50 mm) w pełni rozwinięty owocnik, od góry główki już wyjedzona masa zarodnikowa / 
| OwocnikFruitbody |   Początkowo rozwija się pod ziemią jako jajowaty twór, rozmiarów 40-60 x 30-50 mm, w tym stadium jest okryty białawą, kremową lub żółtawą osłoną, gładką lub słabo żyłkowaną a u postawy pofałdowaną; do podłoża jest przymocowany za pomocą mocnych, korzeniastych, białych sznurów grzybni; pod wierzchnią białawą osłoną znajduje się druga gruba, galaretowata barwy żółtawej. W końcowej fazie rozwoju "jajo" wystaje na powierzchnię ziemi.Następny etap rozwoju przebiega bardzo szybko (nawet w czasie poniżej 2h) - osłona pęka (pozostaje po niej pochwa) i szybko, wyrasta z niej trzon z główką. Trzon białawy, 100-200(300) x 30-50 mm, równogruby nieco zwężajacy się ku górze, powierzchnia gąbczasta, wnętrze puste; jest bardzo kruchy. Główka jest pokryta miękką, śluzowatą masą zarodnikonośną (glebą) barwy ciemnozielonej do oliwkowozielonej, 20-40 mm średnicy; przyrośnięta jedynie na szczycie, poza tym przylegająca. Masa zarodnikonośna wydziela nieprzyjemny zapach padliny - wyczuwalny z odległości kilkunastu metrów. Zwabia on padlinożerne muchy, które wyjadają masę zarodnikonośną i tym samym rozprzestrzeniają zarodniki grzyba. Po wyjedzeniu warstwy zarodnikonośnej pozostaje biała konstrukcja główki z komorami przypominającymi plaster pszczeli. Fruitbody develops in soil as egg-like structure, 40-60 x 30-50 mm, it is covered with thin, whitish, cream or yellowish membrane, surface smooth or slightly reticulate, at egg's base undulating, egg is attached to ground with rhizoides; below whitish membrane is thick gelatinous yellowish layer. At the end of egg phase the top of it could be seen above ground. Next phase of development is rapid (in few hours, even less then two) - egg membrane is cracking (the remains forms volva) and whitish stipe with olive-green top is rapidly growing. Stipe whitish 100-200(300) x 30-50 mm, equal or tapered at top, surface spongy, hollow; fragile. Cap surface covered with dark green to olive-green slimy gleba, 20-40 mm in diameter, attached at the apex, below only appressed. Its disgusting odour of rotting flesh attracts flies which eat gleba and disperse spores. Cap with eaten gleba is whitish with honeycomb structure. | ||
| ZarodnikiSpores | Masa zarodników zielonkawa. Zarodniki owalno-elipsoidalne, gładkie, barwy zielonkawej (bladożółtej), 3.5-5 x 1.5-2 µm. Gleba green. Spores ovoid-ellipsoid, smooth, greenish-yellowish, 3.5-5 x 1.5-2 µm. | ||
| Występowanie | Bardzo pospolity. Owocniki wyrastają od późnej wiosny do jesieni, najwięcej latem; często w grupach, w lasach iglastych i liściastych, w miejscach żyznych i wilgotnych, także w parkach i ogrodach. Jeden z niewielu gatunków, które człowiek może znaleźć 'na węch'. Very common. Spring-fall, most often in summer, in coniferous and hardwood forests, solitary or gregarious in rich and wet places. VII1:04; VII2:04; VII3:99,00; XI1:97; | ||
| WartośćImportance | Bywa jadany w fazie "jaja", wtedy nie ma jeszcze nieprzyjemnego zapachu i ma smak rzodkiewki. [10] podaje, że smażone na tłuszczu przypominają w smaku rybę. Could be eaten when in "egg" stadium (odourless) but there is little reason to do it. | ||
| UwagiRemarks |
Istnieje odmiana sromotnika z krótką siateczką (induzjum) poniżej główki Phallus impudicus var. pseudoduplicatus, czy też sromotnik woalkowy (Phallus duplicatus). There is form with short reticulate collar bellow cap - Phallus impudicus var. pseudoduplicatus or Phallus duplicatus. Bliski gatunek sromotnik fiołkowy (Phallus hadriani) wyróżnia się purpurową barwą osłony "jaja", rośnie głównie na wydmach nadmorskich wśród traw i na innych piaszczystych, suchych i ciepłych siedliskach na terenie całego kraju. Very close Phallus hadriani differs with purple "egg shell" when young. Grows on costal dunes and in other dry, warm, sandy habitats.
Podobną formę ma mądziak psi (Mutinus caninus) - tworzy mniejsze i bardziej wiotkie owocniki, z główką (pod wartwą zarodnikonośną) barwy pomarańczowej do malinowoczerwonej. Główka jest silnie zrośnięta z trzonem. Mutinus caninus develops smaller and slender fruitbodies, with orange to red cap surface below gleba. | ||
| UwagiRemarks | W mowie potocznej funkcjonuje nazwa sromotnik zarówno w odniesieniu do sromotnika bezwstydnego (Phallus impudicus), jak i w odniesieniu do muchomora sromotnikowego (Amanita phalloides). Ta synonimia powoduje oczywiste zamieszanie w sytuacji, gdy dwie komunikujące się ze sobą osoby używają nazwy sromotnik w odmiennym znaczeniu. Zobacz więcej uwag na temat różnych rodzajów i zakresów nazw grzybów. | ||
| W publikacjach po 2000 r. | Phallus impudicus L. - Basidiomycota synonimy: Ithyphallus impudicus (L.) E. Fischer Flisińska 2004, Narkiewicz 2001a, Bujakiewicz i in. 2005, Ławrynowicz i in. 2002, Flisińska 2000, Nita i Bujakiewicz 2005, Bujakiewicz 2004, Zieliński i in. 2007, Łuszczyński 2000a, Bujakiewicz i Kujawa 2000 , Bujakiewicz 2003, Lisiewska i Madeja 2003, Lisiewska i Strakulska 2002, Lisiewska i Marach 2002, Celka 2002, Falkowski i Nowicka-Falkowska 2000, Friedrich i Orzechowska 2002 , Stasińska 2008a, Szczepkowski i in. 2008, Kujawa 2003a, Lisiewska i Galas-Świdurska 2005, Lisiewska 2004, Szczepkowski i Kubiak 2008, Trzeciak 2000, Radołowicz-Nieradzik i Klęczek-Kasperczyk 2001, Wilga 2004b, Ławrynowicz i Stasińska 2000, Halama i Panek 2000, Lisiewska 2000, Kubiak 2002, Fiedorowicz i in. 2000, Stasińska 2000, Lisiewska i Król 2007, Adamczyk i in. 2008, Friedrich 2002, Łuszczyński 2007, Markowska 2004, Flisińska 2002, Krupa i Krupa 2000, Fiedorowicz 2001, Celka 2001, Friedrich i Orzechowska 2001, Kujawa 2001, Friedrich 2004, Łuszczyński 2004c, Łyczek 2004, Łuszczyński 2008, Gierczyk i in. 2009, Gumińska 2006, Wojewoda 2008, Wilga 2000b, Wilga 2001a, Wilga 2004f, Wilga i Ciechanowski 2007, Wilga i Wantoch-Rekowski 2008a, Fiedorowicz 2009, Kujawa 2009, Kujawa 2009a, | ||
| Literatura (REFERENCES) | - [] | ||
| W Internecie (LINKS) | Lista (17) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać. List of (17) external links available in professional version; here use link on the left to locate it. | ||
| Fotografie 1:1 (Natural size photographs) |
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version |
| Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii: Selected collections. Click on small photo to see all pictures: | |||
|
