| OwocnikFruitbody |  Kapelusz pomarańczowobrązowy do brązowego; młody dzwonkowaty, potem wypukły, w końcu rozpostarty z niewielkim garbkiem i cienkim miąższem; 30-80(110) mm średnicy; powierzchnia gładka, prawie zawsze bez łatek, rzadko z przyklejonymi nielicznymi, dużymi kawałkami osłony całkowitej; wilgotna błyszcząca, lepka, brzeg wyraźnie prążkowany.Blaszki białe, gęste, kruche, wybrzuszone, 5-10 mm szerokości, wolne. Trzon długi i dość smukły, 80-200 x 5-20 mm, cylindryczny, stopniowo zwężający się ku szczytowi, dojrzały z kanałem w środku; białawy, bez pierścienia, zwykle z delikatnymi przylegającymi łuseczkami; u podstawy trzonu wyraźna, workowata, błoniasta, porozrywana pochwa, biała z pomarańczowo-brązowymi plamami na zewnętrznej powierzchni. Miąższ biały, delikatny, kruchy; bez określonego zapachu i o łagodnym smaku. Pileus orange-brown to brown; young campanulate, in age convex to plane with low umbo; flesh thin; 30-80(110) mm broad; surface smooth, without veil remnants or rarely with few large pieces of volva; when wet viscid, shining, margin distinctly striate. Lamellae white, crowded, fragile, ventricose, 5-10 mm broad, free. Stipe long and slender, 80-200 x 5-20 mm, equal, toward the top tapered, mature hollow; whitish, without ring; surface usually with tiny scales; at stipe base distinct, sack-like, membranous, cracked volva, white with orange-brown stains on outer side. Flesh white, fragile, soft; without odour, taste mild. | |
| ZarodnikiSpores | Wysyp zarodników biały. Zarodniki kuliste lub kulistawe, gładkie, przejrzyste, nieamyloidalne, 8-12 µm. Spore print white. Spores globose or subglobose, smooth, hyaline, nonamyloid, 8-12 µm | |
| WartośćImportance | Jadalny. Tradycyjnie zbierany w niektórych częściach Polski (np. Polska centralna) pod potoczną nazwą panienki lub czubki. Edible. Traditionally collected in some parts of Poland. | |
| Występowanie | Bardzo pospolity. Owocniki wyrastają od czerwca do października, nieraz masowo, w lasach iglastych i liściastych, także w suchszych okresach. Very common. Early summer-fall, often in large groups, in coniferous and deciduous forests, also during more dry period. VII1:97,99; VII2:98,97,99; | |
| UwagiRemarks | Muchomor rdzawobrązowy to najpospolitszy na nizinach, jeden z wielu gatunków muchomorów z sekcji Vaginatae. Charakteryzują się one brakiem pierścienia. Podstawa trzonu nie jest wyraźnie zgrubiała i jest otoczona mniej lub bardziej wyraźną pochwą (stąd nazwa tej grupy gatunków). Brzeg kapelusza jest często silnie i na dużej części promienia prążkowany (z prześwitującymi blaszkami). Poszczególne gatunki różnią się barwą kapelusza, rodzajem osłony, w jakiej formie pozostaję jej resztki, barwą pochwy i łatek na kapeluszu. Dawniej cała grupa gatunków różnie zabarwionych ale o podobnym wyglądzie i cechach mikroskopowych była ujmowana w ramach muchomora mglejarki (Amanita vaginata) jako jego odmiany.
Muchomor żółtawy (Amanita crocea) o podobnej jak u muchomora rdzawobrązowego (Amanita fulva) barwy pomarańczowordzawym kapeluszu, jest masywniejszy i ma trzon pokryty kłaczkami barwy kapelusza. There are many species in section Vaginata, close to Grisette, Tawny Grisette (Amanita fulva) which differs with cap colour and other characters. E.g. Amanita crocea orange-rusty, more robust, with orange stipe. | |
| W publikacjach po 2000 r. | Amanita fulva (Schaeff.) Pers. - Basidiomycota wg. Index Fungorum: A. fulva (Schaeff.) Fr Szkodzik 2005, Ławrynowicz i in. 2002, Ławrynowicz i in. 2001, Flisińska 2000, Bujakiewicz 2004, Zieliński i in. 2007, Łuszczyński 2001, Lisiewska i Marach 2002 , Lisiewska i Reszel 2000, Wojewoda i in. 2004, Wojewoda 2005, Flisińska 2000a, Friedrich i Orzechowska 2002, Stasińska 2008a, Szczepkowski i in. 2008, Stasińska i Sotek 2003, Wilga 2004b (as: A. vaginata var. fulva), Ławrynowicz i Stasińska 2000, Halama i Panek 2000, Lisiewska 2000, Łuszczyński 2000c, Łuszczyński 2007, Flisińska 2002, Łuszczyński 2008, Ławrynowicz 2000, Gierczyk i in. 2009, Wilga 2000b, Wilga 2001a, Wilga 2005c, Wilga i Ciechanowski 2007, Fiedorowicz 2009, Kujawa 2009, Kujawa 2009a, | |
| Literatura (REFERENCES) | Fluck, M., 1995 - Jaki to grzyb? p.266 [2] Gerhardt, E., 1995 - Przewodnik grzyby. p.120 [1] Wojewoda W., 1994 - Podręczny atlas grzybów. n.77 [4] Garnweidner, E., 1994 - Encyklopedia kieszonkowa - Grzyby. n.144 [3] | |
| W Internecie (LINKS) | Lista (16) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać. List of (16) external links available in professional version; here use link on the left to locate it. | |
| Fotografie 1:1 (Natural size photographs) |
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version |
| Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii: Selected collections. Click on small photo to see all pictures: | ||||
|
