| OwocnikFruitbody |  Owocnik bardzo duży, składający się z wielu połączonych u podstawy, rozetkowato lub dachówkowato ułożonych kapeluszy, cały owocnik może osiągać 25(50) kg wagi i średnicę ponad metra. Pojedyncze kapelusze średnicy (20)150-300(500) mm, są łopatkowate lub półkuliste, trzony bardzo krótkie lub brak i są zrośnięte u podstawy w jeden pień. Młode kapelusze są żółtobrązowe, potem sadzowatoochrowe do ciemno-czerwono-brązowych. Powierzchnia filcowata, matowa, ziarenkowata (drobnołuseczkowata), koncentrycznie pręgowana, promieniście pomarszczona lub bruzdowana. Młody brzeg kapelusza jaśniejszy, kremowy, zaokrąglony, z wiekiem czarniawy, nierówny, falisty, powcinany; ostry.Pory kremowe, bladoochrowe, po dotknięciu brązowieją i czernieją; bardzo drobne (3-4 na mm), okrągłe. Rurki długości 4-6 mm. Miąższ biały, czerniejący przy uszkodzeniu i z wiekiem; młody dość miękki i soczysty, potem włóknisty, łykowaty; z wiekiem prawie skórzasty; grubszy od warstwy rurek. Zapach silnie aromatyczny, przyjemny; smak kwaskowaty. Sporocarp very big, comprising of many attached at the base, rozete or shelves caps, the whole sporocarp can weigh up to 25(50) kg and have over 1 m in diameter. Single pilei (20)150-300(500) mm in diameter, are fan-shaped or hemispherical, stipes very short or none and grown into one stump at the base. When young the cap yellow-brown, later soot-ochre to dark red-brown. Surface tomentose, dull, granular (finely scaly), concentrically striate, radially wrinkled or striated). Young margin of the cap lighter, creamy, round, in age blackish, uneven, wavy; sharp. Pores creamy, pale ochre, bruised turn brown and black; very fine (3-4 per mm), round. Tubes 4-6 mm long. Flesh white, damaged and in age turns black; young quite soft and succulant, later fibrillose, tough; with age near membranous; thicker than a layer of tubes. Smell intensively aromatic, pleasant; taste sourish. | ||
| ZarodnikiSpores | Wysyp zarodników biały ze słabym odcieniem słomkowożółtym. Zarodniki szeroko-elipsoidalne, gładkie, bezbarwne, 5.5-6.5 x 4.5-5.5 µm. Spore print white tinged straw-coloured. Spores broadly ellipsoid, smooth, hyaline, 5.5-6.5 x 4.5-5.5 µm. | ||
| Występowanie |  Niezbyt częsty. Owocniki jednoroczne, wyrastają od lata do jesieni u podstawy żywych (rzadziej martwych) buków i innych drzew liściastych (dębu, klonu, jesiona, brzozy, grabów, topoli, platanu), rzadko na iglastych.Not common. Sporocarps grows summer-fall, gregarious on the base of beech and other hardwood trees, rarely on conifers. VII2:98; VII3:02,00; | ||
| WartośćImportance | Gatunek w Polsce chroniony. Młode kapelusze jadalne, ale nie ma to sensu nawet gdyby nie był chroniony (mają nieprzyjemny smak). When young edible but of unpleasant taste. | ||
| UwagiRemarks |
Jodłownica górska (Bondarzewia mesenterica) bardzo podobna, pasożytuje na drzewach iglastych (na korzeniach jodły), rośnie w górach, miąższ jest miękki, ma ostry smak, pory są większe; zarodniki jak w rodzaju gołąbek (Russula), urzeźbione i amyloidalne. Żagwica listkowata (Grifola frondosa) - rzadka, także tworzy bardzo duże owocniki kępy owocników, jej pory i kapelusz przy ucisku nie czernieją, a kruche kapelusiki wyrastają z wielokrotnie rozgałęzionego trzonu; wyrasta głównie na dębach i grabach. This is the only specie in Meripilus genus. Simillar fruitbodies has: Bondarzewia mesenterica which grows on roots of conifers (usually fir) in montane areas; flesh is hot and has broader pores. Hen of the woods (Grifola frondosa) is rare, fruitbodies consists with numerous, plane, fan-shaped, thin and fragile caps growing from few times forked stipe; pores do not bruising black; grows at the base od decidious trees mainly oaks and hornbeam. | ||
| W rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) |
| ||
| W publikacjach po 2000 r. | Meripilus giganteus (Pers.) P. Karst. - Basidiomycota Flisińska 2004, Narkiewicz 2001a, Friedrich 2006, Flisińska 2000, Łuszczyński 2000a, Bujakiewicz i Kujawa 2000, Lisiewska i Madeja 2003, Lisiewska i Reszel 2000, Wojewoda 2002, Celka 2002, Friedrich i Orzechowska 2002, Kujawa 2003a, Nowak i Spałek 2001, Lisiewska i Galas-Świdurska 2005, Szczepkowski 2007, Wilga 2004a, Radołowicz-Nieradzik i Klęczek-Kasperczyk 2001, Wilga 2004b, Halama i Panek 2000, Lisiewska 2000, Kujawa 2005, Stasińska 2000, Friedrich 2002, Łuszczyński 2007, Kujawa i Gierczyk 2007, Szczepkowski 2008b, Markowska 2004, Narkiewicz 2005, Ratuszniak i Zduńczyk 2006, Friedrich i Orzechowska 2001, Kujawa 2001, Friedrich 2004, Łuszczyński 2004c, Łyczek 2004, Fiedorowicz 2007, Łuszczyński 2008, Kujawa 2008, Wilga 2005a, Gierczyk i in. 2009, Ratuszniak i Zduńczyk 2009, Chachuła 2009, Wojewoda 2008, Friedrich 2007, Szczepkowski 2002, Friedrich 2006a, Friedrich i Łyczek 2006, Wilga 2000a, Wilga 2000b, Kujawa 2009, Kujawa 2009a, | ||
| Literatura (REFERENCES) | Gumińska B., Wojewoda W., 1983 - Grzyby i ich oznaczanie. [5] Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 - Houby. p.112 [49] Fluck, M., 1995 - Jaki to grzyb? [2] Garnweidner, E., 1994 - Encyklopedia kieszonkowa - Grzyby. [3] Dermek A., 1988 - Grzyby znane i mniej znane. [9] Gerhardt, E., 1995 - Przewodnik grzyby. [1] Domański S., Orłoś H., Skirgiełło A., 1967 - Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom III. Żagwiowate II (Polyporaceae pileatae), Szczeciniakowate II (Mucronoporaceae pileatae). Lakownicowate (Ganodermataceae). Bondarcewowate (Bondarzewiaceae). Boletkowate (Boletopsidaceae). Ozorkowate (Fistulinaceae). [17] | ||
| W Internecie (LINKS) | Lista (11) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać. List of (11) external links available in professional version; here use link on the left to locate it. | ||
| Fotografie 1:1 (Natural size photographs) |
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version |
| Inne fotografie Additional photographs | ||||
|
100 mm) grupa owocników na starym pniaku bukowym / 
| Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii: Selected collections. Click on small photo to see all pictures: | |
|
