poisonous

Gyromitra esculenta (Pers.) Fr.

piestrzenica kasztanowata(False Morel, Brain Mushroom, Beefsteak Morel)
Gyromitra esculenta
pokrój · habit; 11.05.2005, półwysep Helski; znal. 050511.7
copyright © by Marek Snowarski
Gyromitra esculenta Gyromitra esculenta Gyromitra esculenta

owocnik (Fruitbody)

Główka owocnika mniej więcej kulista, nieregularnie, mózgowato pofałdowana, płatowata, barwy od żółtobrązowej do ciemnobrązowej, czarnobrązowej; wysokość całego owocnika 50-100(120) mm, a szerokość 50-150 mm; wnętrze główki poprzerastane, kremowe.

space

Miąższ kruchy; bez wyróżniającego się smaku, czy zapachu.

Sporocarp's head rounded, irregular, brain-like lobed; yellow-brown to dark brown, black-brown; sporocarp height 50-100(120) mm, 50-150 mm broad; head partially hollow, inner surface cream.
Stipe short, 1/3 to 1/4 of head height, width only slightly less then head diameter; white with brownish-purple stains; surface grooved and wrinkled; hollow.
Flesh fragile; without distinctive taste or odour.

zarodniki (Spores)

Wysyp zarodników kremowy. Zarodniki elipsoidalne, gładkie (zobacz uwagi), z dwoma oleistymi kroplami, 13-21 x 7-10 µm.

Spore print cream. Spores ellipsoid, smooth, with two drops, 13-21 x 7-10 µm.

występowanie

Częsta. Owocniki wyrastają wiosną (marzec/kwiecień) w lasach sosnowych, pojedynczo lub w grupach. Często w młodnikach i na uprawach.

Common. Spring, solitary or in groups, in coniferous forests.

wartość (Importance)

Niebezpiecznie trująca. Za "Diagnostyką laboratoryjną zatruć grzybami", PZWL 1988, Wanda Lasota i Maria Klawitter czynnikiem toksycznym jest gyromitryna (N-metyloformylohydrazon aldehydu octowego). Wg. Piotra R. Burdy - "Zatrucia ostre grzybami i roślinami wyższymi" objawy zatrucia rozpoczynają się czasami po wielu dniach. Charakterystyczne jest to, że zatruciu można ulec wdychając opary z gotowanych grzybów. Dalej czytamy, że najpewniej MMH uszkadza czerwone krwinki i przy ciężkim zatruciu produkty ich rozpadu uszkadzają nerki i wątrobę. Czynniki trujące rozkładają się, bądź ulatniają przy gotowaniu i suszeniu. Jednak nie ma możliwości stwierdzenia w jakim stopniu dlatego lepiej nie ryzykować.

Deadly poisonous. Toxin is monomethylhydrazine (MMH), which is volatile substance, so when breathed during cooking could be fatal.

Gyromitra infula
piestrzenica infułowata (Gyromitra infula)
Bardzo podobna jest piestrzenica olbrzymia (Gyromitra gigas), do pewnego odróżnienia jedynie pod mikroskopem, po odmiennych zarodnikach, o drobno szorstkiej powierzchni i ze zgrubieniami na końcach; makroskopowo jest przeciętnie większa, jaśniejsza, ma bardzo krótki i gruby trzon, rośnie w lasach liściastych.

Very close is Gyromitra gigas, reliable could be distinguished only under microscope, thanks to its finely coarse spores with enlargements on ends; macroscopically its bigger, looks paler and has very short and thick stipe, grows in decidious forests.

Piestrzenica infułowata (Gyromitra infula) istotnie różni się kształtem główki, która składa się z kilku dużych, nie bruzdowanych płatów. Występuje głównie jesienią.

Gyromitra infula differs significantly with cap composed of few big lobs, not wrinkled.

Morchella esculenta
smardz jadalny odmiana okrągła (Morchella esculenta var. rotunda)

Oczywista jest możliwość pomyłki z jadalnymi smardzami (Morchellaceae), te jednak nie maja pofałdowanej mózgowato główki a jamkowatą.

Grown in autumn.
One could consider mistaken with edible Morels (Morchellaceae). Morels got no brain-like lobed head but with ridges and pits.

wybrane znaleziska · selected collections

Gyromitra esculenta
9f · 05 05 11 7
(półwysep Helski)
znaleziska Gyromitra esculenta na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2014.06.26

• Oczekujące na przyjęcie:
· bez ATPOL lub wadliwy: 163672,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2014.06.26

163672 Gyromitra esculenta; Rycerka Kolonia, pow. Żywiec, woj. śląskie; 16.04.2010; pobocze leśnej drogi w lesie iglastym; głównie świerk; pobocze drogi prawie bez poszycia kilkadziesiąt egzemplarzy na długości 30 m; leg. Ryszard Taran; det. Ryszard Taran;
uwagi: położenie wg Szukacz .pl 49,589877; 19,030809
fot. 332268 fot. 332269

literatura · references
[26I] [49] [1] [19] · baza „publikacje po 2000 r.”

Copyright © 2002-2014 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 26.06.2014.www · ostatnio zmieniana/last modified 28.08.2011 · została utworzona/was created 25.04.2002
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Gyromitra_esculenta.htm">piestrzenica kasztanowata - Gyromitra esculenta - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>