owocniki
Małe, delikatne, o cienkim miąższu lecz nie rozpływają się. Kapelusz kloszowaty lub wypukły; suchy; higrofaniczny lub nie; u większości gatunków ciemno zabarwiony. Z brzegu kapelusza u części gatunków zwieszają się resztki osłony częściowej. Skórka kapelusza jest utworzona przez kuliste komórki. Blaszki szerokie, ciemne, wycięte przy trzonie; zwykle marmurkowato zabarwione przez nierównomiernie dojrzewające zarodniki. Trzon zwykle długi, cienki, pusty i łamliwy. Wysyp zarodników czarny.
Zarodniki gładkie, grubościenne, cytrynowate, z wyraźną porą rostkową, nieamyloidalne.
występowanie
Występują na żyznych stanowiskach. Część bezpośrednio na nawozie, część na nawożonej ziemi na pastwiskach i łąkach. W Europie ok. 10 gatunków.
Klucz do Panaeolus (kołpaczek)
| gatunek | cechy charakterystyczne | śr.kap. [mm] | siedlisko, podłoże, występowanie |
| A Trzon z pierścieniem. Kapelusz lepki. Podrodzaj Anellaria | |||
Panaeolus semiovatus (półkolisty [=Anellaria semiovata] [kołpaczek półkulisty]) | 20-90 | ||
| B Trzon bez pierścienia. Kapelusz suchy. | |||
| B.1. Na brzegu kapelusza zwieszają się resztki osłony. Kapelusz nie higrofaniczny, kloszowaty, dzwonkowaty lub półkulisty. | |||
Panaeolus papilionaceus (=sphinctrinus, campanulatus, retirugis) ![]() ![]() ![]() k. białawy do szarego z ochrowym centrum, stary porysowany, +-półkulisty; t. tej samej barwy; bl. szerokie, czarnoszare, z białym ostrzem | 20-30 | na nawozie, pastwiska, drogi | |
| B.2. Kapelusz bez resztek osłony na krawędzi, higrofaniczny. | |||
| B.2.1. Wysyp zarodników ciemno-czerwonawo-brązowy. Zarodniki migdałowate o brodawkowanej powierzchni. | |||
Panaeolus foenisecii (kośny [=Panaeolina f.] [kołpaczek kośny]) ![]() | 10-25 | na trawnikach bardzo częsty zwykle w grupach wiosna-jesień | |
| B.2.2. Wysyp czarny. Zarodniki o gładkiej powierzchni. | |||
| B.2.2.1. Zarodniki jajowate z obciętą podstawą. Kapelusz z kilkoma ciemnymi strefami. Blaszki niewyraźnie marmurkowate. | |||
| Panaeolus uliginosus | |||
| B.2.2.2. Zarodniki cytrynowate do wydłużonych cytrynowatych. Jedna ciemna strefa na brzegu kapelusza. Blaszki wyraźnie marmurkowate. | |||
| B.2.2.2.1 Młody kapelusz wyższy niż szerszy, stożkowaty. Trzon wybitnie długi i sztywny. | |||
Panaeolus rickenii Hora (Rickena [=P. acuminatus sensu Ri., Lge.] [kołpaczek Rickena]) ![]() kapelusz kloszowaty, bardzo ciemno-czerwony do czekoladowobrązowego, higrofaniczny; ostrze bl. białe; t. ciemno-czerwono-brązowy, cały oszroniony, często z kropelkami, 60-100 x 1-2 mm | 15-25 | pastwiska, lasy | |
| B.2.2.2.2 Kapelusz nie jest wyższy niż szerszy. Trzon nie jest nadzwyczajnie długi. | |||
| Panaeolus subbalteatus (k. pośredni) Pełna lista (4) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (4) external links list available in this place in in Full Version - use now | |||
| Panaeolus fimicola (k. koprofilny) | |||
| Panaeolus ater | |||
Copyright © 1999-2012 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 14.01.2010 · została utworzona/was created 24.08.1999
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 14.01.2010 · została utworzona/was created 24.08.1999
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Panaeolus.htm">kołpaczek - Panaeolus - kołpaczki - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Panaeolus.htm]kołpaczek - Panaeolus - kołpaczki - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Panaeolus.htm">kołpaczek - Panaeolus - kołpaczki - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Panaeolus.htm]kołpaczek - Panaeolus - kołpaczki - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]





