smardz wynios³y


Morchella elata Fr.
smardz wynios³y


Morchella elata
owocnik / fruitbody; 10.05.2004, Jurata, podmok³e pobocze œcie¿ki na terenie oœrodka wypoczynkowego; znal. 040510.1
Copyright © by Marek Snowarski
Morchella elata
owocnik / fruitbody; 14.05.2004, okolice Czêstochowy
Copyright © by Micha³ Opara
Morchella elata
owocnik / fruitbody; 14.05.2004, okolice Czêstochowy
Copyright © by Micha³ Opara
Morchella elata
przekrój, wnêtrze owocnika / cross-section, inner side; 10.05.2004, Jurata, podmok³e pobocze œcie¿ki na terenie oœrodka wypoczynkowego; znal. 040510.1
Copyright © by Marek Snowarski
Morchella elata
stary owocnik / mature fruitbody; 14.05.2004, okolice Czêstochowy
Copyright © by Micha³ Opara
Morchella elata
owocnik / fruitbody; 14.05.2004, okolice Czêstochowy
Copyright © by Micha³ Opara
Morchella elata
owocnik / fruitbody; 14.05.2004, okolice Czêstochowy
Copyright © by Micha³ Opara

Owocnik
Fruitbody
Morchella elata  Owocnik wysokoœci 40-100(150) mm. Z³o¿ony z g³ówki i trzonu. Wysokoœæ g³ówki stanowi 1/2 do 2/3 wysokoœci ca³ego owocnika. G³ówka zwykle wyraŸnie i ostro sto¿kowata, z wyra¿nymi pionowo biegn¹cymi ¿ebrami, po³¹czonymi poprzecznymi, ni¿szymi ³¹cznikami; ciemno zabarwiona, do niemal czarnobr¹zowej, miodowobr¹zowa, czerwonobr¹zowa; z wiekiem ¿ebra czerniej¹. Brzeg g³ówki przechodzi w trzon stosunkowo p³ynnie, bez daleko odsuniêtej od trzonu krawêdzi, nie jest podwiniêty, przez co tym bardziej g³ówka wydaje siê mieæ œrednicê zbli¿on¹ do szerokoœci trzonu.
  Trzon bia³y do ochrowego, powierzchnia ziarenkowata; pobru¿d¿ona; trzon wewn¹trz pusty.
  Mi¹¿sz o charakterystycznym zapachu i woskowatej konsystemcji.
Zarodniki
Spores
  Wysyp zarodników kremowy. Zarodniki szerokoelipsoidalne, g³adkie, hialinowe, 18-25 × 12-16 µm.
Wystêpowanie Morchella elata  Rzadki. Owocniki wyrastaj¹ g³ównie w maju, pojedynczo lub w grupach, w lasach iglastych, w miejscach sk³adowania drewna, tak¿e poza lasami wœród roœlinnoœci zielnej, w miejscach wilgotnych.
V1:05,04; V2:04;
WartoϾ
Importance
  Jadalny. W Polsce wszystkie smardze podlegaj¹ ochronie.
  Edible.
Uwagi
Remarks
Morchella conica
M. conica

Podobny smardz sto¿kowaty (Morchella conica) ma mniejsze owocniki, z wyraŸnie odsuniêt¹ (podwiniêt¹) krawêdzi¹ g³ówki w miejscu przyroœniêcia jej do trzonu. Pog³êbia to wra¿enie tego, ¿e g³ówka jest znacznie szersza od trzonu. Kszta³t g³ówki jest zwykle mniej ostro sto¿kowaty, a jajowato-sto¿kowaty; barwa jaœniejsza.

Wielu wspó³czesnych autorów synonimizuje smardza wynios³ego (Morchella elata) ze smardzem sto¿kowatym (Morchella conica). To tak¿e kwestia diagnozy gatunku, która obejmie olbrzymi¹ zmiennoœæ kszta³tów smardza sto¿kowatego (Morchella conica). W mojej ocenie, poniewa¿ widzia³em stanowiska na których ros³y wy³¹cznie egzemplarze klasycznej formy smardza wynios³ego (Morchella elata) mo¿na taki takson wyodrêbniæ, choæby w randze odmiany lub formy smardza sto¿kowatego (Morchella conica).

W rejestrze grzybów chronionych i zagro¿onych (GREJ)
Specyfikacja zapisów na dzieñ 2010.01.22 12:03

Przyjête do rejestru:
· z podanym ATPOL: 12855 AD-19, 101347 BE-59, 11144 DA-51, 14773 DA-51, 99060 DE-55, 98771 DE-56, 102295 DE-56, 11145 DE-83, 97794 DF-40, 98338 DF-67, 62712 EE-84, 63620 EE-84, 102557 EF-15, 64903 EG-34, 97685 FF-05,

W publikacjach po 2000 r. Morchella elata Fr. - Ascomycota
Bujakiewicz 2004, Wojewoda i in. 2004, Celka 2002, Kujawa 2003a, Markowska 2004, Kujawa 2008, Gierczyk i in. 2009, Gumiñska 2006,
Literatura (REFERENCES) Breitenbach J., Kraenzlin F., 1981 - Fungi of Switzerland 1 - Acomycota. n.2 [26I]
Gumiñska B., Wojewoda W., 1983 - Grzyby i ich oznaczanie. p.133 [5]
Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 - Houby. p.27 [49]
W Internecie (LINKS) Lista (11) linków zewnêtrznych, w tym miejscu, dostêpna w wersji profesjonalnej; tutaj u¿yj linku w tytule tego bloku aby je odszukaæ.
List of (11) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.
Fotografie 1:1
(Natural size photographs)
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostêpna tylko w wersji profesjonalnej
Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version
Inne fotografie
Additional photographs
Morchella elata
owocnik / fruitbody; 10.05.2004, Jurata, podmok³e pobocze œcie¿ki na terenie oœrodka wypoczynkowego; znal. 040510.1
Copyright © by Marek Snowarski
Morchella elata
owocnik / fruitbody; 10.05.2004, Jurata, podmok³e pobocze œcie¿ki na terenie oœrodka wypoczynkowego; znal. 040510.1
Copyright © by Marek Snowarski
Morchella elata
przekrój w miejscu po³¹czenia g³ówki z trzonem, wnêtrze owocnika / cross section at stipe to head atachement, inner side; 10.05.2004, Jurata, podmok³e pobocze œcie¿ki na terenie oœrodka wypoczynkowego; znal. 040510.1
Copyright © by Marek Snowarski
Morchella elata
po³¹czenie g³ówki z trzonem / head to stipe atachement; 10.05.2004, Jurata, podmok³e pobocze œcie¿ki na terenie oœrodka wypoczynkowego; znal. 040510.1
Copyright © by Marek Snowarski
Morchella elata
owocnik / fruitbody; 14.05.2004, okolice Czêstochowy
Copyright © by Micha³ Opara
Morchella elata
owocnik / fruitbody; 14.05.2004, okolice Czêstochowy
Copyright © by Micha³ Opara
Morchella elata
stary owocnik / mature fruitbody; 14.05.2004, okolice Czêstochowy
Copyright © by Micha³ Opara
Morchella elata
owocnik / fruitbody; 14.05.2004, okolice Czêstochowy
Copyright © by Micha³ Opara
Morchella elata
owocnik / fruitbody; 14.05.2004, okolice Czêstochowy
Copyright © by Micha³ Opara


Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkê aby zobaczyæ tablicê wszystkich fotografii:
Selected collections. Click on small photo to see all pictures:
Morchella elata

znal. 05 05 10 - 1
(pó³wysep Helski)



Copyright © 2004-2009 by Marek Snowarski
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 03.12.2009 (utworzona/CREATED 10.12.2004) | Zobacz te¿ roœliny naczyniowe Polski, atlas roœlin
Wersja publikacji: 2010.01.22w


KRETA |