Disciseda

przewrotka

cechy makroskopowe (Macro)

Wyróżnia się wśród innych przedstawicieli rodziny purchawkowatych (Lycoperdaceae) obróceniem "do góry nogami" owocnika podczas dojrzewania. Mechanizm jest następujący: owocniki tworzą się tuż pod powierzchnią gleby, w miarę dojrzewania zaczynają wystawać ponad powierzchnię gleby. Dolna połowa osłony zewnętrznej (egzoperydium) owocnika jest cieńsza i podczas dojrzewania pęka i odwarstwia się od owocnika. Ten nie jest już przytrzymywany do podłoża, swobodnie leży na ziemi. Wtedy górna połowa egzoperydium - która jest gruba, przylegająca, pozlepiana z cząstkami podłoża i tworzy ciężką skorupę (krustę) przeważa owocnik tak, że ten przewraca się o 180 stopni. Tak jak w mechanizmie "wańki-wstańki", w przewróceniu może pomóc impuls w rodzaju powiewu wiatru, potem owocnik leży już stabilnie "do góry nogami". Miejsce przyrostu sznura grzybni jest wtedy ustawione ku górze i w tym miejscu tworzy się nieregularny otwór przez który uwalniają się zarodniki.

Gleba za młodu jest drobno komorowata, z wiekiem podział na komory zanika. Podglebia brak.

cechy mikroskopowe (Micro)

Zarodniki kuliste, mniej lub bardziej wyraźnie brodawkowane, czasem ze sterygmą. Cechy zarodników - ich wielkość, rozmiar brodawek, obecność sterygmy - pozwalają określić gatunek.

Ten akapit w przeglądowej wersji atlasu ma dokładnie ten sam rozmiar co w pełnej w

występowanie

Na ciepłych piaszczystych stanowiskach, poza lasami.
Klucz do Disciseda (przewrotka)
Disciseda bovina
Disciseda bovista (przewrotka wielka) red listGREJ
częsta; zarodniki 5-7.5(8.5) µm, silnie brodawkowane (te 0.6-1 µm wysokości)
 Disciseda candida (przewrotka łysa) red listGREJ
mniej częsta; zarodniki 4-5.5(6.5) µm, drobno brodawkowane (te 0.2-0.5 µm wysokości)
 Disciseda arida
bardzo rzadka; zarodniki 8.5-11.6 µm, grubo brodawkowane, ze sterygmą 3-4 µm; (synonimizowana Disciseda pedicellata różni się bardzo długą sterygmą przy zarodnikach)
Copyright © 2008 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 15.04.2008 · została utworzona/was created 15.04.2008
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Disciseda.htm">przewrotka - Disciseda - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Disciseda.htm]przewrotka - Disciseda - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]