Pholiota albocrenulata (Peck) Sacc.

łuskwiak karbowany

Stropharia albocrenulata (Peck) Kreisel.

na stronie — Owocnik (Fruitbody) · Zarodniki (Spores) · Występowanie · Uwagi (Remarks)

góra/top · fot.2/phot.2 · dół/bottom

28.09.2006, Puszcza Białowieska; znal. 060928.16
copyright © by Marek Snowarski

pokrój · habit

góra/top · fot./photo · fot.2/phot.2 · dół/bottom

owocnik (Fruitbody)

Kapelusz rdzawobrązowy, czerwonobrązowy, kasztanowobrązowy, niehigrofaniczny; 40-100 mm średnicy, początkowo półkulisto-stożkowaty, z wiekiem wypukły do rozpostartego, czasem z niskim garbkiem; powierzchnia gdy wilgotna to pokryta grubszą wartwą śluzu, lepka, sucha błyszcząca, z licznymi, białawymi do bladoochrowych, dość regulanie koncentrycznie rozmieszczonymi, kłaczkowatymi resztkami osłony w formie mniej lub bardziej regularnych trójkątnych, odstających łusek, łuski z wiekiem odpadają; na brzegu kapelusza resztki osłony zwieszają się, brzeg kapelusza nie jest prześwitująco prążkowany, początkowo jest podwinięty, potem prosty.

Blaszki początkowo kremowe, w miarę dojrzewania zarodników szarobrązowe z fioletowym odcieniem, z wiekiem do ciemnobrązowych; ostrze blaszki ząbkowane, wyraźnie jaśniejsze, u młodych owocników z kroplami; blaszki średnio gęste, przyrośnięte do zbiegających.

Trzon u góry biały ku podstawie brązowy do ciemnobrązowego; z włóknistą strefą pierścieniową, 40-120 × 5-15 mm, równogruby, często rozszerzający się ku podstawie i wygięty; powierzchnia ponad strefą pierścieniową delikatnie oprószona i rowkowana, poniżej z kłaczkami lub łuseczkami, u podstawy z włóknistymi, białawymi kawałkami osłony; pełny, z wiekiem z kanałem.

Miąższ rdzawobrązowy w kapeluszu, białawożółty do brążowego w trzonie, dość zwarty; zapach słaby do silnego, ziemisty, rzodkwiowy; smak gorzki.

zarodniki (Spores)

Barwa wysypu zarodników ciemno fioletowobrązowa. Zarodniki migdałowate widziane z boku, owalne widziane od grzbietu, grubościenne, z wyraźną porą rostkową, 10-13.5 × 5.5-7.5 µm, Q = 1.7-2.2. Ostrze blaszki bez podstawek.

występowanie

Bardzo rzadki. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, pojedynczo lub w grupach, pozrastane podstawami trzonu, saprotroficznie, zwykle w powiązaniu z murszejącym drewnem, także u podsatwy żywych drzew, w lasach liściastych i iglastych. Najczęściej jako podłoże jest podawana topola osika (Populus tremula) ale mogą też być inne drzewa liściaste i iglaste.

uwagi (Remarks)

Gatunek ten różni się cechami mikroskopowymi i makroskopowymi od łuskwiaków i pierścieniaków do których w zależności od ujęcia jest zaliczany.

góra/top · fot./photo · dół/bottom

wybrane znaleziska · selected collections

8 fot. · 06 09 28 16
(Puszcza Białowieska)

3 fot. · 04 10 08 9
(Czechy, Szumava, Czerny Kriz) jeden owocnik w pobliżu jodły · (solitary close to Abies)

strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w Pełnej Wersji - przejdź teraz
page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in Full Version - use now

w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2012.01.15

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 181680 DE-78, 176141 FG-33,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2012.01.15

176141 Pholiota albocrenulata; okolice Woli Niżnej, pow. krośnieński, woj. podkarpackie, FG-33; 18.09.2010; las jodłowo bukowy z domieszkami innych drzew i krzewów; u podstawy jodły 1 owocnik; leg. Anna Hreczka; det. Anna Hreczka; eksykat: BGF/BF/AH/100918/0001, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 377775 fot. 377776 fot. 377777 fot. 377778 fot. 377779
Pozwoliłam sobie zgłosić ten gatunek bez weryfikacji mikroskopowej. Wcześniej z 2 innych stanowisk zakładałam wątki, ale nie doczekałam się rozwiązania.
Oto i one:
wątek 1
ale to pewnie maślanka ceglasta
a ten to już pewniej
wątek 2

181680 Pholiota albocrenulata; 1,1 km NW,Budzów,gm.Żytno, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-78; 08.09.2010; las liściasty -buki,dęby,osiki,graby; u podstawy żywej osiki pojedynczo; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: BGF/BF/JN/100908/0004, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 394660 fot. 394661 fot. 394662

literatura · references
· Bas C., Kuyper Th. W., Noordeloos M.E., Vellinga E.C. 1999 — Flora Agaricina Neerlandica. Vol. 4. Strophariaceae, Tricholomataceae. [80.4]
· Papousek T., Beran M, et al, 2004 — Velky fotoatlas hub z jiznich Cech. [84]
· Holec J. 2001. — The genus Pholiota in central and western Europe. [75]
· baza „publikacje po 2000 r.”

góra/top · fot./photo · fot.2/phot.2

wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 10.12.2006 · została utworzona/was created 06.04.2005

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Pholiota_albocrenulata.htm">łuskwiak karbowany - Pholiota albocrenulata - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Pholiota_albocrenulata.htm]łuskwiak karbowany - Pholiota albocrenulata - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]

KRETA