³ysak wspania³y


Gymnopilus junonius (Fr.) P.D. Orton
³ysak wspania³y

syn. Pholiota spectabilis (Fr.) Kummer; syn. Gymnopilus spectabilis (Fr.) Sing.


Gymnopilus junonius
(przymiar50 mm) w wi¹zkach u podstawy martwego grabu? / clustered on dead hornbeam?; 10.10.1999, Dolny Œl¹sk, dolina Odry; znal. 991010.13
Copyright © by Marek Snowarski
Gymnopilus junonius
(przymiar100 mm) w wi¹zkach u podstawy martwego grabu? / clustered on dead hornbeam?; 24.10.1999, Dolny Œl¹sk, dolina Odry
Copyright © by Marek Snowarski
Gymnopilus junonius
u podstawy uschniêtego wi¹zu?, nad wod¹; starszawe owocniki nieco wymêczone przez opady / older, pale specimens on dead elm?; 31.10.1998, Dolny Œl¹sk, dolina Odry
Copyright © by Marek Snowarski

OwocnikFruitbody Gymnopilus junonius  Kapelusz ¿ó³topomarañczowy, ¿ó³tordzawy do br¹zowopomarañczowego; 60-150(250) mm œrednicy, za m³odu pó³kulisty, z podwiniêtym brzegiem, potem wypuk³y do rozpostartego; powierzchnia sucha, zamszowa, z wroœniêtymi w³óknistymi br¹zowymi ³useczkami; mi¹¿sz w kapeluszu gruby.
  Blaszki pocz¹tkowo kremowe, potem blado-¿ó³to-br¹zowe, w koñcu pomarañczowe i rdzawobr¹zowe; przyroœniête do nieco z¹bkiem zbiegaj¹cych; œrednio gêste, szerokie na 5-8 mm.
  Trzon ¿ó³topomarañczowy, jaœniejszy od kapelusza, ciemniejszy ku podstawie; 80-200 x 12-30 mm, równogruby, maczugowaty lub brzuchaty, czêsto z korzeniasto zwê¿on¹ postaw¹; z wyraŸn¹ b³oniast¹ os³on¹ czêœciow¹ pod kapeluszem, jej pozosta³oœci tworz¹ doœæ trwa³y pierœcieñ; powierzchnia z drobnymi br¹zowymi w³ókienkami i kosmkami, nad pierœcieniem jedynie oprószona.
  Mi¹¿sz ¿ó³ty, twardy, zapach przyjemny, grzybowy; smak bardzo gorzki.
  W reakcji z KOH przybiera barwê czerwon¹.
  Pileus yellow-orange, yellow-rusty to brown-orange; 60-150(250) mm broad, at first hemispheric with incurved margin, in age convex to plane; surface dry, dull, velutinous with fibrous brown scales; flesh thick in cap.
  Lamellae at first creame, then pale yellow-brown, in age orange and rusty-brown; adnate to notched and shortly decurrent; moderate close, 5-8 mm broad.
  Stipe yellow-orange, lighter then cap surface, darkening towards base; 80-200 x 12-30 mm, equal, clavate or ventricose, often with narrowed, rooting base; with distinct membranous partial veil, its remains form quite persistent ring; surface with brown fibrils and scales, above annulus pruinose.
  Flesh yellow, tough, smell pleasant, fungoid, taste strong bitter.
  Context with KOH red.
ZarodnikiSpores   Wysyp zarodników rdzawobr¹zowy. Zarodniki elipsoidalne do migda³owatych, drobno brodawkowane, ciemno¿ó³to-rdzawe, 7.5-10 x 5-6 µm.
  Spore print rusty brown. Spores ellipsoid to amygdaliform, with minute warts, dark yellow-rusty, 7.5-10 x 5-6 µm.
Wystêpowanie Gymnopilus junonius  Rzadki. Od sierpnia do paŸdziernika, w wi¹zkach, na pniach i korzeniach drzew liœciastych, zw³aszcza dêbów, rzadziej na drzewach iglastych.
  Rare. Summer - fall, clustered on stump and roots of hardwood trees, mainly oaks, rarely on conifers.
VII3:00; VIII1:02; X1:99; X3:99,98,04;
WartoœæImportance   Niejadalny z uwagi na silnie gorzki smak.
  Inedible because of strong bitter taste.
UwagiRemarks Pholiota squarrosa  Czêsto spotykany ³uskwiak nastroszony (Pholiota squarrosa) tak¿e tworzy kêpy du¿ych owocników u postawy pni drzew liœciastych. Powierzchnia kapelusza jest gêsto pokryta odstaj¹cymi ³useczkami a mi¹¿sz ma ³agodny smak.
  Common Pholiota squarrosa produce large clusters at the base of hardwood trees. Its cap sufrace is dense covered with erected squamules and flesh has mild taste.
W rejestrze grzybów chronionych i zagro¿onych (GREJ)
Specyfikacja zapisów na dzieñ 2010.03.10 14:39

Przyjête do rejestru:
· z podanym ATPOL: 85150 BE-28, 78846 CB-06, 117052 DE-45, 149536 DE-45, 149532 DE-45, 118405 DE-47, 102527 DE-55, 113330 DE-55, 119017 DE-55, 144129 DE-55, 148286 DE-55, 149990 DE-55, 78504 DE-63,

Oczekuj¹ce na przyjêcie:
· z podanym ATPOL: 146021 BB-01, 156547 BE-38, 93111 BE-48, 111693 CA-89, 151151 DE-56, 75059 EE-84,

W publikacjach po 2000 r. Gymnopilus junonius (Fr.) P.D. Orton - Basidiomycota
synonimy: G. spectabilis (Weinm.) A.H. Sm. p. p.
Flisiñska 2004 (as: Gymnopilus spectabilis), Flisiñska 2000 (as: Gymnopilus spectabilis), Flisiñska 2000a (as: Gymnopilus spectabilis), Friedrich i Orzechowska 2002 (as: Gymnopilus spectabilis), Lisiewska 2004 (as: Gymnopilus spectabilis), £awrynowicz i Stasiñska 2000 (as: G. spectabilis), Halama i Panek 2000, £uszczyñski 2007, £uszczyñski 2008, Kujawa 2009 (as: G. spectabilis),
Literatura (REFERENCES) Dermek A., 1988 - Grzyby znane i mniej znane. n.232 [9]
Vesely, Kotlaba, Pouzar, 1972 - Prehled ceskoslovenskych hub. [11]
Dermek A., Pilat A., 1991 - Poznajemy grzyby. [8]
Michael, Hennig, Kreisel, 1979-84 - Handbuch fur Pilzfreunde. n.4 [18]
W Internecie (LINKS) Lista (13) linków zewnêtrznych, w tym miejscu, dostêpna w wersji profesjonalnej; tutaj u¿yj linku w tytule tego bloku aby je odszukaæ.
List of (13) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.
Fotografie 1:1
(Natural size photographs)
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostêpna tylko w wersji profesjonalnej
Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version
Inne fotografie
Additional photographs
Gymnopilus junonius
u podstawy uschniêtego wi¹zu?, nad wod¹; starszawe owocniki nieco wymêczone przez opady / older, pale specimens on dead elm?; 31.10.1998, Dolny Œl¹sk, dolina Odry
Copyright © by Marek Snowarski


Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkê aby zobaczyæ tablicê wszystkich fotografii:
Selected collections. Click on small photo to see all pictures:
Gymnopilus junonius

02 08 03 - 10 (Marek Snowarski) - 2 fot.
(stawy milickie)



Copyright © 1999-2007 by Marek Snowarski
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 28.01.2007 (utworzona/CREATED 02.01.1999) | Zobacz te¿ roœliny naczyniowe Polski, atlas roœlin
Wersja publikacji: 2010.03.10w


Levis Jeans Levi's |