Russula adusta Fr.

Kapelusz bardzo duży, średnicy 100-200 mm; początkowo białawy potem brunatnoszary, oliwkowobrunatny; rozpostarty, z zagłębionym środkiem, z wiekiem do szeroko lejkowatego; powierzchnia gładka, błyszcząca, początkowo lepka, potem sucha, brzeg nie prążkowany; skórka daje się oderwać jedynie na brzegu.

Blaszki białawe, z wiekiem czerniejące; gęste, różnej długości, przyrośnięte lub zaokrąglone.

Trzon krępy, 30-60 x 15-30 mm; brudnobiały; powierzchnia sucha i gładka; twardy.

Miąższ biały, uszkodzony powoli szarzeje, staje się marmurkowaty i czernieje po kilkunastu godzinach, u młodych egzemplarzy, w trzonie najpierw nieco różowieje; smak łagodny; zapach nieprzyjemny, stęchły.

Pileus very large, 100-200 mm in diameter; initially whitish, later brown-grey, olive-brown; plane, umbilicate, with age to broadly infundibuliform; surface smooth, glossy, at first viscid, later dry, margin not striate; cuticle peelable only at the margin.

Lamellae whitish, with age blackening; close, of varying length, adnate or round.

Stipe squatty, 30-60 x 15-30 mm; sordid white; surface dry and smooth; firm.

Flesh white, injured slowly greying, becoming marbled and blackening after a dozen or so hours, in young specimens in the stipe initially slightly pinking; taste mild; odour unpleasant, fusty.

Wysyp zarodników biały, jasnokremowy. Zarodniki szerokoelipsoidalne lub prawie kuliste, drobno punktowane, 7-9 x 6-8 µm.

Spore print white, light creamy. Spores broadly ellipsoid or subglobose, finely punctate, 7-9 x 6-8 µm.

Częsty. Owocniki wyrastają od lata do jesieni w lasach iglastych i liściastych, szczególnie w lasach sosnowych na piasku.

Common. Summer to fall, in coniferous and hardwood forests, mostly in spruce forests on sandy soils.

Jadalny ale niesmaczny.

Edible but of low quality.

Podobny jest Russula acrifolia ten ma piekący miąższ, zwłaszcza w blaszkach; początkowo wyraźnie czerwieniejący.

Close Russula acrifolia has hot taste, especially in gills, on cut quickly becoming reddish.