kisielnica trzoneczkowa

OwocnikFruitbody

  Owocniki czarne lub brązowoczarne; 20-30(90) mm średnicy i 10-20(40) mm wysokości, krążkowate, miseczkowate lub kieliszkowate, z wiekiem nieregularne; rosną w gęstych skupieniach - jednak poszczególne miseczki nie zrastają się ze sobą lub jedynie brzegami; przyrośnięte do podłoża grubym, krótkim trzonkiem; górna powierzchnia miseczek drobno brodawkowana, czarna, błyszcząca, tu tworzone są zarodniki; dolna powierzchnia matowa, nieco jaśniejsza od górnej - płonna.
  Miąższ młodych owocników twardogalaretowaty, u starszych bardziej miękki; wnętrze na przekroju oliwkowoszare lub szarobrązowawe; bez smaku i zapachu. Po wyschnięciu i nawilżeniu owocnik może kontynuować swój wzrost.
  Sporocarps black or brown-black; 20-30(90) mm in diameter and 10-20(40) mm high, disc-like, cup-like or calicyform, with age irregular; densely clustered - but individual cups not fused together otherwise only at the edges; attached to the substrate by a thick, short stalk; upper surface of the cups finely verrucose, black, glossy, fertile; underside dull, slightly lighter-coloured than the upper surface - sterile.
  Flesh in young sporocarps hard-gelatinous, in older sporocarps softer; inside on cross-section olive-grey or grey-brownish; taste and odour none. When moistened after drying up, the sporocarp may revive and continue its development.

ZarodnikiSpores

Wysyp zarodników biały. Zarodniki cylindryczne, wygięte, gładkie, bezbarwne, 12-23 x 4-7 µm.
Spore print white. Spores cylindrical, allantoid, smooth, hyaline, 12-23 x 4-7 µm.

Występowanie

Dość częsty na niżu, znaleźć go można w miejscach gdzie rosną stare dęby. Na drewnie dębu, rzadziej lipy, wyjątkowo na innym drewnie liściastym. Owocniki wyrastają w okresach dużej wilgoci przez cały rok, najczęściej od listopada do kwietnia, pojedynczo lub w grupach po kilka. Zwykle wolne ale mogą być też nieco zrośnięte brzegami ze sobą.
Common. On wood of oaks rarely other hardwood. Fruitbodies appear in groups of few during wet periods round the year.
I2:98; XI2:06; XI3:02;

WartośćImportance

Niejadalny.
Inedible.

UwagiRemarks

Na drewnie tych samych gatunków drzew wyrasta pospolity kisielnica kędzierzawa (Exidia plana), ma owocniki pozrastane ze sobą i tworzące mózgowato pofałdowaną, rozpostartą po podłożu masę.
Exidia pithya zawsze występuje na drewnie drzew iglastych. Kisielec krążkowaty (Exidia repanda) występuje głównie na brzozie. Owocniki jaśniejsze, brązowawe, z różowym odcieniem, mniejsze.
Kisielec wierzbowy (Exidia recisa) na wierzbach i olszach. Owocniki jaśniejsze, brązowe, w młodości żółtobrązowe, mniejsze.

Very common Black Witch's Butter (Exidia plana) growing on the wood of the same species of trees, has sporocarps fused together and forming cerebrally-convoluted, resupinate mass.
Exidia pithya is always found on conifer wood. Exidia repanda grows mainly on birch. Sporocarps lighter-coloured, brownish, with a pink tinge, smaller.
Exidia recisa on willow and alder. Sporocarps lighter-coloured, when young yellow-brown, smaller.

Bulgaria inquinans

Podobnie wyglądające owocniki ma prószyk brudzący (Bulgaria inquinans), wyrastają one także na martwych kłodach i gałęziach dębu i drzew liściastych; ma on jednak czarny wysyp zarodników, brudzą palce przy dotyku powierzchni owocnika.

Similar fruiting bodies has Bulgaria inquinans, found also on dead stumps and boughs of oak and other decidious trees; however, its spore print is black and the hands are stained on touching the surface of the fruiting body.

W rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ)

Informacje o występowaniu tego gatunku obecnie nie są już przyjmowane do GREJ z uwagi na częste występowanie tego gatunku lub brak zagrożeń.

Specyfikacja zapisów na dzień 2010.03.10 14:38
Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 95840 AB-83, 110646 AB-93, 110868 AB-93, 112221 AB-93, 112224 AB-93, 113521 AB-93, 110635 AB-94, 110656 AB-94, 112649 AB-94, 112869 AB-94, 110866 AB-94, 112654 AB-95, 94247 AD-07, 94235 AD-07, 104907 AD-86, 55626 BB-01, 111476 BB-37, 70301 BC-17, 58812 BC-28, 91052 BC-66, 93824 BC-78, 93825 BC-79, 93820 BC-89, 61829 BC-98, 108790 BC-98, 91303 BC-99, 92677 BE-28, 54571 BE-48, 96802 BE-48, 96799 BE-59, 105670 BE-76, 95779 CA-99, 95783 CA-99, 58446 CB-14, 80402 CB-24, 99293 CC-73, 105629 CC-73, 99286 CC-82, 108722 CC-82, 108700 CC-83, 108703 CC-83, 59228 CC-87, 59232 CC-87, 99204 CC-90, 90551 CC-92, 92719 CC-92, 108824 CC-95, 99231 CD-02, 108854 CD-02, 56999 CF-49, 60380 DA-70, 64590 DA-70, 97841 DA-70, 56454 DA-80, 56457 DA-80, 105650 DC-98, 99596 DE-45, 102942 DE-45, 106965 DE-45, 98157 DE-46, 100123 DE-46, 97970 DE-55, 106942 DE-55, 106958 DE-55, 106960 DE-55, 107464 DE-56, 107080 DE-56, 96434 DE-57, 97838 DE-57, 97843 DE-57, 87397 DE-63, 109544 DE-64, 109554 DE-64, 97972 DE-65, 111902 DE-66, 72962 DE-75, 78892 DE-82, 88437 DE-84, 85840 DE-91, 86980 DE-91, 54351 DF-53, 54738 DF-62, 92271 DF-62, 65033 DF-63, 92286 DF-63, 65031 DF-67, 99809 ED-05, 61194 ED-15, 95865 EF-14, 38856 EG-15,
· bez ATPOL lub wadliwy: 110485,
Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 111639 BC-99, 50311 CA-89, 82374 CA-89, 90035 CA-89, 86034 CA-98, 99252 CC-94, 51161 DA-70, 37524 DA-80, 105652 DD-06, 83625 DE-65,
· bez ATPOL lub wadliwy: 70741,

W publikacjach po 2000 r.

Exidia glandulosa (Bull.)Fr. - Basidiomycota
synonimy: E. truncata Fr. ss. auct.
Flisińska 2004, Ławrynowicz i in. 2002 (as: Exidia truncata), Ławrynowicz i in. 2001, Flisińska 2000, Nita i Bujakiewicz 2005, Łuszczyński 2000a, Lisiewska i Strakulska 2002, Lisiewska i Marach 2002, Flisińska 2000a, Friedrich i Orzechowska 2002, Stasińska 2008a, Lisiewska 2004, Bujakiewicz i Kujawa 2000 (as: E. truncata), Bujakiewicz 2001 (as: E. truncata), Ławrynowicz 2001a, Ławrynowicz i Stasińska 2000, Halama i Panek 2000 (as: E. truncata), Lisiewska 2000 (as: Exidia truncata), Lisiewska i Król 2007, Łuszczyński 2007, Kujawa i Gierczyk 2007 (as: E. truncata), Łuszczyński 2008 (as: E. truncata), Romański 2009 (as: E. truncata), Ławrynowicz 2000, Wojewoda 2008 (as: E. truncata), Wilga 2000b, Wilga i Wantoch-Rekowski 2008a (as: E. truncata), Fiedorowicz 2009, Kujawa 2009, Kujawa 2009a (as: E. truncata),

Literatura (REFERENCES)

Gumińska B., Wojewoda W., 1983 - Grzyby i ich oznaczanie. p.181 [5]
Wojewoda W., 1977 - Flora Polska. Grzyby. Tom VIII. Trzęsakowe (Tremellales), Uszakowe (Auriculariales), Czerwcogrzybowe (Septobasidiales). p.157 [21]
Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 - Houby. p.55 [49]

W Internecie (LINKS)

Lista (10) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać.
List of (10) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.

Fotografie 1:1
(Natural size photographs)

Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej
Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version

Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii:
Selected collections. Click on small photo to see all pictures:

06 11 18 - 2 - 10 fot.
(okolice Wrocławia)
spores: 15.4 × 4.6, Q= 3.3, N= 7

02 11 24 - 6 (Marek Snowarski) - 5 fot.
(dolina Odry, Jelcz-Oława) na leżącej kłodzie dębu (on Quercus trunk)

98 01 11 - 3 (Marek Snowarski) - 1 fot.
(Dolny Śląsk, okolice Obornik Śląskich)

Exidia truncata Fr. (1822) kisielnica trzoneczkowa (kisielec trzoneczkowy)

Exidia truncata Fr. (1822)
kisielnica trzoneczkowa (kisielec trzoneczkowy)