Lycoperdon echinatum Pers. (1801)
| |||
|
cechy makroskopowe (Macro)
 |
Zewnętrzną okrywę (egzoperydium) stanowią kolce - gęste, mocne i długie (3-4(6) mm), kanciaste, brązowe, szczyty sąsiednich kolców mogą być zakrzywione ku sobie i stykać się czubkami; kolce są otoczone szorstkimi nierównościami, po opadnięciu kolców, tworzą one ciemniejsze od endoperydium, brązowe obwódki, ułożone w graniaste poletka; u podstawy owocnika zwykle są ryzomorfy.
Endoperdium jasne, ciemnieje z wiekiem przybierając barwę brązową. Zarodniki u dojrzałych owocników uwalniane przez otwór szczytowy.
Podglebie początkowo białe, potem szarofioletow, kolumella zwykle wyraźna. Gleba z wiekiem szarofoletowa do czekoladowobrązowej.
Zarodniki w masie, gdy niedojrzałe to szarofioletowe, dojrzałe czekoladowobrązowe (u innych gatunków purchawek jest żółtawa, oliwkowa, umbra)
Sporocarp brownish; 20-40(60) mm in diameter, spherical to pyriform. Exoperidium consists of dense, strong and quite long (3-4(6) mm), angular, brown spines (darkening with age), tips of neighbouring spines may meet; on falling off the spines leave angular pattern. Stipe weakly developed or none, usually with rhizomorphs. Cuticle light-coloured, darkening with age to brown. Spores in mature sporocarps released through a round pore at the apex. Young flesh white, later olive-yellow and brown.
cechy mikroskopowe (Micro)
 |
 |
Włośnia elastyczna, z bardzo drobnymi dołkami, nieco rozgałęziona, dość gruba (do 7 µm) i z dość grubą ścianą (do 1 µm).
Spores subglobose, thickly verrucose to spinose, 4-5.5 µm.
występowanie
Not common. Summer-fall, solitary or few together, usually under Fagus or Quercus, rarely under conifers; prefere calcareous soils; on soil, rarely on rotten wood.
wartość (Importance)
Edible when white inside.
uwagi (Remarks)
 |
| L. umbrinum |
In other brown species such as Lycoperdon umbrinum and Lycoperdon molle spines are fine, in the form of warts, which after falling off do not leave a distinct pattern on the cuticle.Lycoperdon foetidum (=Lycoperdon nigrescens) has longer spines than the previously mentioned species, but characterizes with unpleasant odour and is acidophilous.
wybrane znaleziska · selected collections
|
|
strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w Pełnej Wersji - przejdź teraz
page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in Full Version - use now
w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2012.01.15Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 40460 AB-94, 43792 AB-94, 144867 BB-01, 171266 CA-78, 78594 CB-07, 173699 DA-80, 82541 EE-82, 17020 EG-23,
• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 194208 CA-99, 195253 CA-99,
· bez ATPOL lub wadliwy: 182425,
Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2012.01.15
17020 Lycoperdon echinatum; Beskid Sądecki/Obidza - gm. Łącko, pow. nowosądecki, EG-23; 31.07.2005; skraj lasu mieszanego, przy drodze (pod brzozą, bukiem, jarząbem, leszczyną, świerkiem, jałowcem, modrzewiem); ściółka trzy owocniki (dwa zebrano); leg. Sebastian Pinczer; det. Sebastian Pinczer; eksykat: 050731-135 herb. Pinczer, fot. tak, notatka: TAK/050731-135; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi: fot. 14162
40460 Lycoperdon echinatum; Puszcza Bukowa, pow. Gryfino, 1,6 km na E od Glinnej, AB-94; 31.08.2006; buczyna pomorska; na ziemi pojedynczo kilka owocników; leg. Marzena Łyczek; det. Marzena Łyczek, Edyta Szopa; eksykat: TAK (u Marzeny Łyczek), fot. tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: fot. 51035
43792 Lycoperdon echinatum; Puszcza Bukowa, pow. Gryfino, 3,8 km na N od Binowa, AB-94; 14.09.2006; buczna pomorska z podrostem jaworowym w dolnie strumienia; na poboczu drogi 14 owocników w rozciągniętej wzdłuż drogi grupie; leg. Grazyna Domian; det. Grażyna Domian, Marzena Łyczek; eksykat: nie, fot. tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi: fot. 56060
78594 Lycoperdon echinatum; Rezerwat, CB-07; 15.09.2007; Buczyna.; W ziemi jeden owocnik; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 10/MWR/30.06.08, fot. tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: fot. 124014
82541 Lycoperdon echinatum; Korzecko, pow. kielecki, woj. świętokrzyskie, EE-82; 25.09.2007; Las dębowy z domieszką leszczyny; na ziemii 5 owocników w pobliżu siebie (w tym jeden zejściowy); leg. Marcin Fałdziński; det. Marcin Fałdziński; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 9/MF/29.06.08, fot. tak - prezentujące szereg cech, notatka: tak - zapis wideo; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 132546 fot. 132547 fot. 132548 fot. 132549 fot. 132550
Purchawka jeżowata - Lycoperdon echinatum
144867 Lycoperdon echinatum; 5km E, Kołobrzeg, zachodniopomorskie, BB-01; 05.09.2009; Las dębowo-bukowy; na ziemi wapiennej pojedynczo, dwa owocniki; leg. Paweł Paulus; det. Paweł Paulus; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 9/PP/3.09.10, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 272893 fot. 272894
171266 Lycoperdon echinatum; Koleczkowski młyn-Piekiełko, pow. Wejherowo, woj. pomorskie, CA-78; 15.08.2010; Las mieszany buk,sosna,brzoza,świerk,brzoza,grab; w ziemi i na szczątkach drewna ok.100 owocników; leg. Mirosława Wantoch-Rekowska; det. Mirosława Wantoch -Rekowska; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 4/MWR/5.11.10, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 363389 fot. 363390 fot. 363391
173699 Lycoperdon echinatum; Gdańsk Oliwa TPK Lipnik okolice Drogi brzozowej, DA-80; 03.09.2010; Las mieszany buk,sosna,brzoza,świerk,brzoza; w ziemi jeden owocnik; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 4/MWR/14.12.10, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 371185
• 182425 Lycoperdon echinatum; rezerwat cisowa w gdyni n-54,539211 e-18,424587; 10..2.12.0; las bukowy dość mroczny. Najczęściej na skraju drogi leśnej; na ziemi w małych grupach na kilku stanowiskach; leg. michał prusiński; det. michał prusiński; eksykat: nie, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 396577 fot. 396578 fot. 396579 fot. 396580 fot. 396581
• 194208 Lycoperdon echinatum; 0,5 km N, Bąkowo, gm. Kolbudy, pow. gdański, woj. pomorskie, CA-99; 05.10.2011; buczyna; na ziemi 1 owocnik; leg. Kajetan Neubauer; det. K. & G. Neubauer; eksykat: nie, fot. tak, notatka: nie
uwagi: oznaczenie potwierdził M. Wantoch-Rekowski, fotki z 5 i 22 pazdziernika
fot. 458229 fot. 458230
• 195253 Lycoperdon echinatum; 1,3 km SSW, Otomin, pow. gdański, woj. pomorskie, CA-99; 16.10.2011; młody las bukowy; na ziemi 3 owocniki blisko siebie; leg. Grzegorz & Kajetan Neubauer; det. Grzegorz & Kajetan Neubauer; eksykat: nie, fot. tak, notatka: nie
uwagi: jeden młody (świeży), jeden zejściowy, jeden dojrzały
fot. 464293 fot. 464294 fot. 464295
literatura · references
· Hansen, L., Knudsen, H., 1997 — Nordic Macromycetes vol. 3. Heterobasidioid, Aphyllophoroid and Gasteromycetoid Basidiomycetes. [110]
· Grünert, H. i R., 1995 — Grzyby. Leksykon przyrodniczy. [7]
· Rudnicka-Jezierska W., 1991 — Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom XXIII. Purchawkowe (Lycoperdales), tęgoskórowe (Sclerodermatales), pałeczkowe (Tulostomatales), gniazdnicowe (Nidulariales), sromotnikowe (Phallales), osiatkowe (Podaxales). [14]
· baza „publikacje po 2000 r.”
w Internecie · direct links — lista 6 linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w Pełnej Wersji - przejdź teraz
list of 6 external links available in Full Version - use now
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 02.12.2009 · została utworzona/was created 14.12.1998
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Lycoperdon_echinatum.htm">purchawka jeżowata - Lycoperdon echinatum - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Lycoperdon_echinatum.htm]purchawka jeżowata - Lycoperdon echinatum - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]