czarka szkarłatna


Sarcoscypha coccinea (Jacq.) Sacc. (1889)
czarka szkarłatna


Sarcoscypha coccinea
pokrój / habit; 21.08.2005
Copyright © by Darek Karasiński
Sarcoscypha coccinea
pokrój / habit; 21.08.2005
Copyright © by Darek Karasiński
Sarcoscypha coccinea
Gdańsk
Copyright © by Marcin S. Wilga

OwocnikFruitbody   Owocniki pucharkowate, miseczkowate, owalne, z trzonkiem lub bez; wnętrze miseczki z hymenium (tworzy zarodniki) jaskrawo karminowoczerwone, ceglastoczerwone, brzeg długo podwinięty, jaśniejszy; po stronie zewnętrznej (płonnej) różowawe, ochrowawe i delikatnie ziarniste; 10-50(80) mm średnicy; trzonek krótki lub długi jeśli owocniki wyrastają z zagrzebanego w podłożu drewna; gruby na 2-4 mm, cynobrowoczerwony, u podstawy z białą grzybnią. Miąższ cienki, bez smaku i zapachu.
  Sporocarp cupulate, cup-shaped, with or without stipe; on internal side of cup (fertile) bright karmin-red, scarlet, brick-red, margin inturned, whitish; on exterior (sterile) pink, ocher, tomentose; 10-50 mm broad; stipe short or long depending how deep wood is buried, 2-4 mm broad, cynober-red with white mycelium at the base. Flesh thin, without taste or smell.
ZarodnikiSpores   Zarodniki wydłużone, elipsoidalne, gładkie, bezbarwne, z wieloma kropelkami we wnętrzu, 29-39 x 9-11(13) µm.
  Spores elongated, ellipsoid, smooth, hyaline with numerous drops, 29-39 x 9-11(13) µm.
Występowanie   Pospolita, tylko z racji pory i miejsca występowania przeoczana. Owocniki wyrastają pod koniec zimy w okresach bezmroźnych i wczesną wiosną do maja na zbutwiałym drewnie drzew liściastych, zwykle na wilgotnych leśnych stanowiskach.
  Not common. Fruitbodies late winter (when temperature above 0) and in early spring, on rotten and buried hardwood in parks and forests.
WartośćImportance   Niejadalny.
  Inedible.
UwagiRemarks
Aleuria aurantia
Aleuria aurantia
  Z uwagi na swoją jaskrawą barwę i porę występowania łatwy do zauważenia i identyfikacji. Istnieje więcej gatunków grzybów o podobnie zabarwionych miseczkowatych owocnikach np. dzieżka pomarańczowa (Aleuria aurantia) od których odróżnia się stosunkowo dużymi rozmiarami, jaskrawym zabarwieniem wnętrza miseczki i brakiem rzęsek na brzegu miseczki.
  Because of its bright colour and season when appears easy to notice and identify. However there are other similarly coloured, cup-shaped fungi e.g. Orange Cup (Aleuria aurantia) from each differs by relatively big size, brightly coloured cup interior and a lack of hairs on cup margin.
UwagiRemarks
Sarcoscypha austriaca
S. austriaca

Dawniej w tym rodzaju podawano właśnie ten jeden gatunek. Obecnie wyróżnia się kilka - zobacz klucz Baral'a [86]. W wąskim ujęciu czarka szkarłatna (Sarcoscypha coccinea) wyrasta w okresie późnojesiennym i przedwiosennym na nizinach i pogórzu, drewnie drzew lisciastych takich jak buk, wiąz, leszczyna, wierzba, dąb i z rodziny różowatych. Większość znalezisk w Polsce nie należy do tego gatunku (w wąskim rozumieniu).

Większość znaleziska (ponad 95%) to czarka austriacka (Sarcoscypha austriaca), która wg. Barala rośnie na pogórzu i w górach, w cieplejszych stanowiskach, na przedwiośniu i wiosną na olszy (tylko na olszy szarej (Alnus incana)), wierzbie, klonie (tylko w górach) i robinii.

Poza tym na wapieniach i wyłącznie na lipie szerokolistnej (Tillia platyphyllos) można szukać Sarcosypha jurana.
Różnice pomiędzy tymi gatunkami są subtelne i po szczegóły odsyłam do wzmiankowanego klucza, dostępnego na stronie www.

Not so long ago there was one specie in Sarcoscypha - Sarcoscypha coccinea. Now there is few - see Baral's key [86]. Sarcoscypha coccinea s. str. grown in late fall and early spring, on lowlands, on hardwood such as Fagus (beech), Ulmus, Corylus, Salix (willow), Querscus (oak) and from Rosaceae family.
There is possible to find Sarcoscypha austriaca which grows in mountains and uplands, in warmer localities, early spring on Alnus incana (exlusively on this Alnus species), Salix (willow), Acer (mapple, in mountains) and Robinia.
Other specie Sarcoscypha jurana grows on limestones, exclusively on Tillia platyphyllos wood.
There are subtle microscopic differences between those species - please check microscopic diagnostic characters in Baral's key [86] published on Web.

W rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ)
Specyfikacja zapisów na dzień 2010.03.10 14:47

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 13417 FE-13, 129743 FE-13, 129744 FE-13, 29404 FG-21,

Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 158153 FE-13, 158156 FE-13, 158157 FE-13, 158158 FE-13, 130679 FE-13, 30281 FG-22,

W publikacjach po 2000 r. Sarcoscypha coccinea (Scop.) Lamb. - Ascomycota
wg. Index Fungorum: S. coccinea (Jacq.) Sacc.
synonimy: Peziza coccinea Jacq., Plectania coccinea (Scop.) Fuckel
Bujakiewicz 2003, Trzeciak i Trzeciak 2000, Falkowski i Nowicka-Falkowska 2000 , Wilga 2000, Nowak i Spałek 2001, Trzeciak 2000, Wilga 2002, Wilga 2002b, Kujawa 2005, Fiedorowicz i in. 2000 (as: S.coccinea s.l.), Kujawa i Gierczyk 2007, Markowska 2004, Suski i Milczak 2006, Chlebicki 2008a, Gumińska 2006, Wojewoda 2008, Wilga 2000b, Wilga 2004f, Kujawa 2009a,
Literatura (REFERENCES) Gumińska B., Wojewoda W., 1983 - Grzyby i ich oznaczanie. p.152 [5]
Breitenbach J., Kraenzlin F., 1981 - Fungi of Switzerland 1 - Acomycota. n.120 [26I]
Baral, H.O., 2004 - The European and N-American species of Sarcoscypha. web publication: http://berg.heim.at/zermatt/441254/Sarcoscypha-key.htm [86]
W Internecie (LINKS) * (86) H.O. Baral - The European and N-American species of Sarcoscypha
Lista (23) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać.
List of (23) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.


Copyright © 2002-2009 by Marek Snowarski
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 02.12.2009 (utworzona/CREATED 20.03.2002) | Zobacz też rośliny naczyniowe Polski, atlas roślin
Wersja publikacji: 2010.03.10w


praca | Levis Jeans Shop |