| OwocnikFruitbody | Składa się z główki i trzonu, owocniki znacznie różniące się rozmiarem, od 30 mm do nawet 200(300) mm wysokości. Główka młoda szaroochrowa, potem ochrowożółta, miodowożółta, (z wiekiem ciemnieje, staje się bardziej rdzawa); kulista do jajowatej lub stożkowatej; proporcjonalnie do trzonu zwykle tak samo długa lub dłuższa, ale te proporcje mogą sie wahać w przedziale 1/3 - 2/3 długości trzonu; alweole nieregularnie rozmieszczone na powierzchni, bez wyraźnie rozgraniczających żeber; krawędzią przyrośnięta do trzonu; wewnątrz pusta. Trzon białawy do ochrowego, 50-90 x 20-40 mm, powierzchnia z drobnymi ziarenkami, gładka lub nieregularnie pomarszczona; pusty. Miąższ białawy, kremowy lub ochrowożółty, kruchy; smak i zapach przyjemne, specyficzne. Fruitbody comprises of a head and a stipe, sporocarps considerably varying in size, from 30 mm even up to 200(300) mm high. Young gray-ochre, later ochre-yellow, honey-yellow (in age darkening, becomes more rusty); globose to oval or conical; proportionate to the stipe usually equally long or longer, but those proportions may oscilate in 1/3-2/3 of the stipe's length; alveole irregularly situated on the surface, without distictly dividing ribes; margin attached to the stipe; hollow inside. Stipe whitish to ochre, 50-90 x 20-40 mm, surface with fine granules, smooth or irregularly wrinkled; hollow. Flesh whitish, creamy or ochre-yellow, fragile; taste and smell pleasant, peculiar. |
| ZarodnikiSpores | Wysyp zarodników biały. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, bezbarwne, 17-24 x 11-15 µm. Spore print white. Spores ellipsoid, smooth, hyaline, 17-24 x 11-15 µm. |
| Występowanie | Rzadki. Owocniki występują wczesną wiosną, w kwietniu i maju, pojedynczo lub w grupach, w lasach i zaroślach liściastych, w parkach, w ogrodach, w miejscach o żyznej glebie. Rare. Spring, solitary or gregarious, in decidious forest, in parks and gardens. |
| WartośćImportance | Jadalny i ceniony. W Polsce podlega ochronie. Edible and choice. |
| UwagiRemarks |  Wyróżnia się szereg innych form na podstawie barwy i układu alweoli np. smardz jadalny odmiana ciemna (Morchella esculenta var. umbrina) (fot. obok) o ciemnym wnętrzu alweoli i kontrastująco jasnymi brzegami. Jest też szereg innych podobnych pokrewnych gatunków smardzy, zobacz smardzowate (Morchellaceae).There are few other forms of Morchella esculenta which differs with colour and alveoles pattern e.g. Morchella esculenta var. umbrina with dark inner of alveoles and contrasty light ribes. Check also other species in Morels (Morchellaceae) family. |
| Literatura (REFERENCES) | Gumińska B., Wojewoda W., 1983 - Grzyby i ich oznaczanie. p.131 [5] Breitenbach J., Kraenzlin F., 1981 - Fungi of Switzerland 1 - Acomycota. n.4 [26I] Dermek A., 1988 - Grzyby znane i mniej znane. n.21 [9] |
Morchella esculenta Pers. var. rotunda
smardz jadalny odmiana okrągła