red listGREJ

Pholiota albocrenulata (Peck) Sacc.

łuskwiak karbowany
Stropharia albocrenulata (Peck) Kreisel.
Pholiota albocrenulata
28.09.2006, Puszcza Białowieska; znal. 060928.16
copyright © by Marek Snowarski
Pholiota albocrenulata
Stropharia albocrenulata
pokrój · habit

owocnik (Fruitbody)

Stropharia albocrenulata
Pholiota albocrenulata
Kapelusz rdzawobrązowy, czerwonobrązowy, kasztanowobrązowy, niehigrofaniczny; 40-100 mm średnicy, początkowo półkulisto-stożkowaty, z wiekiem wypukły do rozpostartego, czasem z niskim garbkiem; powierzchnia gdy wilgotna to pokryta grubszą wartwą śluzu, lepka, sucha błyszcząca, z licznymi, białawymi do bladoochrowych, dość regulanie koncentrycznie rozmieszczonymi, kłaczkowatymi resztkami osłony w formie mniej lub bardziej regularnych trójkątnych, odstających łusek, łuski z wiekiem odpadają; na brzegu kapelusza resztki osłony zwieszają się, brzeg kapelusza nie jest prześwitująco prążkowany, początkowo jest podwinięty, potem prosty.

Blaszki początkowo kremowe, w miarę dojrzewania zarodników szarobrązowe z fioletowym odcieniem, z wiekiem do ciemnobrązowych; ostrze blaszki ząbkowane, wyraźnie jaśniejsze, u młodych owocników z kroplami; blaszki średnio gęste, przyrośnięte do zbiegających.

Trzon u góry biały ku podstawie brązowy do ciemnobrązowego; z włóknistą strefą pierścieniową, 40-120 × 5-15 mm, równogruby, często rozszerzający się ku podstawie i wygięty; powierzchnia ponad strefą pierścieniową delikatnie oprószona i rowkowana, poniżej z kłaczkami lub łuseczkami, u podstawy z włóknistymi, białawymi kawałkami osłony; pełny, z wiekiem z kanałem.

Miąższ rdzawobrązowy w kapeluszu, białawożółty do brążowego w trzonie, dość zwarty; zapach słaby do silnego, ziemisty, rzodkwiowy; smak gorzki.

zarodniki (Spores)

Barwa wysypu zarodników ciemno fioletowobrązowa. Zarodniki migdałowate widziane z boku, owalne widziane od grzbietu, grubościenne, z wyraźną porą rostkową, 10-13.5 × 5.5-7.5 µm, Q = 1.7-2.2. Ostrze blaszki bez podstawek.

występowanie

Bardzo rzadki. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, pojedynczo lub w grupach, pozrastane podstawami trzonu, saprotroficznie, zwykle w powiązaniu z murszejącym drewnem, także u podsatwy żywych drzew, w lasach liściastych i iglastych. Najczęściej jako podłoże jest podawana topola osika (Populus tremula) ale mogą też być inne drzewa liściaste i iglaste.

uwagi (Remarks)

Gatunek ten różni się cechami mikroskopowymi i makroskopowymi od łuskwiaków i pierścieniaków do których w zależności od ujęcia jest zaliczany.

wybrane znaleziska · selected collections

Pholiota albocrenulata
8f · 06 09 28 16
(Puszcza Białowieska)
Stropharia albocrenulata
3f · 04 10 08 9
(Czechy, Szumava, Czerny Kriz) jeden owocnik w pobliżu jodły · (solitary close to Abies)
znaleziska Pholiota albocrenulata na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2017.02.15

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 181680 DE-78, 230357 FG-21, 176141 FG-33, 230906 GC-01, 276061 GC-01, 230907 GC-02, 295413 GC-04, 295415 GC-11, 295414 GC-12,

• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 289682 EC-34,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2017.02.15

176141 Pholiota albocrenulata; okolice Woli Niżnej, pow. krośnieński, woj. podkarpackie, FG-33; 18.09.2010; las jodłowo bukowy z domieszkami innych drzew i krzewów; u podstawy jodły 1 owocnik; leg. Anna Hreczka; det. Anna Hreczka; eksykat: BGF/BF/AH/100918/0001, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2013. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VII. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2011. Przegląd Przyrodniczy 24(2): 3-44
uwagi: fot. 377775 fot. 377776 fot. 377777 fot. 377778 fot. 377779
Pozwoliłam sobie zgłosić ten gatunek bez weryfikacji mikroskopowej. Wcześniej z 2 innych stanowisk zakładałam wątki, ale nie doczekałam się rozwiązania.
Oto i one:
wątek 1
ale to pewnie maślanka ceglasta
a ten to już pewniej
wątek 2

181680 Pholiota albocrenulata; 1,1 km NW,Budzów,gm.Żytno, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-78; 08.09.2010; las liściasty -buki,dęby,osiki,graby; u podstawy żywej osiki pojedynczo; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: BGF/BF/JN/100908/0004, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2013. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VII. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2011. Przegląd Przyrodniczy 24(2): 3-44
uwagi: fot. 394660 fot. 394661 fot. 394662

230357 Pholiota albocrenulata; Ropianka, pow. jasielski, woj. podkarpackie, FG-21; 27.08.2006; las jodłowo bukowy z domieszkami innych drzew i krzewów; na pniu po ściętej jodle 2 owocniki w grupie; leg. Anna Hreczka; det. Dariusz Karasiński, powierdził mikroskopowo Błażej Gierczyk; eksykat: BGF/BF/AH/070930/0001, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 633894
dyskusja i zdjęcia w wątku
http://www.bio-forum.pl/cgi-local/board-auth.cgi?file=/33/50095.html
w Catalogue of life przyjęta nazwa
Hemistropharia albocrenulata

230906 Pholiota albocrenulata; około 1,5 km na E od Ogrodniczek, pow. Białystok, woj. podlaskie, GC-01; 27.09.2012; las mieszany (głównie świerk i liściaste); na pniu ściętej topoli trzy owocniki; leg. Mirosław Gryc; det. Błażej Gierczyk; eksykat: BGF/BF/MG/120927/0002, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 641923

230907 Pholiota albocrenulata; około 5 km na NE od Supraśla, Puszcza Knyszyńska, pow. Białystok, woj. podlaskie, GC-02; 16.09.2012; las mieszany; na pniu ściętej brzozy pojedynczy owocnik; leg. Mirosław Gryc; det. Błażej Gierczyk; eksykat: BGF/BF/MG/120916/0001, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 641926

276061 Pholiota albocrenulata; około 3 km na E od Ogrodniczek, pow. białostocki, woj. podlaskie, GC-01; 15.09.2013; przydroże w lesie iglastym; wewnatrz zbutwiałego pniaka świerkowego(?) dwa owocniki; leg. Mirosław Gryc; det. Błażej Gierczyk; eksykat: BGF/BF/MG/130915/0003, tak, notatka: nie
uwagi: http://www.bio-forum.pl/messages/33/620993.jpg
http://www.bio-forum.pl/messages/33/620994.jpg
http://www.bio-forum.pl/messages/33/620991.html

289682 Pholiota albocrenulata; Ok.2km na NE od miejscowości Czernice Borowe, pow. przasnyski, woj. mazowieckie, EC-34; 26.08.2016; Grąd z dominującym udziałem topoli osiki; na murszejącym pniaku osiki i na żywej osice dwie grupy po dwa owocniki w odległości ok 50m; leg. Romuald Tomaszewski; det. R.Tomaszewski, potwierdzł B.Gierczyk na podstawie zdjęć; eksykat: tak,zostanie przesłany do kustosza bazy, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 871532fot. 871533fot. 871534fot. 871535fot. 871536fot. 871537

295413 Pholiota albocrenulata; lasy w pobliżu Ostrowa Południowego, gm. Krynki, pow. sokólski, woj. podlaskie, GC-04; 13.07.2014; pas zadrzewienia liściastego; na pniaku topolowym kilka owocników; leg. Mirosław Gryc; det. Błażej Gierczyk; eksykat: BGF/BF/MG/140713/0004, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 897396

295414 Pholiota albocrenulata; Puszcza Knyszyńska, okolice Krasnego Lasu, pow. białostocki, woj. podlaskie, GC-12; 14.07.2014; fragment starego lasu mieszanego; pniak topolowy jeden owocnik we wnętrzu pniaka po topoli; leg. Mirosław Gryc; det. Błażej Gierczyk; eksykat: BGF/BF/MG/140714/0002, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 897399

295415 Pholiota albocrenulata; śródpolne zadrzewienie na S od Ogrodniczek, pow. białostocki, woj. podlaskie, GC-11; 24.07.2014; drzewostan mieszany; u podstawy topoli jeden owocnik; leg. Mirosław Gryc; det. Błażej Gierczyk; eksykat: BGF/BF/MG/140724/0001, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 897402

literatura · references
[80.4] [84] [75] · baza „publikacje po 2000 r.”

Copyright © 2005-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 15.02.2017.www · ostatnio zmieniana/last modified 10.12.2006 · została utworzona/was created 06.04.2005
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Pholiota_albocrenulata.htm">łuskwiak karbowany - Pholiota albocrenulata - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>