Grifola frondosa (Dicks.) Gray
| |
| |
owocnik (Fruitbody)
 |
 |
Poszczególne kapelusiki wyrastają z centralnego, krótkiego, do 20 mm grubego, wielokrotnie krzaczkowato rozgałęzionego trzonu; trzon białawy, kremowy; końcowe odcinki przypłaszczone.
Pory białawe do kremowych, uciśnięte nie zmieniają barwy; drobne 0.2-0.3(0.5) mm średnicy, (1)2(3) na mm, kanciaste lub zaokrąglone; brzeg postrzępiony. Rurki jednowarstwowe, krótkie, 2-3(5) mm długości, daleko zbiegają po trzonku.
Miąższ białawy, konsystencji włóknistej, skórzasto-mięsistej; w kapeluszu 3-5 mm grubości; zapach świeżych owocników przyjemny, grzybowy, aromatyczny, swoisty, przy wysychaniu nieprzyjemny (starego sera, myszy), utrzymuje się po wysuszeniu; smak łagodny u młodych owocników, u starych cierpkawy i ostry.
Sporocarps in the form of large caespitose, coralloid, clustered spatulate pilei; the whole group 200-500(1000) mm broad. Pileus ochre, grey-brown to black-grey, towards the base lighter-coloured; with surface radially fibrillose and radially wrinkled; pilei spatulate, cochate, fan-like, up to 100 mm long and broad, with a lateral stipe; margin of the pileus thin, strongly undulating.
Individual pilei grow out of a central, short, up to 20 mm thick, multiple branched stipe; stipe whitish, cream-coloured; endings compressed.
Pores whitish to cream-coloured, bruised do not change the colour; fine 0.2-0.3(0.5) mm in diameter, (1)2(3) per mm, polygonal or round; margin torn. Tubes single-layered, short, 2-3(5) mm long, decurrent far onto the stipe.
Flesh off-white, consistency fibrous, leathery-succulent; in pileus 3-5 mm thick; odour of fresh sporocarps pleasant, fungoid, aromatic, peculiar, on drying nasty ( of old cheese, mice), lingering after drying; taste mild in young sporocarps, in mature tartish and hot.
zarodniki (Spores)
Spore print white. Spores broadly ellipsoid, slightly flattened, smooth, hyaline, with one, rarely 2-3 drops, 5-6 × 3.5-4.5 µm.
występowanie
 |
Very rare. Sporocarps annual, summer-fall, in the same place for many ears, at the base and close to live or dead hardwoods, preferably oak, hornbean, not often at Castanea sativa.
wartość (Importance)
Causes white soft-rots. When young edible but low culinary value because of slightly bitter taste.
uwagi (Remarks)
 |
| Meripilus giganteus |
Meripilus giganteus develops similar very large clusters of sporocarps, grows particularly on beech trees, its tubes and surface of the cap bruise black, pilei are larger, concentrically zoned, yellow-ochraceous to chestnut-brown, with a short stalk or none.
 |
| Bondarzewia mesenterica |
Na jodłach wyrasta jodłownica górska (Bondarzewia mesenterica), ma większe pory i palący w smaku miąższ.
Bondarzewia mesenterica has bigger pores and hot taste flesh.
 |
| Dendropolyporus umbellatus |
Podobnie zbudowana żagiew wielogłowa (Dendropolyporus umbellatus) ma o wiele liczniejsze i mniejsze kapelusiki, z centralnie osadzonym trzonem.
Similarly looking Dendropolyporus umbellatus has much more numerous and smaller pilei, and a central stipe.
wybrane znaleziska · selected collections
|
|
|
strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w Pełnej Wersji - przejdź teraz
page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in Full Version - use now
w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2012.01.15Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 44296 BB-01, 120643 BE-97, 100331 CA-71, 151083 CC-92, 177930 CC-92, 195510 CC-92, 116919 DA-80, 118020 DE-54, 192178 DE-54, 83076 DE-75, 116110 DE-75, 45863 EA-92, 52417 GC-55,
• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 156302 BE-49,
Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2012.01.15
44296 Grifola frondosa; Zachodniopomorskie, pow.Kołobrzeski, Ustronie Morskie 5km SW, BB-01; 20.09.2006; W lesie bukowym, w pobliżu cieku wodnego; Na ziemi pod pojedynczym dębem Pojedynczy owocnik; leg. Tadeusz Twardy; det. Waldemar Wesołowski; eksykat: nie, fot. tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi:
fot. 56709 fot. 56710 fot. 56711
45863 Grifola frondosa; 1 km.SE, Górowo Iławeckie, pow. Bartoszyce, warmińsko mazurskie, EA-92; 28.09.2006; las bukowo- brzozowy; na pniu buku w wiązce, owocniki pozarastane trzonami; leg. Paweł Sankiewicz; det. Paweł Sankiewicz, Jacek Michalczyk; fot. tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: fot. 59184
52417 Grifola frondosa; Puszcza Białowieska, 5 km w linii prostej NS od wsi Lipiny, na skrzyżowaniu oddziałów leśnych nr 245,246;274,275, GC-55; 21.09.2006; Las mieszany, z przewagą dębów, przy drodze leśnej; Na przydrożnym dębie W grupie, masowo; leg. Michał Wójtowski; det. Anna Kujawa; fot. tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi:
fot. 71944 fot. 71945
83076 Grifola frondosa; Huby, woj.śląskie, DE-75; 27.10.2007; Las mieszany, dąb, sosna, brzoza; na pniu, najprawdopodobnej dębu w wiązce; leg. Krzysztof Kołodziejczyk; det. Krzysztof Kołodziejczyk; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 5/KK/27.04.08, fot. tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: .
fot. 133554 fot. 133555 fot. 133556
100331 Grifola frondosa; 2,5km SE, Damnica, pow. Słupsk, pomorskie, CA-71; 01.10.2006; Las liściasty z przewagą buka i dęba; Na pniu dębowym lub bukowym w wiązce - 1 wiązka,(1 listek uszkodzony); leg. Małgorzata Tęsna; det. Małgorzata Tęsna; eksykat: nie, fot. tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: Żagwica listkowata
fot. 170319
116110 Grifola frondosa; Kłomnice, woj. śląskie, DE-75; 28.09.2008; sosna,dąb, brzoza; pa pniu dębu w wiązce; leg. Krzysztof Kołodziejczyk; det. Krzysztof Kołodziejczyk; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 3/KK/14.11.08, fot. tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: .
fot. 204893 fot. 204894
116919 Grifola frondosa; Gdańsk, Lasy Oliwskie, Dolina Samborowo, ok. 800 m W od wylotu ul. Abrahama, oddz. 142., DA-80; 04.10.2008; Buczyna, w pobliżu ścieżki biegnącej dnem doliny; Na ziemi, przy pniu starego dębu szypułkowego. Pojedynczy owocnik; leg. Włodek Chojnacki; det. Włodek Chojnacki; eksykat: nie, fot. tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: fot. 206537 fot. 206538 fot. 206539 fot. 206540
118020 Grifola frondosa; 1 km W,Kijów,gm.Kruszyna, DE-54; 14.10.2008; las nad rzeką Wartą; na ziemi,u podstawy dębowego pniaka jedna kępa; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 8/JN/1.09.10, fot. tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 209320 fot. 209321
120643 Grifola frondosa; Szklary k. Ząbkowic Śl, we wsi, BE-97; 13.10.2007; ; Na dębie w czterech miejscach na styku z ziemią, niestety niszczone; leg. Jacek Soboń; det. Czesław Narkiewicz; fot. tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: fot. 215718 fot. 215719 fot. 215720
żagwica listkowata
Dąb wycięty w 2008. Grzybki pozostały.
151083 Grifola frondosa; woj. wielkopolskie, pow. gnieźnieński, nadl. Czerniejewo, leśn. Linery, oddział 82, 1,5 km na SW od Pawłowa, CC-92; 21.10.2009; dąb, olsza, brzoza, leszczyna; u podnóża dwóch dębów czerwonych skupienia wielu łopatkowatych kapeluszy, po trzy pod dwoma dębami (w tym jeden oderwany od podłoża); leg. Barbara Kudławiec; det. Barbara Kudławiec; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 9/BK/28.12.09, fot. Tak, wykonane 21.10.09 oraz 25.10.09, notatka: nagranie na dyktafon+mapka
uwagi: Zdjęcia:
Widok na owocniki pod pierwszym dębem oraz owocniki z bliska: fot. 289701 fot. 289702 fot. 289703 fot. 289704
Owocniki pod drugim dębem: fot. 289705 fot. 289706fot. 289707
http://www.bio-forum.pl/messages/33/285917.html
• 156302 Grifola frondosa; Las Strachociński, pow. wrocławski, woj. dolnośląskie, BE-49; 09.10.2009; las liściasty (grab, wiąz, dąb, lipa i inne); na murszejącym pniaku skupisko o rozpiętości ok. 50 cm; leg. Tomasz Pachlewski; det. Tomasz Pachlewski; eksykat: tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, fot. fotografia z 18 X 2009 w atlasie Marka Snowarskiego,
177930 Grifola frondosa; ok. 2,3 km na NW od Czerniejewa, pow. gnieźnieński, woj. wielkopolskie, CC-92; 06.10.2010; skraj lasu o składzie: kilka dębów o obwodzie pierśnicy ok. 3 m, grab, klon, brzoza, świerk, leszczyna, bez czarny; pod starym dębem o obwodzie pierśnicy ok. 3 m jeden owocnik w charakterystycznej postaci skupienia wielu łopatkowatych kapeluszy; leg. Barbara Kudławiec; det. Barbara Kudławiec; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 6/BK/7.12.10, fot. tak, notatka: nie
uwagi: nadleśnictwo Czerniejewo, leśnictwo Linery, oddz. 133
pierwsza obserwacja zejściowego owocnika w grudniu 2008, w 2009 nie zaobserwowałam owocnika
zdjęcia:
fot. 383143 fot. 383144 fot. 383145 fot. 383146
192178 Grifola frondosa; 1 km W, Kijów, gm.Kruszyna, pow. częstochowski, woj. śląskie, DE-54; 24.09.2011; las mieszany nad rzeką Wartą; na ziemi,u podstawy dębowego pniaka jeden owocnik; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: nie, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 448058 fot. 448059 fot. 448060
195510 Grifola frondosa; Pawłowo, 1,5 km SW, pow. gnieźnieński, woj. wielkopolskie, CC-92; 27.09.2011; las mieszany: dąb, olsza, brzoza, leszczyna; u podnóża dwóch dębów czerwownych pod poszczególnymi dębami 1 i 5 owocników o pokroju charakterystycznym dla gatunku; leg. Barbara Kudławiec; det. Barbara Kudławiec; eksykat: nie, gatunek chroniony, fot. tak, notatka: nagranie na dyktafon
uwagi: nadleśnictwo Czerniejewo, leśnictwo Linery, oddział 82
poprzednio zaobserwowałam tu żagwicę w 2009 r.
pierwszy dąb z żagwicą - stanowisko (żagwica rośnie pod pierwszym z lewej dębem)
fot. 465229
owocniki
fot. 465230 fot. 465231 fot. 465232 fot. 465233
drugi dąb z żagwicą - stanowisko (żagwica rośnie pod dębem drugim od prawej - drugim z tych dwóch bliźniaczych dębów)
fot. 465234 fot. 465235
owocnik
fot. 465236 fot. 465237 fot. 465238
literatura · references
· Domański S., Orłoś H., Skirgiełło A., 1967 — Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom III. Żagwiowate II (Polyporaceae pileatae), Szczeciniakowate II (Mucronoporaceae pileatae). Lakownicowate (Ganodermataceae). Bondarcewowate (Bondarzewiaceae). Boletkowate (Boletopsidaceae). Ozorkowate (Fistulinaceae). [17]
· Breitenbach J., Kraenzlin F., 1986 — Fungi of Switzerland 2 - Non gilled fungi [26II]
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. [49]
· baza „publikacje po 2000 r.”
w Internecie · direct links — lista 15 linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w Pełnej Wersji - przejdź teraz
list of 15 external links available in Full Version - use now
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 29.11.2009 · została utworzona/was created 01.12.2002
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Grifola_frondosa.htm">żagwica listkowata - Grifola frondosa - Hen of the woods - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Grifola_frondosa.htm]żagwica listkowata - Grifola frondosa - Hen of the woods - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]