Russula alnetorum Romagn.

Owocniki małe. Kapelusz fioletowy, winnopurpurowy, odbarwiający się w kierunku ochrowego, szarolilowego; 20-50 mm średnicy, początkowo wypukły, z wiekiem rozpostarty do wklęsłego; kruchy; powierzchnia gdy wilgotna to błyszcząca, sucha matowa; brzeg zaokrąglony, z wiekiem stopniowo mocno karbowany.

Blaszki niegęste, blaszeczki sporadyczne; przy brzegu kapelusza zaokrąglone, przy trzonie zwężone; jasnokremowe.

Trzon biały, szarzejący lub przejściowo żółknący; wzdłużnie bruzdowano-żeberkowany; bardzo kruchy; 28-55 × 7-12(16) mm.

Miąższ białawy, szarzejący lub żółknący; kruchy. Bez zapachu. Smak łagodny (u gołąbka karłowatego (Russula pumila) po dłuższej chwili ostrawy, patrz uwagi).

Barwa wysypu zarodników biała.

Reakcje makrochemiczne. Miąższ z FeSO₄ różowy, z gwajakiem reakcja pozytywna, powolna i średnio intensywna, z formaliną brak reakcji

Zarodniki krótkoelipsoidalne (Q= 1.2), brodawkowato-siateczkowate, brodawki tępostożkowate, poniżej 0.5 µm wysokości, siateczka porozrywana; łysinka wyraźna; 8-10.5 × 6.5-8 µm.

Owocniki wyrastają latem i jesienią, zwykle pojedynczo, w miejscach wilgotnych, na ciężkich glebach, w pobliżu różnych gatunków olszy.

Pod synonimem Russula pumila umieszczana jest forma związana z olszą czarną (Alnus glutinosa) i olszą szarą (Alnus incana). W dawnym ujęciu gołąbek olszowy (Russula alnetorum) był związany z górskimi siedliskami zaroślowymi olszy zielonej (Alnus viridis). Obecnie uważa się te gatunku za identyczne.