| Cechy makroskopoweMacro |  Owocnik mniej lub bardziej wyraźnie odwrotnie gruszkowaty lub odwrotnie stożkowaty, średnicy 20-50 mm, do 50mm wysokości. U podstawy dobrze wykształcony sznur grzybni.Osłona zewnętrzna (egzoperydium) z kolcami jednego typu, twałymi, sztywnymi, cienkim, gęstymi, niskimi (do 1 mm wysokości). Kolce pojedyncze, wyginające się ku sobie lub gwiazdkowato skupione. W miarę dojrzewania ciemnieją do czarnobrązowych. Nie przykrywają całkowiecie osłona wewnętrzna (endoperydium) która jest przez nie widoczna, lśniąca, początkowo biaława, z wiekiem ciemnieje, brązowowa, brązowożółte. Pęka na szczycie niewielkim ujściem dla zarodników. Podglebie o stosunkowo dużych komorach, stopniowo przechodzi w kolumelę; białe z wiekiem szarobrązowe, szarofioletowe. Gleba oliwkowobrązowa. Barwa zarodników w masie odpowiada barwie gleby. |
| Cechy mikroskopoweMicro | Zarodniki kulistawe, delikatnie brodawkowane (6-12 brodawek na obwodzie), bez resztek sterygm; 4.5-5 µm średnicy; odłamana masa sterygm zwykle nieobecna. Włośnia żółtobrązowawa, elastyczna, słabo rozgałęziona, stosunkowo cienkościenna, przeciętnie 6 µm grubości, rzadko septowana, z dużymi jamkami. |
| Występowanie | Stosunkowo częsta. Wyrasta latem i jesienią, w grupach, w lasach iglastych i mieszanych. Preferuje lekkie, kwaśne gleby próchniczne. Summer-fall in coniferous and mixed forests, prefer sandy, acidic soils. VII2:98; IX3:06; X1:05; |
| WartośćImportance | Młode owocniki z białym miąższem są jadalne. When young and still white inside could be eaten. |
| UwagiRemarks | Dość podobna są: purchawka cuchnąca (Lycoperdon nigrescens) (=foetidum) o ziarnistej strukturze osłony zewnętrznej i słabo wykształconej kolumelli i purchawka miękka (Lycoperdon molle) - ta ma wypukłość na szczycie owocnika, zwykle jest jaśniejsza; ma silniej gęściej brodawkowane zarodniki - 10-14 brodawek na obwodzie i mocniejsze kolczasto-ziarnkowate egzoperydium. |
| W publikacjach po 2000 r. | Lycoperdon umbrinum Pers. - Basidiomycota Flisińska 2004, Szkodzik 2005, Ławrynowicz i in. 2002, Flisińska 2000, Bujakiewicz 2004, Flisińska 2000a, Friedrich i Orzechowska 2002 , Lisiewska 2004, Ławrynowicz 2001a, Halama i Panek 2000, Łuszczyński 2007, Łuszczyński 2008, Ławrynowicz 2000, Gierczyk i in. 2009, Fiedorowicz 2009, Kujawa 2009, |
| Literatura (REFERENCES) | Rudnicka-Jezierska W., 1991 - Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom XXIII. Purchawkowe (Lycoperdales), tęgoskórowe (Sclerodermatales), pałeczkowe (Tulostomatales), gniazdnicowe (Nidulariales), sromotnikowe (Phallales), osiatkowe (Podaxales). p.38 [14] Hansen, L., Knudsen, H., 1997 - Nordic Macromycetes vol. 3. Heterobasidioid, Aphyllophoroid and Gasteromycetoid Basidiomycetes. p.339 [110] Grünert, H. i R., 1995 - Grzyby. Leksykon przyrodniczy. [7] Fluck, M., 1995 - Jaki to grzyb? [2] |
| W Internecie (LINKS) | Lista (3) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać. List of (3) external links available in professional version; here use link on the left to locate it. |
| Fotografie 1:1 (Natural size photographs) |
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version |
| Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii: Selected collections. Click on small photo to see all pictures: | |
|
