Russula erythropoda Pelt.

gołąbek śledziowy (gołąbek winny)
Russula xerampelina (Schff.: Secr) Fr. sensu stricto
Russula sp.
27.09.1998, Wyszków-Serock
copyright © by Marek Snowarski
Russula xerampelina
Russula xerampelina
Russula sp.
przymiar20 mm
na piasku pod św · under spruce on sandy soil

owocnik (Fruitbody)

Russula sp.
Kapelusz początkowo czerwony, ciemnoczerwony, karminowy, w centrum ciemniejszy aż czarny, z wiekiem odbarwia się przechodząc w czerwonobrązowawy, winnokarminowy, może mieć odcień ochrowy lub oliwkowy; 40-100(150) mm średnicy, masywny, wypukły, z wiekiem rozpostarty do szeroko wklęsłego; skórka gładka, matowa, u starych egzemplarzy nieco błyszcząca, wilgotna nieco lepka; brzeg podgięty, zaokrąglony, równy, gładki, jedynie na starość krótko karbowany.

Blaszki jasne, kremowe, ostrze w wiekiem ciemniejące, także nabiegłe czerwono; początkowo dość gęste, z wiekiem rzadkie, często rozwidlone, z blaszeczkami i ze zmarszczkami; przy brzegu kapelusza zaokrąglone; krótko przyrośnięte do trzonu.

Trzon cały lub w większej częsci nabiegły czerwono, z wiekiem odbarwiający się do różowego, od podstawy przebarwia się płowo do brudnobrązowego; 40-80 x 15-30 mm, równogruby, u podstawy czasem rozszerzony; powierzchnia matowo omszona; jędrny, z grubą korą i z wiekiem z watowatym, następnie komorowatym wnętrzem.

Miąższ biały, przebarwiający się płowo, w kapeluszu gruby, jędrny; zapach przypominający ryby (trimetyloamina) wyraźny, u świeżych i młodych okazów nieznaczny, najlepiej wyczuwalny po ogrzaniu owocnika przez kilkanaście sekund w dłoni, w podstawie trzonu, podczas suszenia bardzo intensywny, odpychający. Smak łagodny.

Z FeSO4 miąższ szybko przybiera barwę zieloną. Z wodą anilinową czerwony.

Pileus initially red, dark red, carmine-red, in the centre darker to black, with age fading to red-brownish, vinaceous-carmine, may have ochre or olive tinge; 40-100(150) mm in diameter, massy, convex, with age plane to broadly concave; cuticle smooth, dull, in mature specimens slightly glossy, somewhat viscid when moist; margin incurved, round, entire, smooth, only in age shortly crenate.

Lamellae light-coloured, cream-coloured, with age edges grow dark, also suffused red; initially quite close, with age distant, often forking, with lamellulae and wrinkles; at the pileal margin rounded; adnexed.

Stipe entirely or in larger part suffused red, with age discolouring to pink, from base discolours buff to sordid brown; 40-80 x 15-30 mm, equal, at the base sometimes wider; surface dull pubescent; firm, with thick cortex and with age with stuffed, later chambered inside.

Flesh white, discolours buff, in pileus thick, firm; smell reminding of fish (trimethylamine) distinct, in fresh and young specimens faint, best detectable after warming the sporocarp up for several seconds in the hands, in the base of the stipe, on drying very intensive, nasty. Taste mild.

With FeSO4 flesh quickly turns green. Red with aniline water.

zarodniki (Spores)

Wysyp zarodników ciemnoochrowy. Zarodniki odwrotnie jajowate, z grubymi, zaostrzonymi, przecinkowatymi brodawkami, miejscami przechodzące w krótki łączniki, łysinka wyraźna; 8-10(11.5) x 7-9 µm.

Spore print dark ochraceous. Spores invertedly ovoid, with thick, pointed, comma-shaped warts, occasionally forming short ridges, suprahilar plage distinct; 8-10(11.5) x 7-9 µm.

występowanie

Częsty. Owocniki wyrastają latem, w lasach sosnowych, rzadziej świerkowych na kwaśnych glebach.

Widespread. Sporocarps found in summer in pine forests, sporadically spruce forests on acidic soils.

wartość (Importance)

Jadalny.

Edible.

wybrane znaleziska · selected collections

Russula xerampelina
3 fot. · 01 09 23 7 (Marek Snowarski)
(Dolny Śląsk, okolice Twardogóry)
identification: Russula xeromphalina s.s. (010923-7)
spores: 9.1 × 7.4, Q= 1.2, N= 12
Russula xerampelina
2 fot. · 01 09 30 18a (Marek Snowarski)
(Dolny Śląsk, Prusice-Żmigród)
spores: 8.6 × 7.0, Q= 1.2, N= 23
Russula xerampelina
3 fot. · 01 09 30 23 (Marek Snowarski)
(Dolny Śląsk, Prusice-Żmigród)
identification: Russula xeromphalina (010930-23)
spores: 9.0 × 7.0, Q= 1.3, N= 7

strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w Pełnej Wersji - przejdź teraz
page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in Full Version - use now

Copyright © 2003-2012 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 23.01.2004 · została utworzona/was created 15.08.2003
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Russula_erythropoda.htm">gołąbek śledziowy - Russula erythropoda - Russula xerampelina - gołąbek winny - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Russula_erythropoda.htm]gołąbek śledziowy - Russula erythropoda - Russula xerampelina - gołąbek winny - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]