siedzuń sosnowy


Sparassis crispa (Wulfen) Fr. (1821)
siedzuń sosnowy (szmaciak gałęzisty) (Cauliflower mushroom)


Sparassis crispa
pokrój / habit; 28.09.2006, Puszcza Białowieska; znal. 060928.10
Copyright © by Marek Snowarski
Sparassis crispa
pokrój / habit; 17.08.2002, Trutnov, Czechy; znal. 020817.3b
Copyright © by Marek Snowarski
Sparassis crispa
młody owocnik / young specimen; 17.08.2002, Trutnov, Czechy; znal. 020817.3b
Copyright © by Marek Snowarski
Sparassis crispa
owocnik obok sosny; 15.09.2003, Wschowa, okolice
Copyright © by Marek Argent

OwocnikFruitbody Sparassis crispa  Duży, nieregularnie kulisty, kalafiorowaty, 100-250(400) mm szerokości, 100-150 mm wysokości; składa się z krótkiego trzonu wpuszczonego w korzenie porażonego drzewa, od niego odchodzą liczne gęsto ułożone odgałęzienia zakończone płaskimi, zaokrąglonymi, łopatkami czy też listkami o gładkiej powierzchni, na niej są tworzone zarodniki; barwa listków kremowa, z czasem ciemnieją do żółtawej, ochrowej a zakończenia brązowieją.
  Miąższ białawy, woskowaty; zapach przyjemny, korzenny; smak łagodny (orzechowy).
  Sporocarp large, in shape more or less globose, 100-250(400) mm broad and 100-150 mm tall; consist of broad and short rooting base, connected with roots of parasited wood and dense flattened branches with rounded leaf-like endings, on their surface spores are produced; colour of branches cream, in age darkening to pale yellow or ocher, endings become brownish.
  Flesh whitish, waxen; odour pleasant, spicy; taste mild.
ZarodnikiSpores   Wysyp biały. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, 4.5-6 x 3.5-4.5 µm.
  Sporeprint white. Spores ellipsoid, smooth, 4.5-6 x 3.5-4.5 µm.
Występowanie   Nieczęsty. Owocniki wyrastają pojedynczo, od lipca do października, u podstawy porażonych drzew - zazwyczaj sosny, rzadziej świerka; także saprotroficznie na drewnie tych drzew.
  Not common. Summer-fall around trunks of pine or spruce, sometimes on stumps of this trees.
VIII2:02; IX2:03,99; IX3:06;
WartośćImportance   Jadalny i podobno smaczny. W Polsce gatunek chroniony.
  Edible and tasty.
UwagiRemarks   Ostatnia kodyfikacja polskich nazw grzybów, kierując się względami estetycznymi, zmieniła wcześniej obowiązującą nazwę rodzajową szmaciak na siedzuń.

Sparassis laminosa
S. laminosa
U podstawy drzew liściastych wyrasta siedzuń dębowy (Sparassis laminosa) białawy, słomiastożółty, ma szerzej rozpostarte, rzadsze i mniej kędzierzawe zakończenia rozgałęzień. Bardzo podobne, jeśli nie identyczne, osobniki wyrastające na korzeniach jodły bywają także wydzielane w osobny takson - siedzuń jodłowy (Sparassis nemecii) - ma on szerokie, jasne rozgałęzienia.
  Similar specie Sparassis laminosa grown on roots of decidious trees, usually oaks, is paller, whitis, leaves are broader, not so dense; specimens groving on fir are by some treated as different taxon - Sparassis nemecii - has broad, pale endings.

W rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ)
Specyfikacja zapisów na dzień 2010.03.10 14:48

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 46567 AB-37, 116239 AB-83, 120004 AB-83, 80167 AB-84, 45391 AB-93, 46134 AB-93, 110190 AB-93, 112349 AB-93, 24345 AB-94, 42515 AB-94, 44137 AB-94, 45345 AB-94, 47114 AB-94, 112226 AB-94, 112232 AB-94, 152172 AB-94, 110193 AB-95, 150765 AD-75, 76161 BA-99, 115701 BA-99, 151783 BA-99, 42336 BB-01, 76157 BB-09, 151789 BB-09, 153236 BB-09, 47249 BC-07, 128073 BC-13, 128074 BC-13, 26241 BC-17, 47251 BC-28, 112227 BC-55, 81461 BC-60, 23038 BC-76, 112940 BC-79, 152517 BC-79, 147493 BC-91, 52794 BC-99, 114754 BC-99, 155271 BD-12, 40425 BD-17, 155279 BD-21, 149169 BD-23, 42597 BD-46, 45137 BE-27, 45138 BE-27, 45139 BE-28, 78403 BE-28, 45248 CA-35, 45249 CA-35, 45250 CA-35, 45253 CA-35, 75132 CA-50, 143206 CA-50, 143207 CA-50, 143208 CA-50, 19973 CA-67, 114722 CA-79, 114876 CA-79, 39683 CA-89, 142980 CA-89, 142984 CA-89, 142993 CA-89, 145352 CA-89, 73211 CA-97, 114626 CA-97, 153249 CB-00, 144398 CB-07, 148444 CB-07, 39654 CB-14, 43380 CB-14, 45242 CB-15, 82747 CB-15, 115272 CB-15, 20850 CB-16, 39659 CB-16, 45224 CB-16, 45226 CB-16, 20231 CB-24, 21105 CB-24, 38836 CB-24, 38844 CB-24, 38846 CB-24, 39651 CB-24, 41253 CB-24, 41254 CB-24, 41256 CB-24, 41844 CB-24, 41845 CB-24, 41847 CB-24, 42498 CB-24, 42502 CB-24, 42504 CB-24, 43376 CB-24, 45227 CB-24, 45237 CB-24, 45239 CB-24, 45674 CB-24, 45675 CB-24, 45678 CB-24, 45679 CB-24, 46128 CB-24, 46429 CB-24, 46430 CB-24, 46431 CB-24, 46432 CB-24, 73982 CB-24, 73985 CB-24, 75941 CB-24, 77007 CB-24, 77008 CB-24, 77009 CB-24, 77010 CB-24, 77600 CB-24, 80397 CB-24, 80398 CB-24, 82758 CB-24, 110287 CB-24, 111682 CB-24, 111685 CB-24, 114847 CB-24, 115162 CB-24, 115170 CB-24, 142853 CB-24, 145846 CB-24, 20232 CB-25, 21106 CB-25, 21973 CB-25, 114864 CB-25, 145845 CB-25, 148463 CB-35, 110842 CB-44, 113896 CB-44, 46484 CB-69, 128075 CC-00, 114775 CC-73, 152589 CC-73, 152592 CC-73, 114777 CC-74, 152588 CC-74, 114737 CC-90, 123107 CC-92, 123108 CC-92, 151069 CC-92, 152552 CC-92, 152556 CC-92, 123101 CC-94, 152507 CC-94, 152508 CC-94, 152509 CC-94, 123104 CC-95, 142087 CD-01, 157400 CD-99, 95437 CE-05, 155578 CE-37, 155580 CE-37, 155583 CE-37, 155586 CE-37, 45426 CF-38, 46693 DA-80, 46696 DA-80, 48428 DA-80, 85271 DA-80, 109260 DA-80, 111664 DA-80, 111671 DA-80, 111989 DA-80, 114177 DA-80, 114782 DA-80, 115277 DA-80, 116676 DA-80, 142851 DA-80, 144168 DA-80, 46350 DD-55, 77724 DD-55, 83459 DD-55, 72753 DD-66, 138674 DD-66, 138679 DD-66, 138685 DD-66, 46388 DD-67, 77725 DD-67, 73667 DD-76, 138673 DD-76, 19748 DD-77, 75465 DD-87, 97704 DE-45, 97706 DE-45, 116997 DE-45, 119728 DE-45, 146827 DE-45, 97708 DE-46, 146829 DE-46, 97622 DE-47, 113793 DE-54, 118012 DE-54, 118017 DE-54, 144943 DE-54, 144944 DE-54, 147320 DE-54, 153701 DE-54, 115024 DE-55, 115026 DE-55, 115640 DE-55, 145068 DE-55, 146845 DE-55, 146847 DE-55, 97711 DE-56, 114335 DE-57, 114348 DE-57, 114349 DE-57, 114350 DE-57, 114683 DE-57, 119726 DE-57, 145150 DE-57, 145151 DE-57, 145152 DE-57, 145154 DE-57, 79315 DE-63, 114006 DE-63, 109538 DE-64, 144940 DE-64, 72956 DE-66, 117991 DE-67, 78499 DE-75, 72957 DE-76, 114009 DE-76, 120125 DE-76, 146805 DE-76, 79359 DE-82, 110961 DF-00, 111974 DF-52, 139729 DF-52, 85585 DF-62, 120495 DF-62, 155281 DF-62, 11787 EB-57, 117995 EB-69, 148114 EB-69, 11783 EC-89, 11785 EC-89, 27432 EC-94, 44112 ED-05, 45289 ED-26, 79835 ED-52, 48430 ED-91, 47394 EE-00, 115164 EE-00, 44593 EE-01, 80094 EE-01, 152098 EE-01, 42791 EE-35, 84874 EE-55, 49792 EE-84, 74903 EE-84, 83170 EF-14, 121123 EF-14, 121159 EF-14, 143988 EF-49, 150772 EF-80, 30995 EF-88, 43460 EF-88, 38243 EF-92, 43457 EF-98, 39357 EG-08, 43475 EG-09, 75090 EG-09, 122047 EG-09, 122138 EG-09, 21984 EG-15, 46263 FC-36, 145317 FC-62, 142981 FD-62, 41401 FE-07, 45359 FE-07, 39786 FE-37, 43532 FE-37, 86065 FE-95, 121149 FF-04, 145225 FF-21, 146714 FF-24, 129028 GC-73, 41010 GD-91, 44515 GD-91, 46501 GD-91, 44133 GD-93, 75091 GD-93,

Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 39757 BC-79, 141394 CA-89, 160249 DA-70, 141411 DA-80, 42991 DC-31, 76339 DF-95, 141200 EB-69, 75142 GF-43,
· bez ATPOL lub wadliwy: 23218, 41949, 46746, 44945, 77625, 123153,

W publikacjach po 2000 r. Sparassis crispa (Wulfen) Fr. - Basidiomycota
Flisińska 2004, Narkiewicz 2001a, 1999 , Szkodzik 2005, Friedrich 2006, Lisiewska 2006, Ławrynowicz i in. 2002, Flisińska 2000, Łuszczyński 2000a, Lisiewska i Filisiewicz 2006, Lisiewska i Madeja 2003, Ciosek 2002, Celka 2002 , Friedrich i Orzechowska 2002, Stasińska 2008a, Kujawa 2003a, Kubiak i Fiedorowicz 2002, Nowak i Spałek 2001, Szczygielska i Ciosek 2000, Trzeciak 2000, Wilga 2004a, Wilga 2002b, Radołowicz-Nieradzik i Klęczek-Kasperczyk 2001, Wilga 2004b, Kujawa 2005, Lisiewska 2000, Fiedorowicz i in. 2000, Komorowska 2000, Stasińska 2000, Friedrich 2002, Łuszczyński 2002, Łuszczyński 2007, Kujawa i Gierczyk 2007, Szczepkowski 2008b, Markowska 2004, Narkiewicz 2005, Fiedorowicz 2001, Rozwałka 2004, Friedrich i Orzechowska 2001, Kujawa 2001, Friedrich 2004, Łuszczyński 2004c, Fiedorowicz 2007, Flisińska 2000b, Łuszczyński 2008, Kujawa 2008, Chlebicki 2008a, Wójtowski i in. 2006, Ławrynowicz 2000, Gierczyk i in. 2009, Wilga 2007, Żółciak 2009, Wojewoda 2008, Friedrich 2006a, Friedrich i Łyczek 2006, Wilga 2000a, Wilga 2000b, Wilga 2008, Wilga i Ciechanowski 2007, Wilga i Wantoch-Rekowski 2008a, Fiedorowicz 2009, Kujawa 2009, Kujawa 2009a,
Literatura (REFERENCES) Gumińska B., Wojewoda W., 1983 - Grzyby i ich oznaczanie. p.209 [5]
Fluck, M., 1995 - Jaki to grzyb? p.386 [2]
W Internecie (LINKS) Lista (13) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać.
List of (13) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.
Fotografie 1:1
(Natural size photographs)
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej
Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version


Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii:
Selected collections. Click on small photo to see all pictures:
Sparassis crispa

06 09 28 - 10 - 8 fot.
(Puszcza Białowieska)

Sparassis crispa

02 08 17 - 3b (Marek Snowarski) - 2 fot.
(Trutnov, Czechy) w górskiej świerczynie (in mountain spruce forest)

Sparassis crispa

99 09 11 - 2 (Marek Snowarski) - 1 fot.
(Dolny Śląsk, lasy milickie)



Copyright © 1999-2008 by Marek Snowarski
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 30.09.2008 (utworzona/CREATED 18.12.1999) | Zobacz też rośliny naczyniowe Polski, atlas roślin
Wersja publikacji: 2010.03.10w


EGIPT |