Cortinarius violaceus (L.: Fries) S.F. Gray
|
owocnik (Fruitbody)
 |
Blaszki młode czysto fioletowe, z wiekiem brązowofioletowe do czarnobrązowych, ostrze jaśniejsze, białawe; szerokie, szeroko przyrośnięte; umiarkowanie gęste do rzadkich.
Trzon początkowo fioletowy, z wiekiem brązowiejący w kierunku podstawy; 60-100(120) x 10-20 mm, równogruby lub rozszerzający się ku podstawie, z bulwiastą podstawą o średnicy do 40 mm, obrośnięty niebieskawą grzybnią; pusty lub wydrążony; powierzchnia początkowo wzdłużnie włókienkowata, z wiekiem naga, także może być okrężnie pokryta słabymi, szarymi resztkami osłony całkowitej.
Miąższ ciemnofioletowy do jasnofioletowego; w kapeluszu gruby; zapach słaby lecz charakterystyczny, drewna cedrowego lub skóry; smak łagodny. Z KOH miąższ reaguje krwisto-czerwono.
Pileus initially blue-violet with metallic glaze, with age brown-violet to brown with lilac tinge; 40-80(100) mm in diameter, at first hemispherical, with age convex to planar, sometimes broadly umbonate; surface velvety, with age fibrillose-squamulose; margin incurved for a long time, when young connected with the stipe by a pale violet cortina.
Lamellae young often violet, with age brown-violet to black-brown, edge lighter, whitish; broad, broadly adnate; moderately close to distant.
Stipe at first violet, with age browning towards the base; 60-100(120) x 10-20 mm, equal or enlarging towards the base, with bulbous base of up to 40 mm in diameter, covered with bluish mycelium; empty or hollow; surface initially longitudinally fibrillose, with age glabrous, can also be covered with twisted round weak grey universal veil remains.
Flesh dark violet to light violet; in the cap thick; odour weak but characteristic, of cedar wood or leather; taste mild. With KOH flesh reaction blood-red.
zarodniki (Spores)
Spores ellipsoid to almond-shaped, finely verrucose, ochraceous-brown; 11.5-13.5 x 7-9(8.5) µm. Lamellar edges with numerous cystidia with blue (with age brown) contents. Coloured cheilocystidia are characteristic of the genus Cortinarius only of this species and define subgenus Cortinarius.
występowanie
Quite rare. Sporocarps solitary to gregarious, summer to autumn, in deciduous forests, under beech, alder, willow, birch.
uwagi (Remarks)
 |
| C. violaceus ssp. hercynicus |
Form found in the conifers classified as a separate subspeciesCortinarius violaceus ssp. hercynicus or even as the species Cortinarius hercynicus. It differs in that it is found under the conifers: spruce and pine trees. Its spores are broader (8-10 µm broad).
wybrane znaleziska · selected collections
|
strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w Pełnej Wersji - przejdź teraz
page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in Full Version - use now
w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — Informacje o występowaniu tego gatunku obecnie nie są już przyjmowane do GREJ z uwagi na częste występowanie tego gatunku lub brak zagrożeń.specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2012.01.15
Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 42841 AB-94, 180519 BB-01, 101035 DE-35, 117037 DE-35, 175114 DE-54, 194731 DE-54, 113336 DE-55, 117201 DE-55, 145015 DE-55, 145001 DE-55, 141591 DE-55, 101039 DE-55, 144128 DE-56, 145027 DE-56, 101036 DE-56, 175641 DE-56, 175909 DE-56, 194712 DE-56, 178138 DE-57, 144823 DE-65, 74098 DE-65, 180072 DE-65, 173052 DE-78, 120910 DF-52, 190386 FG-22,
• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 44035 DF-42, 161066 DF-52,
· bez ATPOL lub wadliwy: 143054,
Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2012.01.15
42841 Cortinarius violaceus; Puszcza Bukowa, pow. Gryfino, 1 km na SE od Jezierzyc, AB-94; 09.09.2006; wielogatunkowy las liściasty z dominacją grabu i buka; na ziemi w grupie; leg. Grazyna Domian; det. Marzena Łyczek, Grażyna Domian; eksykat: TAK (u Marzeny Łyczek), fot. tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: fot. 54449
• 44035 Cortinarius violaceus; Ruda Śląska, las przy autostradzie A-4, DF-42; 13.09.2006; las mieszany, topole, modrzewie, dęby; w trawie pojedynczo w linii prostej 5 owocników; leg. Joanna Listewnik; det. Sebastian Pintscher; eksykat: tak, fot. tak, notatka: nie
uwagi: Zasłonak fioletowy
fot. 56385 fot. 56386
74098 Cortinarius violaceus; Kłomnice, pow. częstochowski, woj. śląskie, DE-65; 18.08.2007; dąb, brzoza, sosna, osika; na ziemi w grupie, ok. 20szt.; leg. Krzysztof Kołodziejczyk; det. Krzysztof Kołodziejczyk; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 17/KK/1.09.10, fot. tak, notatka: nie
uwagi:
fot. 113718 fot. 113719 fot. 113720
101035 Cortinarius violaceus; 1km N,Borowa,pow.radomszczański, DE-35; 07.10.2006; las liściasty-m.in. grab,buk,wiąz,dąb; na ziemi w ściółce pojedynczo; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: przy zgłoszeniu powtórnym - ID 117037, fot. tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 171915
101036 Cortinarius violaceus; 300m S,Leśniczówka Strzałków,pow.radomszczański, DE-56; 15.08.2005; starodrzew jodłowo-dębowy z domieszką in.drzew; na ziemi kilka młodych owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: przy zgłoszeniu 175909, fot. tak, notatka: nie
uwagi: w 2004 znalazłem kilkanaście sztuk w tym miejscu
fot. 171919 fot. 171920
101039 Cortinarius violaceus; 2km S,Radziechowice I,pow.radomszczański, DE-55; 02.09.2006; liściasty skraj lasu-gł.olcha,brzoza; na ziemi wśród roślinności zielnej grupa ok.30 owocników w różnym wieku; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: nie, fot. tak, notatka: nie
uwagi:
fot. 171926 fot. 171927 fot. 171928 fot. 171929
113336 Cortinarius violaceus; 1 km NW,Bobry,gm.Radomsko, DE-55; 09.09.2008; skraj niedużego lasu,zadrzewienie liściaste nad rowem (melioracyjnym?)-gł.olcha; na ziemi,w liściastej ściółce pojedynczo; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 7/JN/27.10.08, fot. tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: 51 1'40,94"N 19 23'48,37"E
fot. 199251 fot. 199252
117037 Cortinarius violaceus; 1 km N,Borowa,gm.Dobryszyce, DE-35; 05.10.2008; las mieszany z przewagą drzew liściastych,gł.wiązy; na ziemi,w ściółce grupa trzech owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 15/JN/31.10.08, fot. tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: potwierdzenie stanowiska ID101035
fot. 206838 fot. 206839
117201 Cortinarius violaceus; 1,5 km SW,Bobry,gm.Radomsko, DE-55; 07.10.2008; las mieszany-sosna,świerk,brzoza; na ziemi pojedynczy owocnik; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 16/JN/15.10.08, fot. tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: 51 1'1,76"N 19 23'2,79"E
fot. 207401 fot. 207402
120910 Cortinarius violaceus; Tychy Czułów, pow.tyski, woj.śląskie, DF-52; 29.08.2008; las mieszany z przewagą dębu, topoli, brzozy, klonu, świerka i sosny; na ziemi ok 30 owocników w różnych miejscach lasu pojedynczo i po kilka sztuk; leg. Janusz Gądek; det. Joanna Gądek; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 20/JG/29.11.08, fot. tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 216373
141591 Cortinarius violaceus; 2 km N,Łęg,gm.Kruszyna,pow.częstochowski, DE-55; 12.08.2009; wilgotny las mieszany-sosna,brzoza,olcha,leszczyna,kruszyna,świerk; na ziemi grupa 6 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 5/JN/17.08.10, fot. tak, notatka: nie
uwagi: 51st2'43,91"N 19st18'35,61"E, w tym samym fragmencie lasu co stroczniczek złotawy ID141590
fot. 265089 fot. 265090 fot. 265091
• 143054 Cortinarius violaceus; 1 km NW stacja kolejowa Zebrzydowa, Zebrzydowa, gmina Nowogrodziec, powiat bolesławiecki, województwo dolnośląskie; 29.08.2009; Las mieszany, przede wszystkim brzozy, nieliczne drzewa iglaste; w opadłych liściach i gałązkach W promieniu 5m dwie grupy: pierwsza ok 15 owocników, druga ok. 10 owocników; leg. Damian Nowowiejski; det. Damian Nowowiejski; eksykat: w przygotowaniu, fot. tak, notatka: nie
uwagi: W miejscu bardziej zacienionym(grupa ok 10 owocników) owocniki o bulwiastych trzonach, masywniejsze niż te ze stanowiska o większym dostępie do światła. W wielu fazach wzrostu: od drobnych, wysokości ok. 2cm, aż do form dojrzałych, wysokości 12-13cm.
fot. 268767 fot. 268768 fot. 268769 fot. 268770 fot. 268771 fot. 268772 fot. 268773
144128 Cortinarius violaceus; 1km E,Klekowiec,pow.radomszczański, DE-56; 30.08.2009; skraj boru sosnowego;wilgotniejszy fragment lasu-kruszyna,młode świerki i dęby; na ziemi,w mchu pojedynczo; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 4/JN/17.08.10, fot. tak, notatka: nie
uwagi:
fot. 271113 fot. 271114 fot. 271115
144823 Cortinarius violaceus; 1,5 km N,Widzówek,pow.częstochowski, DE-65; 06.09.2009; las mieszany-sosna,osika,dąb,brzoza; na ziemi 6 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 3/JN/17.08.10, fot. tak, notatka: nie
uwagi:
fot. 272831
200m na pn jeszcze jeden owocnik w podobnym środowisku
fot. 272832
145001 Cortinarius violaceus; 2 km E,Szczepocice Prywatne,pow.radomszczański, DE-55; 13.09.2009; wilgotny las brzozowy z podszytem kruszyny i świerka przechodzący w bór sosnowy; na ziemi,w krzewinkach borówki czernicy grupa 10 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 8/JN/15.10.09, fot. tak, notatka: nie
uwagi:
fot. 273275
fot. 273276
145015 Cortinarius violaceus; 1,8 km NE,Łęg,pow.częstochowski, DE-55; 13.09.2009; bór sosnowy,w pobliżu strumienia-dodatkowo brzozy i podrost dębowy; na ziemi jeden owocnik; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 7/JN/15.10.09, fot. tak, notatka: nie
uwagi:
fot. 273311
145027 Cortinarius violaceus; 1,5 km SW,Orzechówek,pow.radomszczański, DE-56; 11.09.2009; las mieszany-brzoza,osika,świerk;gęsty podszyt liściasty; na ziemi,w ściółce grupa 8 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 6/JN/17.08.10, fot. tak, notatka: nie
uwagi:
fot. 273380 fot. 273381
• 161066 Cortinarius violaceus; Tychy Czułów, pow. tyski, woj. śląskie, DF-52; 17.09.2009; las mieszany z przewagą dębu, topoli, brzozy, klonu, świerka i sosny; na ziemi pięć owocników w kilku miejscach lasu pojedynczo; leg. Joanna Gądek; det. Joanna Gądek; eksykat: TAK, zostanie wysłany do Ani Kujawy, fot. tak, notatka: nie
uwagi:
fot. 322319
173052 Cortinarius violaceus; 1,1 km NW,Budzów,gm.Żytno, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-78; 08.09.2010; las liściasty (miejscami podmokły) -buki,dęby,osiki,graby; na ziemi dwie grupy (5 i 6 owocników) w oddaleniu od siebie ok.30m; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 6/JN/2.11.10, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 369044 fot. 369045 fot. 369046
175114 Cortinarius violaceus; 1 km S,Kijów,gm.Kruszyna, pow. częstochowski, woj. śląskie, DE-54; 20.09.2010; wilgotny las mieszany-sosna,świerk,brzoza,osika,dąb;gęsty podrost i podszyt; na ziemi dwie grupy owocników (3+12),oddalone ok.40 m od siebie; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 4/JN/2.11.10, fot. tak, notatka: nie
uwagi: przybliżone namiary 51st 01' 21,0"N 19st 16' 17,6"E
fot. 374946 fot. 374947
siedlisko
fot. 374948
175641 Cortinarius violaceus; 1 km S,Grzebień,gm.Radomsko, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-56; 24.09.2010; las sosnowo-bukowy; na ziemi jeden owocnik; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 7/JN/2.11.10, fot. nie, notatka: nie
uwagi: przybliżone namiary 51st 01' 26,7"N 19st 29' 23,1"E
175909 Cortinarius violaceus; 300m S,leśn. Strzałków,gm.Radomsko, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-56; 19.09.2010; starodrzew jodłowo-dębowy z domieszką in.drzew (gł.graby,osiki,brzozy,leszczyny); na ziemi,pod osikami rozrzucona grupka 5 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 5/JN/2.11.10, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 377146fot. 377147fot. 377148
178138 Cortinarius violaceus; 1 km S,Ujazdówek,gm.Kobiele Wielkie, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-57; 13.09.2010; las mieszany z przewagą lisciastych-gł.dęby,również jodły,brzozy i inne; na ziemi,pod osiką dwa owocniki; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 20/JN/15.11.10, fot. tak, notatka: nie
uwagi: przybliżone namiary 51st 02' 10,5"N 19st 39' 06,0"E
fot. 383704
180072 Cortinarius violaceus; 1,5 km N,Widzówek,gm.Kruszyna, pow. częstochowski, woj. śląskie, DE-65; 11.09.2010; liściasty pas lasu na granicy lasów i łąk-gł.brzozy i osiki z gęstym podszytem; na ziemi grupa 9 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,przy pierwotnym zgłoszeniu, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 390617 fot. 390618
siedlisko
fot. 390619
180519 Cortinarius violaceus; 1,2 km S Kołobrzeg - Podczele, pow. Kołobrzeski, woj. Zachodniopomorskie, BB-01; 01.10.2010; buczyna; na ziemi wśród liści dwa owocniki; leg. Tadeusz Twardy; det. tadeusz kowalski; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 10/TT/12.01.11, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 391467 fot. 391468 fot. 391469
190386 Cortinarius violaceus; Mszana Skrzyż., pow. krośnieński, woj. podkarpackie, FG-22; 21.08.2011; osika, sosna, dąb, jodła; u podstawy osiki na ziemi 3 owocniki w grupie, w ostrężynach; leg. Anna Hreczka; det. Anna Hreczka; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 12/AH/1.12.11, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 439384 fot. 439385 fot. 439386 fot. 439387
194712 Cortinarius violaceus; 300m S od leśn. Strzałków, gm.Radomsko, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-56; 28.08.2011; starodrzew jodłowo-dębowy z domieszką in.drzew jak osiki, brzozy, graby i inne; na ziemi jeden owocnik; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, przy zgłoszeniu 175909, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 461136
194731 Cortinarius violaceus; 1 km S, Kijów, gm.Kruszyna, pow. częstochowski, woj. śląskie, DE-54; 24.09.2011; wilgotny las mieszany-sosna,świerk,brzoza,osika,dąb;gęsty podrost i podszyt; na ziemi jeden owocnik; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, przy pierwotnym zgłoszeniu, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 461207
literatura · references
· Breitenbach J., Kraenzlin F., 2000 — Fungi of Switzerland 5 - Cortinariaceae [26V]
· Brandrud, T.E et al, 1989-1998 — Cortinarius. Flora photographica. [61]
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. [49]
· baza „publikacje po 2000 r.”
w Internecie · direct links — lista 13 linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w Pełnej Wersji - przejdź teraz
list of 13 external links available in Full Version - use now
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 18.12.2006 · została utworzona/was created 19.06.2002
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Cortinarius_violaceus.htm">zasłonak fioletowy - Cortinarius violaceus - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Cortinarius_violaceus.htm]zasłonak fioletowy - Cortinarius violaceus - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]