grzybówka fioletowawa


Mycena pura (Pers.: Fr.) P. Kumm
grzybówka fioletowawa (grzybówka czysta)


Mycena pura
(przymiar5 mm) licznie na ściółce bukowej / gregarious on beech leaves litter; 13.07.2000, Dolny Śląsk, lasy milickie; znal. 000713.3
Copyright © by Marek Snowarski
Mycena pura
(przymiar20 mm) blaszki i trzon; licznie na ściółce bukowej / gills and stem; gregarious on beech leaves litter; 13.07.2000, Dolny Śląsk, lasy milickie; znal. 000713.3
Copyright © by Marek Snowarski

Owocnik
Fruitbody
Kapelusz winnoróżowy (różowobrązowy) do bladoróżowego, może też być prawie biały, żółty lub niebieskawy albo szary; higrofaniczny, suchy jest jaśniejszy; 10-50(60) mm średnicy; początkowo dzwonkowaty lub stożkowaty, potem wypukły do płaskiego, zwykle bez garbka lub z niewyraźnym; miąższ cienki; powierzchnia gładka, gdy wilgotna to błyszcząca i od brzegu do 1/3 kapelusza przeświecająco prążkowana; gdy sucha - matowa.
Blaszki białawe, bladoróżowe lub bladofioletowe, ostrze tej samej barwy. Połączone poprzecznymi żyłkami; mniej lub bardziej gęste; szerokie do brzuchatych; przyrośnięte lub zatokowato wycięte.
Trzon barwy kapelusza, bladoszarofioletowy, białawy; 30-70 x 2-5 mm, równogruby lub szerszy u podstawy; pusty; kruchy; powierzchnia naga, ewentualnie na szczycie z białym nalotem; podstawa z dość długimi białawymi włoskami grzybni.
Miąższ białawy, szarofioletowy, wodnisty; zapach rzodkiwi, zwykle dość silny. Smak łagodny (rzodkwi).

Pileus vinaceous pink to pale rosa, pale lily, pink-violet, pink to whitish, can be bluish or gray; hygrophanous, dry lighter; (10)20-50 mm in diameter; initially bell-shaped or conical, later convex, or hardly umbonate; flesh thin; surface smooth, glossy when moist and transparently striate up to 1/3 from the margin; when dry - dull.
Lemellae whitish, pale pink or pale violet, edges concolorous. Interveined; more or less dense; broad to ventricose; adnate or sinuate.
Stipe colour of the cap pale gray-violet, whitish; 30-70 x 2-5 mm, equal or enlarged at the base; hollow; fragile; surface glabrous, sporadically with white pruina at the top; the base with quite long whitish hairs of mycelium.
Flesh whitish, gray-violet, watery; smell of radish, usually quite strong. Taste mild (of radish).

Zarodniki
Spores
  Wysyp zarodników biały. Zarodniki wydłużone, elipsoidalne, gładkie, bezbarwne, 5-8.5 x 2.5-4 µm.
  Spore print white. Spores ellipsoid, smooth, hyaline, 5-8.5 x 2.5-4 µm.
Występowanie   Pospolity. Zwykle po kilka razem, na ściółce w lasach iglastych i liściastych, występuje też poza lasami. Od (maja) lipca do października, częściej od późnego lata do późnej jesieni.
  Common; spring-fall (with peak in fall), gregarious on litter in coniferous or hardwood forests.
VII2:00; IX2:98; IX3:97,01; X1:09,97; X2:05; X3:99; XI1:97;
Wartość
Importance
  Trujący. Różnie jest podawane: nowsze i wiarygodnijesze źródła podają, że zawiera muskarynę [137] (tak jak muchomor plamisty (Amanita pantherina) i muchomor czerwony (Amanita muscaria)); niektóre źródła podają że jest silnie (śmiertelnie) trujący [4] lub że zawiera inne toksyczne substancje pochodne indolu lub niewielką ilość muskaryny i jest słabo trujący. Określany też jako niejadalny [5].
  Poisonous.
Uwagi dla grzybiarzy
Laccaria amethystea
Laccaria amethystea
Marasmius oreades
Marasmius oreades

Z trudem można pomylić z lakówką ametystową (Laccaria amethystea) a wyblakłe owocniki z twardzioszkiem przydrożnym (Marasmius oreades). Lakówka znacznie róźni się pokrojem, grubymi blaszkami i włóknistym miąższem. Twardzioszek ma inny kształ kapelusza, blaszki, konsystencje miąższu. Oba nie pachną rzodkwią.

Mycena rosea
Mycena pura
M. rosea

Grzybówka czysta jest bardzo zmiennym w wyglądzie gatunkiem, z grupy szeroko rozumianej grzybówki fioletowawej (Mycena pura) wyróżnia się szereg form, odmian lub gatunków.

Grzybówka różowa (Mycena rosea) to gatunek bardzo podobny do grzybówki fioletowawej (Mycena pura) - jest nieco większa i masywniejsza, kapelusz ma dość wyraźny garbek, często otoczony strefą wklęsłą. Barwa kapelusza przeważnie jasnoróżowa bez fioletowych akcentów. Trzon bladoróżowy, wyraźnie rozszerzony ku podstawie; występuje w różnych lasach ale najczęściej w żyznych bukowych.

Mycena pelianthina
Mycena pelianthina
M. pelianthina

Podobne, duże rozmiary (kapelusz 40-60 mm średnicy) ma grzybówka gołębia (Mycena pelianthina) - odróżnimy ją pewnie po blaszkach o ostrzu ciemniejszym, purpurowoczarnym. Zapach miąższu ma słodkawy, kwiatowy, nieco podobny do zapachu gąsówki fioletowawej (Lepista nuda).

Mycena pelianthina has a bigger cap (40-60 mm in diameter), distinctly differs by gills edge which is darker - purple-black. Smell sweetish, flowery, somewhat similar to the smell of Blewit, blewitt (Lepista nuda).

W publikacjach po 2000 r. Mycena pura (Pers.) P. Kumm. - Basidiomycota
synonimy: M. pseudopura Cooke
Flisińska 2004, Bujakiewicz i in. 2005, Szkodzik 2005, Ławrynowicz i in. 2002, Ławrynowicz i in. 2001, Flisińska 2000, Nita i Bujakiewicz 2005, Bujakiewicz 2004, Zieliński i in. 2007, Łuszczyński 2001, Bujakiewicz i Kujawa 2000, Lisiewska i Filisiewicz 2006, Lisiewska i Strakulska 2002, Lisiewska i Marach 2002, Lisiewska i Reszel 2000, Wojewoda 2002, Wojewoda 2005, Flisińska 2000a, Friedrich i Orzechowska 2002, Stasińska 2008a, Szczepkowski i in. 2008, Mleczko 2004, Ławrynowicz 2001, Lisiewska i Galas-Świdurska 2005, Lisiewska 2004, Wilga 2004b, Ławrynowicz 2001a, Ławrynowicz i Stasińska 2000, Halama i Panek 2000, Łuszczyński 2000c, Komorowska 2000, Lisiewska i Król 2007, Adamczyk i in. 2008, Łuszczyński 2007, Ślusarczyk 2007, Bujakiewicz 2006, Flisińska 2000b, Łuszczyński 2008, Kujawa 2008, Ławrynowicz 2000, Gierczyk i in. 2009, Ronikier 2009, Wojewoda 2008, Wilga 2000b, Wilga 2005c, Wilga 2004f, Wilga i Ciechanowski 2007, Fiedorowicz 2009, Kujawa 2009, Kujawa 2009a,
Literatura (REFERENCES) Fluck, M., 1995 - Jaki to grzyb? p.252 [2]
Garnweidner, E., 1994 - Encyklopedia kieszonkowa - Grzyby. n.70 [3]
Grünert, H. i R., 1995 - Grzyby. Leksykon przyrodniczy. p.102 [7]
Dermek A., 1988 - Grzyby znane i mniej znane. n.155 [9]
Knudsen, H., Vesterholt, J., 2008 - Funga Nordica [137]
W Internecie (LINKS) Lista (13) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać.
List of (13) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.
Fotografie 1:1
(Natural size photographs)
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej
Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version


Copyright © 1997-2009 by Marek Snowarski
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 23.11.2009 (utworzona/CREATED 31.12.1997) | Zobacz też rośliny naczyniowe Polski, atlas roślin
Wersja publikacji: 2010.01.22w


EGIPT |