| OwocnikFruitbody | Owocniki czarne lub brązowoczarne; 20-30(90) mm średnicy i 10-20(40) mm wysokości, krążkowate, miseczkowate lub kieliszkowate, z wiekiem nieregularne; rosną w gęstych skupieniach - jednak poszczególne miseczki nie zrastają się ze sobą lub jedynie brzegami; przyrośnięte do podłoża grubym, krótkim trzonkiem; górna powierzchnia miseczek drobno brodawkowana, czarna, błyszcząca, tu tworzone są zarodniki; dolna powierzchnia matowa, nieco jaśniejsza od górnej - płonna.Miąższ młodych owocników twardogalaretowaty, u starszych bardziej miękki; wnętrze na przekroju oliwkowoszare lub szarobrązowawe; bez smaku i zapachu. Po wyschnięciu i nawilżeniu owocnik może kontynuować swój wzrost. Sporocarps black or brown-black; 20-30(90) mm in diameter and 10-20(40) mm high, disc-like, cup-like or calicyform, with age irregular; densely clustered - but individual cups not fused together otherwise only at the edges; attached to the substrate by a thick, short stalk; upper surface of the cups finely verrucose, black, glossy, fertile; underside dull, slightly lighter-coloured than the upper surface - sterile. Flesh in young sporocarps hard-gelatinous, in older sporocarps softer; inside on cross-section olive-grey or grey-brownish; taste and odour none. When moistened after drying up, the sporocarp may revive and continue its development. | ||
| ZarodnikiSpores | Wysyp zarodników biały. Zarodniki cylindryczne, wygięte, gładkie, bezbarwne, 12-23 x 4-7 µm.Spore print white. Spores cylindrical, allantoid, smooth, hyaline, 12-23 x 4-7 µm. | ||
| Występowanie | Dość częsty na niżu, znaleźć go można w miejscach gdzie rosną stare dęby. Na drewnie dębu, rzadziej lipy, wyjątkowo na innym drewnie liściastym. Owocniki wyrastają w okresach dużej wilgoci przez cały rok, najczęściej od listopada do kwietnia, pojedynczo lub w grupach po kilka. Zwykle wolne ale mogą być też nieco zrośnięte brzegami ze sobą. Common. On wood of oaks rarely other hardwood. Fruitbodies appear in groups of few during wet periods round the year. I2:98; XI2:06; XI3:02; | ||
| WartośćImportance | Niejadalny. Inedible. | ||
| UwagiRemarks | Na drewnie tych samych gatunków drzew wyrasta pospolity kisielnica kędzierzawa (Exidia plana), ma owocniki pozrastane ze sobą i tworzące mózgowato pofałdowaną, rozpostartą po podłożu masę. Exidia pithya zawsze występuje na drewnie drzew iglastych. Kisielec krążkowaty (Exidia repanda) występuje głównie na brzozie. Owocniki jaśniejsze, brązowawe, z różowym odcieniem, mniejsze. Kisielec wierzbowy (Exidia recisa) na wierzbach i olszach. Owocniki jaśniejsze, brązowe, w młodości żółtobrązowe, mniejsze. Very common Black Witch's Butter (Exidia plana) growing on the wood of the same species of trees, has sporocarps fused together and forming cerebrally-convoluted, resupinate mass.
Podobnie wyglądające owocniki ma prószyk brudzący (Bulgaria inquinans), wyrastają one także na martwych kłodach i gałęziach dębu i drzew liściastych; ma on jednak czarny wysyp zarodników, brudzą palce przy dotyku powierzchni owocnika. Similar fruiting bodies has Bulgaria inquinans, found also on dead stumps and boughs of oak and other decidious trees; however, its spore print is black and the hands are stained on touching the surface of the fruiting body. | ||
| W rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) | Informacje o występowaniu tego gatunku obecnie nie są już przyjmowane do GREJ z uwagi na częste występowanie tego gatunku lub brak zagrożeń.
| ||
| W publikacjach po 2000 r. | Exidia glandulosa (Bull.)Fr. - Basidiomycota synonimy: E. truncata Fr. ss. auct. Flisińska 2004, Ławrynowicz i in. 2002 (as: Exidia truncata), Ławrynowicz i in. 2001, Flisińska 2000, Nita i Bujakiewicz 2005, Łuszczyński 2000a, Lisiewska i Strakulska 2002, Lisiewska i Marach 2002, Flisińska 2000a, Friedrich i Orzechowska 2002, Stasińska 2008a, Lisiewska 2004, Bujakiewicz i Kujawa 2000 (as: E. truncata), Bujakiewicz 2001 (as: E. truncata), Ławrynowicz 2001a, Ławrynowicz i Stasińska 2000, Halama i Panek 2000 (as: E. truncata), Lisiewska 2000 (as: Exidia truncata), Lisiewska i Król 2007, Łuszczyński 2007, Kujawa i Gierczyk 2007 (as: E. truncata), Łuszczyński 2008 (as: E. truncata), Romański 2009 (as: E. truncata), Ławrynowicz 2000, Wojewoda 2008 (as: E. truncata), Wilga 2000b, Wilga i Wantoch-Rekowski 2008a (as: E. truncata), Fiedorowicz 2009, Kujawa 2009, Kujawa 2009a (as: E. truncata), | ||
| Literatura (REFERENCES) | Gumińska B., Wojewoda W., 1983 - Grzyby i ich oznaczanie. p.181 [5] Wojewoda W., 1977 - Flora Polska. Grzyby. Tom VIII. Trzęsakowe (Tremellales), Uszakowe (Auriculariales), Czerwcogrzybowe (Septobasidiales). p.157 [21] Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 - Houby. p.55 [49] | ||
| W Internecie (LINKS) | Lista (10) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać. List of (10) external links available in professional version; here use link on the left to locate it. | ||
| Fotografie 1:1 (Natural size photographs) |
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version |
| Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii: Selected collections. Click on small photo to see all pictures: | |||
|

Exidia truncata 







