Pluteus atromarginatus (Konrad) Kühner (1935)

drobnołuszczak czarnoostrzowy (łuskowiec czarnobrzeżny)
Pluteus umbrosus sensu auct.
Pluteus atromarginatus
19.09.1994, Třinec, Osůvky, Czechy – na starym pniu w iglastym lesie
copyright © by Bohdan Cienciała
Pluteus atromarginatus
owocnik wyrosły podczas suszy na pniaku sosny
Pluteus atromarginatus
blaszki · lamellae

cechy makroskopowe (Macro)

Pluteus atromarginatus
Pluteus atromarginatus
Kapelusz ciemny, ciemnobrązowy, czarnobrązowy; powierzchnia gęsto włókienkowato-łuseczkowata, łuseczki grubsze w centrum kapelusza; 35-95(120) mm średnicy, początkowo półkulisty, rozpościerający się z wiekiem do płaskiego, w centrum z niskim garbkiem lub brodawką; brzeg czasem wystaje poza blaszki.

Blaszki o ostrzu czarnobrązowym, kontrastującym z resztą blaszki; początkowo białawe, z wiekiem różowo-brązowe; stosunkowo gęste, brzuchate, do 9 mm szerokości; przy trzonie wolne.

Trzon powierzchnia, zwłaszcza w dole trzonu, wzdłużnie ciemnobrązowo do czarno włókienkowatej na jasnoszarym lub jasnobrązowawym tle; 40-85(120) × 5.5-11 mm, równogruby, z rozszerzoną postawą; pełny..

Miąższ białawo-szary. Zapach słodkawy, grzybowy. Smak grzybowy.

Barwa wysypu zarodników brązoworóżowa.

cechy mikroskopowe (Micro)

Zarodniki elipsoidalne (Q= 1.35-1.65), gładkie, 6-8 × 4-5.5 µm.

Pleurocystydy bardzo liczne, wąsko wrzecionowate, wrzecionowate, z kilkoma zakrzywionymi hakami na szczycie, z grubymi do 5 µm ścianami, (50)60-105 × (10)15-27 µm.

Cheilocystydy na sterylnym ostrzu blaszki, jedna obok drugiej, wąsko maczugowate, maczugowate, cienkościenne, z brązowym barwnikiem wewnętrzkomórkowym; 22-65(80 × 10-27 µm.

występowanie

Nieczęsty. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, przeważnie pojedynczo, na rozkładającym się drewnie drzew iglastych, zwłaszcza sosny i świerku, rzadziej jodły.

uwagi (Remarks)

Brązowo zabarwione ostrza ma też Pluteus umbrosus, różni się cechami mikroskopowymi, brakiem haków na pleurocystydach i odmiennym rodzajem komórek skórki kapelusza; jest rzadki, wyrasta na drewnie drzew liściastych.

strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w Pełnej Wersji - przejdź teraz
page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in Full Version - use now

znaleziska Pluteus atromarginatus na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2012.01.15

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 24760 AB-93 Pluteus umbrosus, 53276 BC-68 Pluteus umbrosus, 135051 BC-99 Pluteus umbrosus, 173972 CA-98 Pluteus umbrosus, 24155 CE-78 Pluteus umbrosus, 23506 DD-77 Pluteus umbrosus,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2012.01.15

23506 Pluteus atromarginatus (Pluteus umbrosus); Uroczysko Wiączyń ad Łódź, DD-77; 05.10.2005; las mieszany z bukiem i jodłą; na fragmencie kłody leżącego starego buka pojedynczo na konarach i kłodach; leg. Jacek Kalisiak; det. Jacek Kalisiak; eksykat: JAKA 0356-0358/2005 (herb.autora), fot. tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi: łuskowiec cienisty
pierwsze spotkałem na fragmencie konaru leżącego buka, rosło ich około 10 w różnych jego częściach; kilka dni później w tym samym miejscu wyrosło jeszcze kilka nowych oraz również kilkanaście rosło na innej bardzo rozłożonej kłodzie buka

fot. 22982

=== nowy dla Nizin Środkowopolskich
=== na podst. Wojewoda Wł., 2005(2003). Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk. Kraków.

24155 Pluteus atromarginatus (Pluteus umbrosus); 2 km na S od wsi Chudoba, powiat Olesno, CE-78; 13.10.2005; las bukowo-świerkowy z domieszkami; na mocno zmurszałej kłodzie (buka?) jeden owocnik; leg. Tomasz Krzyszczyk; det. Tomasz Krzyszczyk; eksykat: u mnie, fot. tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi: fot. 24041

24760 Pluteus atromarginatus (Pluteus umbrosus); Puszcza Bukowa, pow. Gryfino, 3 km na E od Podjuch, AB-93; 29.10.2005; buczyna pomorska; murszejąca kłoda martwego buka pojedynczo; leg. Grazyna Domian; det. Marzena Łyczek; eksykat: nie (był tylko 1 owocnik), fot. tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi: fot. 24929 fot. 24930

53276 Pluteus atromarginatus (Pluteus umbrosus); rez. Promenada, woj. wielkopolskie, BC-68; 09.09.2006; las grabowo-dębowy; na leżącym porośniętym mchem pniu pojedynczo, jeden owocnik; leg. Robert Puciata; det. Robert Puciata; eksykat: u zgłaszającego E144, fot. tak, ; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi: fot. 73780

135051 Pluteus atromarginatus (Pluteus umbrosus); woj. wielkopolskie, pow. poznański, nadl. Łopuchówko, leśn. Marianowo, 2,1 km na pn.wsch. od wioski Radojewo k. Poznania, BC-99; 17.06.2009; las nadwarciański z dębami pomnikami przyrody, poza tym klon, leszczyna, głóg; murszejący pień powalonego drzewa liściastego, być może dębu jeden owocnik; leg. Barbara Kudławiec; det. Anna Kujawa; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 3/BK/31.07.09, fot. tak, notatka: nagranie na dyktafon+mapka
uwagi: N 52°30'40,49" E 16°58'04,56"

zdjęcia grzybka:
fot. 248139 fot. 248140

Więcej zdjęć owocników i stanowiska w wątku: http://www.bio-forum.pl/messages/33/247963.html

173972 Pluteus atromarginatus (Pluteus umbrosus); Rezerwat przyrody Jar rzeki Raduni Babi dól, pow. kartuski, woj. pomorskie, CA-98; 11.09.2010; las łęgowy,olsza,jesion,brzoza,wierzba,świerk; na martwej omszonej brzozie kilka owocników w rezerwacie; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Piotr Chachuła; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 18/MWR/9.12.10, fot. tak, notatka: http://www.bio-forum.pl/cgi-local/board-auth.cgi?file=/33/371389.html
uwagi: fot. 372149

literatura · references
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. [49]
· Bas C., Kuyper Th. W., Noordeloos M.E., Vellinga E.C. 1990 — Flora Agaricina Neerlandica. Vol. 2. Pleurotaceae, Pluteaceae, Tricholomataceae. [80.2]
· baza „publikacje po 2000 r.”

w Internecie · direct links — lista 2 linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w Pełnej Wersji - przejdź teraz
list of 2 external links available in Full Version - use now

Copyright © 2003-2012 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 12.04.2005 · została utworzona/was created 20.02.2003
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Pluteus_atromarginatus.htm">drobnołuszczak czarnoostrzowy - Pluteus atromarginatus - łuskowiec czarnobrzeżny - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Pluteus_atromarginatus.htm]drobnołuszczak czarnoostrzowy - Pluteus atromarginatus - łuskowiec czarnobrzeżny - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]