu · (in beech forest on calcareous soil)
Lycoperdon echinatum
3f · 98 10 10 13 (Marek Snowarski)
(Dolny Śląsk, lasy milickie) pojedynczo w buczynie · (solitary in beach forest)
znaleziska Lycoperdon echinatum na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2014.10.20

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 40460 AB-94, 43792 AB-94, 144867 BB-01, 171266 CA-78, 195253 CA-99, 78594 CB-07, 203711 CB-07, 173699 DA-80, 82541 EE-82, 17020 EG-23,

• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 206471 BB-01, 194208 CA-99, 233003 CA-99, 228456 DE-95,
· bez ATPOL lub wadliwy: 182425,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2014.10.20

17020 Lycoperdon echinatum; Beskid Sądecki/Obidza - gm. Łącko, pow. nowosądecki, EG-23; 31.07.2005; skraj lasu mieszanego, przy drodze (pod brzozą, bukiem, jarząbem, leszczyną, świerkiem, jałowcem, modrzewiem); ściółka trzy owocniki (dwa zebrano); leg. Sebastian Pinczer; det. Sebastian Pinczer; eksykat: 050731-135 herb. Pinczer, tak, notatka: TAK/050731-135; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi: fot. 14162

40460 Lycoperdon echinatum; Puszcza Bukowa, pow. Gryfino, 1,6 km na E od Glinnej, AB-94; 31.08.2006; buczyna pomorska; na ziemi pojedynczo kilka owocników; leg. Marzena Łyczek; det. Marzena Łyczek, Edyta Szopa; eksykat: TAK (u Marzeny Łyczek), tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: fot. 51035

43792 Lycoperdon echinatum; Puszcza Bukowa, pow. Gryfino, 3,8 km na N od Binowa, AB-94; 14.09.2006; buczna pomorska z podrostem jaworowym w dolnie strumienia; na poboczu drogi 14 owocników w rozciągniętej wzdłuż drogi grupie; leg. Grazyna Domian; det. Grażyna Domian, Marzena Łyczek; eksykat: nie, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi: fot. 56060

78594 Lycoperdon echinatum; Rezerwat, CB-07; 15.09.2007; Buczyna.; W ziemi jeden owocnik; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 10/MWR/30.06.08, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: fot. 124014

82541 Lycoperdon echinatum; Korzecko, pow. kielecki, woj. świętokrzyskie, EE-82; 25.09.2007; Las dębowy z domieszką leszczyny; na ziemii 5 owocników w pobliżu siebie (w tym jeden zejściowy); leg. Marcin Fałdziński; det. Marcin Fałdziński; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 9/MF/29.06.08, tak - prezentujące szereg cech, notatka: tak - zapis wideo; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 132546 fot. 132547 fot. 132548 fot. 132549 fot. 132550
Purchawka jeżowata - Lycoperdon echinatum

144867 Lycoperdon echinatum; 5km E, Kołobrzeg, zachodniopomorskie, BB-01; 05.09.2009; Las dębowo-bukowy; na ziemi wapiennej pojedynczo, dwa owocniki; leg. Paweł Paulus; det. Paweł Paulus; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 9/PP/3.09.10, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2012. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VI. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2010. Przegląd Przyrodniczy 23(2): 3-59
uwagi: fot. 272893 fot. 272894

171266 Lycoperdon echinatum; Koleczkowski młyn-Piekiełko, pow. Wejherowo, woj. pomorskie, CA-78; 15.08.2010; Las mieszany buk,sosna,brzoza,świerk,brzoza,grab; w ziemi i na szczątkach drewna ok.100 owocników; leg. Mirosława Wantoch-Rekowska; det. Mirosława Wantoch -Rekowska; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 4/MWR/5.11.10, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2012. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VI. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2010. Przegląd Przyrodniczy 23(2): 3-59
uwagi: fot. 363389 fot. 363390 fot. 363391

173699 Lycoperdon echinatum; Gdańsk Oliwa TPK Lipnik okolice Drogi brzozowej, DA-80; 03.09.2010; Las mieszany buk,sosna,brzoza,świerk,brzoza; w ziemi jeden owocnik; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 4/MWR/14.12.10, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2012. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VI. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2010. Przegląd Przyrodniczy 23(2): 3-59
uwagi: fot. 371185

182425 Lycoperdon echinatum; rezerwat cisowa w gdyni n-54,539211 e-18,424587; 10..2.12.0; las bukowy dość mroczny. Najczęściej na skraju drogi leśnej; na ziemi w małych grupach na kilku stanowiskach; leg. michał prusiński; det. michał prusiński; eksykat: nie, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 396577 fot. 396578 fot. 396579 fot. 396580 fot. 396581

194208 Lycoperdon echinatum; 0,5 km N, Bąkowo, gm. Kolbudy, pow. gdański, woj. pomorskie, CA-99; 05.10.2011; buczyna; na ziemi 1 owocnik; leg. Kajetan Neubauer; det. K. & G. Neubauer; eksykat: nie, tak, notatka: nie
uwagi: oznaczenie potwierdził M. Wantoch-Rekowski, fotki z 5 i 22 pazdziernika
fot. 458229 fot. 458230

195253 Lycoperdon echinatum; 1,3 km SSW, Otomin, pow. gdański, woj. pomorskie, CA-99; 16.10.2011; młody las bukowy; na ziemi 3 owocniki blisko siebie; leg. Grzegorz & Kajetan Neubauer; det. Grzegorz & Kajetan Neubauer; eksykat: ZBŚRiL PAN, 9/GKN/10.12.12, tak, notatka: nie
uwagi: jeden młody (świeży), jeden zejściowy, jeden dojrzały
fot. 464293 fot. 464294 fot. 464295

203711 Lycoperdon echinatum; Rezerwat Przyrody Szczyt Wieżyca Szymbark, pow. kartuski, woj. pomorskie, CB-07; 01.09.2012; las bukowy; ziemia kilka owocników; leg. Mirosława Wantoch-Rekowska; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: ZBŚRiL PAN, 1/MWR/15.11.13, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 511183 fot. 511184

206471 Lycoperdon echinatum; 3,5 km S od m.Sianożęty, Nadl. Gościno oddz. 47c, pow. kołobrzeski, woj. Zachodniopomorskie, BB-01; 13.10.2012; buczyna; na ziemi wśród opadłych liści grupa 23 owocników; leg. Tadeusz Twardy; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak - będzie wysłany do Ani, tak, notatka: nie
uwagi:
fot. 523548 fot. 523549

228456 Lycoperdon echinatum; Złoty Potok, Ostoja Złotopotocka, pow. częstochowski, woj. śląskie, DE-95; 13.10.2013; las bukowy z domieszkami; na ziemi pojedynczo; leg. Krzysztof Kołodziejczyk; det. Krzysztof Kołodziejczyk; eksykat: tak, wyślę, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 624287 fot. 624288

233003 Lycoperdon echinatum; ok. 1,6 km SSW, Otomin, pow. gdański, woj. pomorskie, CA-99; 07.09.2013; buczyna, przy drodze leśnej; na ziemi 1 owocnik; leg. Grzegorz & Kajetan Neubauer; det. Grzegorz & Kajetan Neubauer; eksykat: TAK, wyślę, tak, notatka: nie
uwagi: około 250 m od stanowiska ze zgłoszenia 195253.
fot. 654340 fot. 654341

literatura · references
[110] [7] [14] · baza „publikacje po 2000 r.”

Copyright © 1998-2014 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 20.10.2014.www · ostatnio zmieniana/last modified 02.12.2009 · została utworzona/was created 14.12.1998
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Lycoperdon_echinatum.htm">purchawka jeżowata - Lycoperdon echinatum - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>