żagwica listkowata


Grifola frondosa (Dicks.) Gray
żagwica listkowata (Hen of the woods)


Grifola frondosa
26.09.2006, Puszcza Białowieska; znal. 060926.28
Copyright © by Marek Snowarski
Grifola frondosa
26.09.2006, Puszcza Białowieska; znal. 060926.28
Copyright © by Marek Snowarski
Grifola frondosa e 1 p na pniaku dębu|on Quercus stump
18.10.2009, Wrocław, Las Strachociński
Copyright © by Marek Snowarski

Owocnik
Fruitbody
Grifola frondosaGrifola frondosa  Owocniki w formie dużych wiązkowatych, krzaczkowatych, skupień wielu łopatkowatych kapeluszy; szerokość całej wiązki 200-500(1000) mm. Kapelusz ochrowe, szaro-brązowe do czarno-popielatych, ku podstawie jaśniejsze; o powierzchni promieniście włókienkowatej i promieniście pomarszczonej; kapelusze łopatkowate, muszlowate, liściowate, do 100 mm długości i szerokości, z bocznym trzonem; brzeg kapelusza cienki, zatokowato falisty.
  Poszczególne kapelusiki wyrastają z centralnego, krótkiego, do 20 mm grubego, wielokrotnie krzaczkowato rozgałęzionego trzonu; trzon białawy, kremowy; końcowe odcinki przypłaszczone.
  Pory białawe do kremowych, uciśnięte nie zmieniają barwy; drobne 0.2-0.3(0.5) mm średnicy, (1)2(3) na mm, kanciaste lub zaokrąglone; brzeg postrzępiony. Rurki jednowarstwowe, krótkie, 2-3(5) mm długości, daleko zbiegają po trzonku.
  Miąższ białawy, konsystencji włóknistej, skórzasto-mięsistej; w kapeluszu 3-5 mm grubości; zapach świeżych owocników przyjemny, grzybowy, aromatyczny, swoisty, przy wysychaniu nieprzyjemny (starego sera, myszy), utrzymuje się po wysuszeniu; smak łagodny u młodych owocników, u starych cierpkawy i ostry.
  Sporocarps in the form of large caespitose, coralloid, clustered spatulate pilei; the whole group 200-500(1000) mm broad. Pileus ochre, grey-brown to black-grey, towards the base lighter-coloured; with surface radially fibrillose and radially wrinkled; pilei spatulate, cochate, fan-like, up to 100 mm long and broad, with a lateral stipe; margin of the pileus thin, strongly undulating.
  Individual pilei grow out of a central, short, up to 20 mm thick, multiple branched stipe; stipe whitish, cream-coloured; endings compressed.
  Pores whitish to cream-coloured, bruised do not change the colour; fine 0.2-0.3(0.5) mm in diameter, (1)2(3) per mm, polygonal or round; margin torn. Tubes single-layered, short, 2-3(5) mm long, decurrent far onto the stipe.
  Flesh off-white, consistency fibrous, leathery-succulent; in pileus 3-5 mm thick; odour of fresh sporocarps pleasant, fungoid, aromatic, peculiar, on drying nasty ( of old cheese, mice), lingering after drying; taste mild in young sporocarps, in mature tartish and hot.
Zarodniki
Spores
  Wysyp zarodników biały. Zarodniki szeroko elipsoidalne, nieco przypłaszczone, gładkie, hialinowe, z jedną kroplą, rzadziej z 2-3, 5-6 × 3.5-4.5 µm.
  Spore print white. Spores broadly ellipsoid, slightly flattened, smooth, hyaline, with one, rarely 2-3 drops, 5-6 × 3.5-4.5 µm.
Występowanie Grifola frondosa  Bardzo rzadka. Owocniki jednoroczne wyrastają latem i jesienią, przez szereg kolejnych lat na danym stanowisku, u podstawy pnia żywych i martwych drzew liściastych, pniaków i na korzeniach, zwłaszcza dębów i grabów, rzadziej kasztana jadalnego.
  Very rare. Sporocarps annual, summer-fall, in the same place for many ears, at the base and close to live or dead hardwoods, preferably oak, hornbean, not often at Castanea sativa.
Wartość
Importance
  W Polsce podlega ochronie. Wywołuje białą miękką zgniliznę drewna. Młode okazy jadalne ale bez wartości kulinarnej z uwagi na gorzkawy smak.
  Causes white soft-rots. When young edible but low culinary value because of slightly bitter taste.
Uwagi
Remarks
Meripilus giganteus
Meripilus giganteus

Podobne bardzo duże kępy owocników tworzy wachlarzowiec olbrzymi (Meripilus giganteus), wyrasta zwłaszcza na bukach, jego pory i powierzchnia kapelusza przy ucisku czernieją, kapelusze są większe, koncentrycznie strefowane, żółtoochrowe do kasztanowobrązowych, bez trzonu lub z krótkim; pory bardzo drobne, na granicy dostrzegalności gołym okiem.

Meripilus giganteus develops similar very large clusters of sporocarps, grows particularly on beech trees, its tubes and surface of the cap bruise black, pilei are larger, concentrically zoned, yellow-ochraceous to chestnut-brown, with a short stalk or none.
Bondarzewia mesenterica
Bondarzewia mesenterica

Na jodłach wyrasta jodłownica górska (Bondarzewia mesenterica), ma większe pory i palący w smaku miąższ.

Bondarzewia mesenterica has bigger pores and hot taste flesh.
Dendropolyporus umbellatus
Dendropolyporus umbellatus

Podobnie zbudowana żagiew wielogłowa (Dendropolyporus umbellatus) ma o wiele liczniejsze i mniejsze kapelusiki, z centralnie osadzonym trzonem.

Similarly looking Dendropolyporus umbellatus has much more numerous and smaller pilei, and a central stipe.

W rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ)
Specyfikacja zapisów na dzień 2010.01.22 11:59

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 44296 BB-01, 120643 BE-97, 100331 CA-71, 116919 DA-80, 118020 DE-54, 83076 DE-75, 116110 DE-75, 45863 EA-92, 52417 GC-55,

Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 156302 BE-49, 151083 CC-92,

W publikacjach po 2000 r. Grifola frondosa (Dicks.) Gray - Basidiomycota
Flisińska 2004, Łuszczyński 2000a, Łuszczyński 2004, Bujakiewicz 2001, Lisiewska i Madeja 2003, Friedrich i Orzechowska 2002, Kujawa 2003a, Chalimoniuk 2003a, Nowak i Spałek 2001, Ławrynowicz 2001 , Halama i Panek 2000, Lisiewska 2000, Stasińska 2000, Szczepkowski i Piętka 2008, Friedrich 2002, Łuszczyński 2002, Łuszczyński 2007 , Kujawa i Gierczyk 2007, Markowska 2004, Narkiewicz 2005, Chalimoniuk 2002, Friedrich i Orzechowska 2001, Kujawa 2001, Łuszczyński 2008, Kujawa 2008, Ratuszniak i Zduńczyk 2009, Wojewoda 2008, Kujawa 2009, Kujawa 2009a,
Literatura (REFERENCES) Domański S., Orłoś H., Skirgiełło A., 1967 - Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom III. Żagwiowate II (Polyporaceae pileatae), Szczeciniakowate II (Mucronoporaceae pileatae). Lakownicowate (Ganodermataceae). Bondarcewowate (Bondarzewiaceae). Boletkowate (Boletopsidaceae). Ozorkowate (Fistulinaceae). p.84 [17]
Breitenbach J., Kraenzlin F., 1986 - Fungi of Switzerland 2 - Non gilled fungi n.394 [26II]
Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 - Houby. p.112 [49]
W Internecie (LINKS) Lista (16) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać.
List of (16) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.
Fotografie 1:1
(Natural size photographs)
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej
Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version


Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii:
Selected collections. Click on small photo to see all pictures:
Grifola frondosa

znal. 06 09 26 - 28
(Puszcza Białowieska)

Grifola frondosa

znal. 06 09 21 - 4
(Puszcza Białowieska)

Grifola frondosa e 1 p na pniaku dębu|on Quercus stump

znal. 09 10 18 - 1 (Tomasz Pachlewski, det. Marek Snowarski)
(Wrocław, Las Strachociński)



Copyright © 2002-2009 by Marek Snowarski
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 29.11.2009 (utworzona/CREATED 01.12.2002) | Zobacz też rośliny naczyniowe Polski, atlas roślin
Wersja publikacji: 2010.01.22w


praca | Levis Jeans Levi's |