edibleprotectedred listGREJ

Grifola frondosa (Dicks.) Gray

żagwica listkowata(Hen of the woods)
Grifola frondosa
26.09.2006, Puszcza Białowieska; znal. 060926.28
copyright © by Marek Snowarski
Grifola frondosa
Grifola frondosa e 1 p na pniaku dębu|on Quercus stump

owocnik (Fruitbody)

Grifola frondosa
Grifola frondosa
Owocniki w formie dużych wiązkowatych, krzaczkowatych, skupień wielu łopatkowatych kapeluszy; szerokość całej wiązki 200-500(1000) mm. Kapelusz ochrowe, szaro-brązowe do czarno-popielatych, ku podstawie jaśniejsze; o powierzchni promieniście włókienkowatej i promieniście pomarszczonej; kapelusze łopatkowate, muszlowate, liściowate, do 100 mm długości i szerokości, z bocznym trzonem; brzeg kapelusza cienki, zatokowato falisty.

Poszczególne kapelusiki wyrastają z centralnego, krótkiego, do 20 mm grubego, wielokrotnie krzaczkowato rozgałęzionego trzonu; trzon białawy, kremowy; końcowe odcinki przypłaszczone.

Pory białawe do kremowych, uciśnięte nie zmieniają barwy; drobne 0.2-0.3(0.5) mm średnicy, (1)2(3) na mm, kanciaste lub zaokrąglone; brzeg postrzępiony. Rurki jednowarstwowe, krótkie, 2-3(5) mm długości, daleko zbiegają po trzonku.

Miąższ białawy, konsystencji włóknistej, skórzasto-mięsistej; w kapeluszu 3-5 mm grubości; zapach świeżych owocników przyjemny, grzybowy, aromatyczny, swoisty, przy wysychaniu nieprzyjemny (starego sera, myszy), utrzymuje się po wysuszeniu; smak łagodny u młodych owocników, u starych cierpkawy i ostry.

Sporocarps in the form of large caespitose, coralloid, clustered spatulate pilei; the whole group 200-500(1000) mm broad. Pileus ochre, grey-brown to black-grey, towards the base lighter-coloured; with surface radially fibrillose and radially wrinkled; pilei spatulate, cochate, fan-like, up to 100 mm long and broad, with a lateral stipe; margin of the pileus thin, strongly undulating.

Individual pilei grow out of a central, short, up to 20 mm thick, multiple branched stipe; stipe whitish, cream-coloured; endings compressed.

Pores whitish to cream-coloured, bruised do not change the colour; fine 0.2-0.3(0.5) mm in diameter, (1)2(3) per mm, polygonal or round; margin torn. Tubes single-layered, short, 2-3(5) mm long, decurrent far onto the stipe.

Flesh off-white, consistency fibrous, leathery-succulent; in pileus 3-5 mm thick; odour of fresh sporocarps pleasant, fungoid, aromatic, peculiar, on drying nasty ( of old cheese, mice), lingering after drying; taste mild in young sporocarps, in mature tartish and hot.

zarodniki (Spores)

Wysyp zarodników biały. Zarodniki szeroko elipsoidalne, nieco przypłaszczone, gładkie, hialinowe, z jedną kroplą, rzadziej z 2-3, 5-6 × 3.5-4.5 µm.

Spore print white. Spores broadly ellipsoid, slightly flattened, smooth, hyaline, with one, rarely 2-3 drops, 5-6 × 3.5-4.5 µm.

występowanie

Grifola frondosa
Bardzo rzadka. Owocniki jednoroczne wyrastają latem i jesienią, przez szereg kolejnych lat na danym stanowisku, u podstawy pnia żywych i martwych drzew liściastych, pniaków i na korzeniach, zwłaszcza dębów i grabów, rzadziej kasztana jadalnego.

Very rare. Sporocarps annual, summer-fall, in the same place for many ears, at the base and close to live or dead hardwoods, preferably oak, hornbean, not often at Castanea sativa.

wartość (Importance)

W Polsce podlega ochronie. Wywołuje białą miękką zgniliznę drewna. Młode okazy jadalne ale bez wartości kulinarnej z uwagi na gorzkawy smak.

Causes white soft-rots. When young edible but low culinary value because of slightly bitter taste.

uwagi (Remarks)

fotografia dostępna w Pełnej Wersji atlasu
Meripilus giganteus
Podobne bardzo duże kępy owocników tworzy wachlarzowiec olbrzymi (Meripilus giganteus), wyrasta zwłaszcza na bukach, jego pory i powierzchnia kapelusza przy ucisku czernieją, kapelusze są większe, koncentrycznie strefowane, żółtoochrowe do kasztanowobrązowych, bez trzonu lub z krótkim; pory bardzo drobne, na granicy dostrzegalności gołym okiem.

Meripilus giganteus develops similar very large clusters of sporocarps, grows particularly on beech trees, its tubes and surface of the cap bruise black, pilei are larger, concentrically zoned, yellow-ochraceous to chestnut-brown, with a short stalk or none.

fotografia dostępna w Pełnej Wersji atlasu
Bondarzewia mesenterica

Na jodłach wyrasta jodłownica górska (Bondarzewia mesenterica), ma większe pory i palący w smaku miąższ.

Bondarzewia mesenterica has bigger pores and hot taste flesh.

fotografia dostępna w Pełnej Wersji atlasu
Dendropolyporus umbellatus

Podobnie zbudowana żagiew wielogłowa (Dendropolyporus umbellatus) ma o wiele liczniejsze i mniejsze kapelusiki, z centralnie osadzonym trzonem.

Similarly looking Dendropolyporus umbellatus has much more numerous and smaller pilei, and a central stipe.

wybrane znaleziska · selected collections
Grifola frondosa
12 fot. · 06 09 26 28
(Puszcza Białowieska)
Grifola frondosa
4 fot. · 06 09 21 4
(Puszcza Białowieska)
Grifola frondosa e 1 p na pniaku dębu|on Quercus stump
4 fot. · 09 10 18 1 (Tomasz Pachlewski, det. Marek Snowarski)
(Wrocław, Las Strachociński)
strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w Pełnej Wersji
page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in Full Version
znaleziska Grifola frondosa na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2010.06.25 22:29

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 44296 BB-01, 120643 BE-97, 100331 CA-71, 151083 CC-92, 116919 DA-80, 118020 DE-54, 83076 DE-75, 116110 DE-75, 45863 EA-92, 52417 GC-55,

Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 156302 BE-49,

literatura · references — [17 p.84] · [26II tab.394] · [49 p.112] · baza „publikacje po 2000 r.”

w Internecie · direct links — lista (15) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w Pełnej Wersji; tutaj użyj linku z boku aby je odszukać.
List of (15) external links available in Full Version; here use link on the left to locate it.

Copyright © 2002-2010 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 25.06.2010.www · ostatnio zmieniana/last modified 29.11.2009 · została utworzona/was created 01.12.2002
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Grifola_frondosa.htm">żagwica listkowata - Grifola frondosa - Hen of the woods - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Grifola_frondosa.htm]żagwica listkowata - Grifola frondosa - Hen of the woods - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]