smardz stożkowaty


Morchella conica Pers. (1818)
smardz stożkowaty (Morel)


Morchella conica
01.05.2007, Bieszczady; znal. 070501.1
Copyright © by Marek Snowarski
Morchella conica
01.05.2007, Bieszczady; znal. 070501.1
Copyright © by Marek Snowarski
Morchella conica
01.05.2007, Bieszczady; znal. 070501.1
Copyright © by Marek Snowarski
Morchella conica
01.05.2007, Bieszczady; znal. 070501.1
Copyright © by Marek Snowarski

OwocnikFruitbody Morchella conica

Owocnik składa się z główki i trzonu; (20)30-70 mm wysokości. Główka wydłużona walcowato, zwykle tępo stożkowata; szarobrązowa, oliwkowobrązowa do czarniawej; wewnatrz pusta. Alweole wydłużone, ułożone dość regularnie w pionowych szeregach oddzielonych żeberkami; sposób przyrośnięcia główki do trzonu odróżnia ten gatunek do smardza wyniosłego (Morchella elata), główka jest przyrośnięta do trzonu z wyrażnym odsunięciem krewędzi główki od trzonu i zatokowatym wycięciem, co znacznie podkreśla wrażenie tego że trzon jest znacznie węższy od główki, trochę tak jak przy oglą mitrówkę półwolną (Mitrophora semilibera) (u tego gatunku główka jest przyrośnięta jedynie na szczycie); odsuniecie brzegu kapelusza od trzonu nie wygląda jednak tak okazale przy tak jak przy oglądaniu z boku mitrówkę półwolną (Mitrophora semilibera) (u tego gatunku główka jest przyrośnięta jedynie na szczycie); odsuniecie brzegu kapelusza od trzonu nie wygląda jednak tak okazale przy spojrzeniu od spodu główki.

Trzon węższy od główki (1/2 do 2/3 średnicy główki) i nieco krótszy;; białoochrowy; pusty w środku; powierzchnia pokryta drobnymi ziarenkami. Miąższ białawy, kremowy; kruchy. Zapach słaby, przyjemny; smak łagodny, słaby, przyjemny.

Fruitbody comprises of a head and a stipe; (20)30-70 high. Head cylindrically elongated, usually obtusely conical; gray-brown, olive-brown to blackish; hollow inside. Alveole elongated, placed quite regularly in vertical rows divided by ribes; the way head is connected with the stipe differs this species from close Morchella elata, the head margin is distant from stipe and grow into the stipe with sinuate cut, so when seen from side resembling Mitrophora semilibera (in this species the head is attached only at the top).
Stipe more narrow than the head (1/2 up to 2/3 of the head's diameter) and slightly shorter; white-ochre; hollow inside; surface with pale granules.
Flesh whitish, creamy; fragile. Smell weak, pleasant; taste mild, faint, pleasant.

ZarodnikiSpores   Wysyp zarodników biały. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, bezbarwne, 18-26 x 10-16 µm.
  Spore print white. Spores ellipsoid, smooth, hyaline, 18-26 x 10-16 µm.
Występowanie Morchella conica

Częstszy w górach, w dolinach potoków i cieków wodnych, często w towarzystwie lepiężników, w okresie ich kwitnienia i początku rozwoju liści. Wczesną wiosną, pojedynczo lub w grupach, w miejscach wilgotnych, na obrzeżach lasów, w zaroślach, w parkach, ogrodach, w miejscach świetlistych.

Rare, more common in mountains, under flowering Petasites. Early spring, solitary or gregarious in damp places, on forests margins, in bushes, parks, gardens.

Osobliwością występowania tego gatunku jest to, że bardzo często pojawia się w założeniach ogrodowych - na sieczce z kory wysypanej pod krzewami, drzewami lub w innych aranżacjach ogrodowych. Pojawia się w ten sposób tylko w pierwszym lub drugim roku po wysypaniu okrywy, rzadko powtarza owocnikowanie w kolejnym roku i wtedy zwykle mniej licznie.

WartośćImportance   Dobry grzy jadalny. W Polsce podlega ochronie.
  Edible.
UwagiRemarks
Morchella elata
M. elata

Gatunek tworzy owocniki dość zmienne w kształcie i zabarwieniu. Podobny, o stożkowatej główce smardz wyniosły (Morchella elata) ma większe owocniki o trzonie ±równym średnicy główki i w miejscu połączenia bez podwiniętej krawędzi główki.

Wielu współczesnych autorów synonimizuje smardza wyniosłego (Morchella elata) ze smardzem stożkowatym (Morchella conica). To także kwestia diagnozy gatunku, która obejmie olbrzymią zmienność kształtów smardza stożkowatego (Morchella conica). W mojej ocenie, ponieważ widziałem stanowiska na których rosły wyłącznie egzemplarze klasycznej formy smardza wyniosłego (Morchella elata) można taki takson wyodrębnić, choćby w randze odmiany lub formy smardza stożkowatego (Morchella conica).

Sporocarps are variable in size and shape. Simillar, with conic head, smardz wyniosły (Morchella elata) has bigger sporocarps with stipe of similar diameter as head and cap margin not distant bent from stipe in the point of connection.

W rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ)
Specyfikacja zapisów na dzień 2010.03.10 14:42

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 89718 AD-08, 97070 AD-64, 96038 BD-08, 99302 BD-08, 98445 BF-08, 14227 BF-26, 60602 BF-46, 130690 CA-69, 31148 CA-79, 155478 CE-37, 32793 DA-70, 130691 DA-80, 99152 DD-76, 97871 DE-55, 97873 DE-55, 97878 DE-55, 102933 DE-82, 102934 DE-82, 102935 DE-82, 97490 DF-30, 48863 DF-33, 98517 DF-33, 13425 DF-40, 97795 DF-40, 99830 DF-62, 96280 DF-70, 98746 DF-79, 59987 DF-85, 99725 DG-01, 61384 DG-04, 99664 DG-04, 136977 DG-04, 99671 DG-12, 61388 DG-15, 99673 DG-15, 64703 DG-22, 99735 DG-22, 136969 DG-22, 65005 DG-34, 99743 DG-34, 49781 EE-84, 68886 EE-84, 82469 EF-14, 102549 EF-15, 123150 EG-15, 97687 FF-05, 98968 FG-69,

Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 97860 DF-95,
· bez ATPOL lub wadliwy: 142593,

W publikacjach po 2000 r. Morchella conica Pers. - Ascomycota
wg. Index Fungorum: M. vulgaris (Pers.) Boud.
Zieliński i in. 2007, Narkiewicz 1998, Lisiewska i Madeja 2003, Celka 2002, Falkowski i Nowicka-Falkowska 2000, Chachuła i Kujawa 2008, Kujawa 2005, Kujawa i Gierczyk 2007, Narkiewicz 2005, Kujawa 2001, Fiedorowicz 2007, Gierczyk i in. 2009, Fiedorowicz i in. 2009, Chachuła 2009, Gumińska 2006, Fiedorowicz 2009, Kujawa 2009, Kujawa 2009a,
Literatura (REFERENCES) Breitenbach J., Kraenzlin F., 1981 - Fungi of Switzerland 1 - Acomycota. n.5 [26I]
Gumińska B., Wojewoda W., 1983 - Grzyby i ich oznaczanie. p.132 [5]
Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 - Houby. p.27 [49]
Dermek A., Pilat A., 1991 - Poznajemy grzyby. n.11 [8]
W Internecie (LINKS) Lista (4) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać.
List of (4) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.
Fotografie 1:1
(Natural size photographs)
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej
Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version
Inne fotografie
Additional photographs
Morchella conica
Czechy
Copyright © by Mírek Junek
Morchella conica
Czechy
Copyright © by Mírek Junek
Morchella conica
Czechy
Copyright © by Mírek Junek
Morchella conica
Czechy
Copyright © by Mírek Junek


Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii:
Selected collections. Click on small photo to see all pictures:
Morchella conica

07 05 01 - 1 - 15 fot.
(Bieszczady)



Copyright © 2002-2009 by Marek Snowarski
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 03.12.2009 (utworzona/CREATED 14.07.2002) | Zobacz też rośliny naczyniowe Polski, atlas roślin
Wersja publikacji: 2010.03.10w