Hypholoma marginatum (Pers.) J. Schröt. (1889)

Kapelusz początkowo żółtawy, z wiekiem ciemnieje, rdzawobrunatny do ciemnobrązowego, w centrum ciemniejszy, higrofaniczny, suchy jaśniejszy; 20-40 mm średnicy; początkowo półkulisty, z wiekiem do płaskiego, z szerokim garbkiem; powierzchnia gładka, wilgotna nieco śluzowata, na brzegu z białymi resztkami osłony, u bardzo młodych egzemplarzy osłona łączy brzeg kapelusza z trzonem (fot.1-drugi od lewej).

Blaszki początkowo żółtawe, z wiekiem szarofioletowawe z jaśniejszym ostrzem; szeroko przyrośnięte.

Trzon u góry żółtawy, ku podstawie brązowawy; na powierzchni z białymi, zygzakowato ułożonymi włókienkami; 50-90 x 2-3 mm; podstawa filcowata i nieco zgrubiała; pusty, elastyczny.

Miąższ białawy, w trzonie ciemnobrązowy; chrząstkowato-zwarty; zapach słaby, grzybowy; smak silnie gorzki.

Barwa wysypu zarodników ciemno purpurowo-brązowa.

Pileus initially yellowish, with age darkens, rusty-brown to dark brown, centrally darker, hygrophanous, lighter-coloured when dry; 20-40 mm in diameter; initially hemispherical, with age towards plane, broadly umbonate; surface smooth, when moist somewhat mucous, with white veil remains at the margin, in very young specimens the veil joins the pileal margin with the stipe (photo).

Lamellae initially yellowish, with age grey-violetish with a lighter-coloured edge; adnate.

Stipe at the apex yellowish, towards the base brownish; the surface with white, zigzaggy laid out fibrils; 50-90 x 2-3 mm; base tomentose and somewhat clavate; hollow, elastic.

Flesh whitish, in the stipe dark brown; cartilaginously-compact; smell weak fungoid; taste strongly bitter.

Spore print dark purple-brown.

Zarodniki elipsoidalne, gładkie; 7-9 x 4.5 µm, z porą rostkową.

Spores ellipsoid, smooth; 7-9 x 4.5 µm, with germ pore.

Częsta, w grupach (nie wiązkach) od września do listopada, na martwym, leżącym i zagrzebanym w ziemi drewnie.

Common. Gregarious (but not clustered), fall, on dead coniferous and hardwood branches and wood remains.

Niejadalny.

Inedible.

Podobna łysiczka korzeniasta (Hypholoma radicosum) wyrasta raczej w wiązkach i ma korzeniasto zakończony trzon.

Similar Hypholoma radicosum grows mainly caespitose (growing in tufts) and has a rooting stipe.