| OwocnikFruitbody | Składa się z główki i trzonu; owocniki znacznie różniące się rozmiarem, od 30 mm do nawet 200(300) mm wysokości. Główka młoda szaroochrowa, potem ochrowożółta, miodowożółta, (z wiekiem ciemnieje, staje się bardziej rdzawa); kulista do jajowatej lub stożkowatej; proporcjonalnie do trzonu zwykle tak samo długa lub dłuższa, ale te proporcje mogą sie wahać w przedziale 1/3 - 2/3 długości trzonu; alweole nieregularnie rozmieszczone na powierzchni, bez wyraźnie rozgraniczających żeber; dolną krawędzią przyrośnięta do trzonu; wewnątrz pusta. Trzon białawy do ochrowego, 50-90 x 20-40 mm, powierzchnia z drobnymi ziarenkami, gładka lub nieregularnie pomarszczona; pusty. Miąższ białawy, kremowy lub ochrowożółty, kruchy; smak i zapach przyjemne, specyficzne. Fruitbody comprises of a head and a stipe; sporocarps considerably varying in size, from 30 mm even up to 200(300) mm high. Headyoung gray-ochre, later ochre-yellow, honey-yellow (in age darkening, becomes more rusty); globose to oval or conical; proportionate to the stipe usually equally long or longer, but those proportions may oscillate between 1/3-2/3 of the stipe's length; alveole irregularly situated on the surface, without distinctly dividing ribes; margin attached to the stipe; hollow inside. Stipe whitish to ochre, 50-90 x 20-40 mm, surface with fine granules, smooth or irregularly wrinkled; hollow. Flesh whitish, creamy or ochre-yellow, fragile; taste and smell pleasant, peculiar. | ||
| ZarodnikiSpores | Wysyp zarodników biały. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, bezbarwne, 17-24 x 11-15 µm. Spore print white. Spores elipsoid, smooth, hyaline, 17-24 x 11-15 µm. | ||
| Występowanie | Owocniki występują wczesną wiosną, w kwietniu i maju, pojedynczo lub w grupach, w lasach i zaroślach liściastych, w parkach, w ogrodach, w miejscach o żyznej glebie. Trudno ocenić jego pospolitość z uwagi na nietypową dla grzybobrań porę występowania, nietypowe siedliska i trudną do zauważenia formę - doskonale maskuje się przy wypatrywaniu. Na pewno nie należy do grzybów rzadkich, ale nie jest też pospolity. Spring, solitary or gregarious, in decidious forest, in parks and gardens. IV3:07,04; | ||
| WartośćImportance | Jadalny i ceniony. W Polsce podlega ochronie. Edible and choice. In Poland preserved by law. | ||
| Piestrzenice |
W przypadku zbierania smardzy do jedzenia koniecznie trzeba umieć go odróżniać od śmiertelnie trującej piestrzenicy kasztanowatej (Gyromitra esculenta) i piestrzenicy olbrzymiej (Gyromitra gigas) i pokrewnych gatunków –mają one główkę pofałdowaną, bez jamek które widzimy u smardzy. | ||
| UwagiRemarks |
Smardz jadalny tworzy wiele różnych form barwnych i o zróżnicowanym kształcie główki. Bywają one nawet opisywane jako osobne gatunki. Wspólną cechą umożliwiającą dość pewną identyfikację smardza jadalnego (Morchella esculenta) jest nieregularne rozmieszczenie jamek na główce. Smardz jadalny odmiana ciemna (Morchella esculenta var. umbrina) ma ciemne wnętrze alweoli z kontrastująco jasnymi brzegami. There are few other forms of Morchella esculenta which differs with colour and alveoles pattern e.g. Morchella esculenta var. umbrina with dark inner of alveoles and contrasty light ribes. Check also other species in Morels (Morchellaceae) family. | ||
| W rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) |
| ||
| W publikacjach po 2000 r. | Morchella esculenta (L.) Pers. - Ascomycota synonimy: M. rotunda (Pers.) Boud. Stasińska 2005, Narkiewicz 1998, Lisiewska 2006, Flisińska 2000, Łuszczyński 2000a, Lisiewska i Madeja 2003, Wojewoda 2005, Celka 2002, Falkowski i Nowicka-Falkowska 2000, Friedrich i Orzechowska 2002 , Nowak i Spałek 2001, Stasińska 2003, Wilga 2004a, Wilga 2002b, Kujawa 2005, Friedrich 2002, Kujawa i Gierczyk 2007, Markowska 2004, Narkiewicz 2005, Krupa i Krupa 2000, Łyczek 2005, Friedrich i Orzechowska 2001, Fiedorowicz 2007, Stasińska 2008b, Gierczyk i in. 2009, Gumińska 2006, Wojewoda 2008, Friedrich 2006a, Wilga 2000a, Fiedorowicz 2009, Kujawa 2009, Kujawa 2009a, | ||
| W Internecie (LINKS) | Lista (18) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać. List of (18) external links available in professional version; here use link on the left to locate it. |
| Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii: Selected collections. Click on small photo to see all pictures: | |
|