red listGREJ

Mycenastrum corium Berk. (1842)

grzybogwiazd skórzasty
Mycenastrum corium
dojrzały owocnik (wyciągnięty z podłoża i zasuszony do zielnika), do zdjęcia położony na trawniku; egzoperidium jest złuszone a endoperidium zgrubiałe, zbrązowiałe i gwiaździście spękane na kilka płatów; 00.10.2001, k. Kościana, miejsce składowania resztek słomy i resztek z gospodarstwa
copyright © by Anna Kujawa
Mycenastrum corium
młody owocnik z lekko tylko spękanym egzoperidium; owocnik jest trochę odgrzebany, bo Mycenastrum tworzy owocniki półpodziemne i młode są ledwo widoczne
Mycenastrum corium
młody owocnik z nieco już mocniej spękanym egzoperidium i już znacznie wystający ponad powierzchnię
Mycenastrum corium
stary, zeszłoroczny owocnik · old sporocarp from previous season

owocnik (Fruitbody)

Mycenastrum corium
Owocniki półpodziemne, kuliste, jajowate, gruszkowate, spłaszczone, zmienne w kształcie; duże, 80-150(200) mm średnicy, z grubym, korzeniastym sznurem grzybni u nasady. Otarta powierzchnia młodego owocnika jasnofioletowa.

Osłona zewnętrzna (egzoperydium) długo biała, żółtawa, z wiekiem szarobrązowe, matowe, gładkie i cienkie, pergaminowatej konsystencji, szybko odpada płatami.

Osłona wewnętrzna (endoperydium) bardzo gruba, do 5 mm, początkowo mięsiste i miękkie, z wiekiem twardnieje, skórzaste, twardo korkowate, łamliwe; szarobrązowe, czekoladowe. Dojrzałe pęka od szczytu na kilka odgętych gwiaździsto, ± nieregularnych płatów, następnie odłamujących się. Trwałe, dojrzałe i suche owocniki mogą przetrwać także kolejny sezon.

Podglebia i nibykolumelli brak. Gleba początkowo biała, dojrzewając oliwkowa, oliwkowobrązowa i czekoladowa.

Sporocarps semi-hypogeous, spherical, ovoid, pyriform, compressed, variable in stature; large, 80-150(200) in diameter, with thick, rooting mycelial strand at the base. Injured surface of a young sporocarp light violet-coloured.

Outermost layer (exoperidium) long white, yellowish, with age grey-brown, dull, smooth and thin, parchmentlike consistency, quickly flakes away.

Innermost layer (endoperidium) very thick, up to 5 mm, initially succulent and soft, with age thoughens, membranous, hard corky, brittle; grey-brown, chocolate-brown. Mature splits open from the top into several radially deflected, ± irregular lobes, later coming away. Strong, mature and dry sporocarps can also see the next season.

Subgleba and pseudocolumella absent. Gleba initially white, on maturing olive coloured, olive-brown and chocolate-brown.

zarodniki (Spores)

Zarodniki kuliste, brodawkowane, brązowe, 8-13 µm średnicy. Komórki włośni mocne, grubościenne, z licznymi szerokimi i ostrymi wyrostkami, powyginane, czasem rozgałęzione, hialinowe, rzadko z przegrodami, 800 × 9-12 µm. Nibywłośni brak.

Spores globose, verrucose, brown, 8-13 µm in diameter. Threads of capillitium strong, thick-walled, with numerous broad and acute outgrowths, flexuous, sometimes branched, hyaline, seldom with septa, 800 × 9-12 µm. pseudocapillitium absent.

występowanie

Mycenastrum corium
Rzadki. W Polsce znaleziono ok. 20 stanowisk. Owocniki wyrastają na glebach różnego rodzaju ale zwykle w miejscach bogatych w materię organiczną - składowiska słomy, odpadów w gospodarstwach rolnych, wokół kompostników, także na łąkach, pastwiskach i skrajach lasów, zaroślach robinii. Na większości stanowisk efemerycznie.

Rare. In Poland approx. 20 sites have been found. Sporocarps grow on different types of soils but usually in places rich in organic matter - straw storage yards, landfills in farmsteads, around compost-heaps, also on meadows, pasturelands and edges of forests, black locust shrubbery. On most of sites ephemerally.

uwagi (Remarks)

Grzyb dość charakterystyczny z racji rozmiarów i bardzo grubej, trwałej osłony a mikroskopowo dzięki "kolczastej" włośni. Do rodzaju Mycenastrum należy tylko ten jeden gatunek, rozpowszechniony na całej Ziemi, częstszy w cieplejszym klimacie.

Fungus quite characteristic due to its size and very thick, strong veil and microscopically due to "echinulate" capillitium. To the genus Mycenastrum belongs only this species, found throughout the globe, more often in warmer climates.

Inne fotografie · Additional photographs
Mycenastrum corium
stary, zeszłoroczny owocnik · old sporocarp from previous season
Mycenastrum corium
stary, zeszłoroczny owocnik · old sporocarp from previous season
Mycenastrum corium
grube korzeniaste sznury grzybni, przekrój przez młody owocnik, owocnik uszkodzony, spłaszczony przez koło ciągnika · thick rhizomorphs, young sporocarp cross-section, sporocarp demaged, flattened by tire
Mycenastrum corium
siedlisko · habitat

strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w Pełnej Wersji - przejdź teraz
page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in Full Version - use now

znaleziska Mycenastrum corium na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2012.01.15

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 25139 BC-28, 52941 BC-28, 105701 BC-98, 155233 BC-98, 164183 CC-23,

• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 195218 CC-83,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2012.01.15

25139 Mycenastrum corium; 3km na zachód od Dziembowa powiat pilski, województwo Wielkopolskie, BC-28; .99.ok. ; łąka pastwisko; na ziemi pojedynczy; leg. Robert Puciata; det. Robert Puciata; eksykat: nie, fot. tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52, Puciata R., Ruta R. 2008. Stanowiska grzybogwiazda skórzastego Mycenastrum corium (Guers) Desv. w okolicach Dziembówka w Dolinie Noteci oraz uwagi o walorach przyrodniczych Dziembowskich Torfianek. Chrońmy przyr. Ojcz. 65(2): 87-92
uwagi:
fot. 25576

52941 Mycenastrum corium; 3km na zachód od Dziembowa powiat pilski, województwo Wielkopolskie, BC-28; 10.10.2006; Koszona łąka; na ziemi Dwa owocnikij jeden całkowicie zniszczony; leg. Robert Puciata; det. Robert Puciata; eksykat: tak - u Roberta Puciaty (E198) i w Stacji ZBŚRiL PAN (2/RP/16.01.07), fot. tak, ; publikacja: Puciata R., Ruta R. 2008. Stanowiska grzybogwiazda skórzastego Mycenastrum corium (Guers) Desv. w okolicach Dziembówka w Dolinie Noteci oraz uwagi o walorach przyrodniczych Dziembowskich Torfianek. Chrońmy przyr. Ojcz. 65(2): 87-92. Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi: Na tym stanowisku, porzedni raz znalazłem go w połowie lat dziewięćdziesiątych fot. 72999

Uwaga Anny Kujawy:
Stanowisko zgłoszone powtórnie (pierwszy raz 12.11.2005, ID: 25139), uzupełnione o suchy okaz.
Jest to jedyne znane w Polsce stanowisko, na którym obecnośc Mycenastrum została potwierdzona po około 20 latach od pierwszego znalezienia.

105701 Mycenastrum corium; Stare miasto, Poznań, woj. Wielkopolskie, BC-98; 16.07.2007; Trawnik między blokami, w pobliżu kilka drzew oraz krzewów liściastych; Na ziemi Jeden owocnik; leg. Adrian Szymkiewicz; det. Anna Kujawa; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 2/AS/8.05.08 i u znalazcy, fot. tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: fot. 181164

155233 Mycenastrum corium; Stare miasto, Piątkowo, pow. Poznański, woj. Wielkopolska, BC-98; 17.07.2009; Trawnik między blokami, w pobliżu kilka drzew oraz krzewów liściastych; Na ziemi Po kilka owocników na trawniku; leg. Adrian Szymkiewicz; det. Adrian Szymkiewicz; eksykat: przy poprzednim zgłoszeniu, fot. tak, notatka: tak
uwagi: Grzybogwiazda znalazłem na kilku trawnikach, łącznie w ok 7 miejscach. Potwierdzenie stanowiska ID: 105701


fot. 303184
fot. 303185

164183 Mycenastrum corium; Rezerwat Skarpy Ślesińskie, pow. nakielski, woj. kujawsko-pomorskie, CC-23; 17.04.2010; murawa kserotermiczna; na ziemi 2 owocniki; leg. Barbara Waldon, Bogdan Rudzionek; det. Anna Kujawa; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 3/BR/14.06.10, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 334337fot. 334338fot. 334339

195218 Mycenastrum corium; Gniezno, ul. Cieszkowskiego, pow. miasto Gniezno, woj. wielkopolskie, CC-83; 22.04.2011; między chodnikiem, a trawnikiem, przy studzience telekomunikacyjnej; na ziemi dwa owocniki; leg. Barbara Kudławiec; det. Adrian Szymkiewicz; eksykat: tak, zostanie dostarczony Ani K., fot. tak, notatka: nie
uwagi: zwróciłam na nie uwagę dzięki wyraźnie rdzawej barwie wysypanego z owocników proszku zarodników, gdy podeszłam bliżej, okazało się, że to jakieś grzyby :)

stanowisko
fot. 463935 fot. 463936 fot. 463937

literatura · references
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. [49]
· Dermek A., 1988 — Grzyby znane i mniej znane. [9]
· Rudnicka-Jezierska W., 1991 — Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom XXIII. Purchawkowe (Lycoperdales), tęgoskórowe (Sclerodermatales), pałeczkowe (Tulostomatales), gniazdnicowe (Nidulariales), sromotnikowe (Phallales), osiatkowe (Podaxales). [14]
· baza „publikacje po 2000 r.”

w Internecie · direct links — * informacja Anny Kujawy na forum dyskusyjnym · lista 1 linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w Pełnej Wersji - przejdź teraz
list of 1 external links available in Full Version - use now

Copyright © 2003-2012 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 18.08.2004 · została utworzona/was created 19.05.2003
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Mycenastrum_corium.htm">grzybogwiazd skórzasty - Mycenastrum corium - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Mycenastrum_corium.htm]grzybogwiazd skórzasty - Mycenastrum corium - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]