czubajka czerwieniejąca


Macrolepiota rachodes (Vittadini) Singer
czubajka czerwieniejąca (Shaggy Parasol)

syn. Macrolepiota rhacodes ; syn. Chlorophyllum rhacodes (Vittad.) Vellinga [as 'rachodes']; syn. Macrolepiota venenata Bon;


Macrolepiota rachodes
pokrój / habit; 18.11.2006, okolice Wrocławia; znal. 061118.3
Copyright © by Marek Snowarski
Macrolepiota rachodes
pokrój; odróżnia się od czubajki kani (Macrolepiota procera) brakiem zygzakowatego wzoru na trzonie i szybko czerwieniejącym przy uszkodzeniu miąższem / habit; 16.10.1998, Dolny Śląsk, okolice Żmigrodu
Copyright © by Marek Snowarski
Macrolepiota rachodes
pod świerkami / under spruce; 15.10.1998, Dolny Śląsk, lasy milickie
Copyright © by Marek Snowarski
Macrolepiota rachodes
w zaroślach przy strumieniu, otarty miąższ podstawy trzonu natychmiast czerwienieje / under maple/oak; 12.09.1998, Dolny Śląsk, okolice Obornik Śląskich
Copyright © by Marek Snowarski
Macrolepiota rachodes
pod świerkami / under spruce; 15.10.1998, Dolny Śląsk, lasy milickie
Copyright © by Marek Snowarski

Owocnik
Fruitbody
Macrolepiota rachodes
powierzchnia trzonu
stipe surface
Macrolepiota rachodes  Kapelusz jasnobrązowy, z wiekiem ciemnieje i szarzeje; (50)100-150(180) mm średnicy; początkowo prawie kulisty, tępo stożkowaty, z wiekiem wypukły do rozpostartego; garbka brak lub nieznaczny; powierzchnia sucha, z grubymi, dużymi, okółkowo i dachówkowato ułożonymi wełnistymi łuskami; centrum gładkie.
  Blaszki białe, z wiekiem brązowieją, zwłaszcza ostrza; uszkodzone czerwienieją, potem brązowieją; kruche; gęste; szerokie; wolne.
  Trzon białawy, z wiekiem brązowawy do ciemnobrązowego; powierzchnia gładka, bez zygzakowatego wzoru; 50-150 x 15-30 mm, cylindryczny, podstawa wyraźnie zgrubiała do bulwiastej, pokryta grzybnią silnie przerośniętą z podłożem; podstawa potarta szybko przebarwia się brązowo-czerwono. Pierścień podwójny, gruby, wełnisty; biały do szarego, przesuwalny.
  Miąższ biały, po uszkodzeniu szybko przybiera barwę szafranowo-czerwoną potem brązowawą, najsilniejsze przebarwienie w trzonie; w kapeluszu miękki, w trzonie zdrewniały, włóknisty; smak łagodny, nieokreślony; zapach słaby lub brak.
  Pileus light brown, dull and graying in age; (50)100-150(180) mm broad; at first almost spheric, then pulvinate, in age convex to expanding, without umbo or indistinct; surface dry, with coarse, dense, woolly, concentrically arranged scales; in the center smooth.
  Lamellae white, staining brown in age, especially at edges; pressed discoloring reddish-brown; fragile, close, broad, free.
  Stipe whitish, brown in age; surface smooth, without zigzag pattern; 100-150(200) x 10-15 mm, equal with bulbous base with dense mycelium connected with substrate; bruised at the base discoloring in few seconds brown-red. Annulus double, thick, woolly, white to gray, movable.
  Flesh white, when cut discoloring first yellow-red then brown-red, especially in stipe; in pileus soft, in stipe tough, fibrillose; taste mild, indistinct; smell none or indistinct.
Zarodniki
Spores
Macrolepiota rachodes  Wysyp zarodników biały. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, bezbarwne, dekstrynoidalne, 9-12 x 6-7 µm.
  Spore print white. Spores ellipsoid, smooth, hyaline, dextrinoid, 9-12 x 6-7 µm.
Występowanie   Częsty. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, pojedynczo, częściej w grupach, głównie w lasach iglastych (sosna, świerk) i mieszanych ale też i liściastych, na polanach śródleśnych oraz w parkach.
  Common. Summer-fall, gregarious or rarely solitary in coniferous forests but also in hardwood forests or in parks.
IX2:98; X2:98,97,02; XI2:06;
Wartość
Importance
  Jadalny, jada się panierowane kapelusze. W mojej opinii nie warto jej zbierać ponieważ w przeciwieństwie do czubajki kani brak jej jakiegokolwiek aromatu. Są też podejrzenia, że czasami może być przyczyną przejściowych niedyspozycji żołądkowo-jelitowych.
  Edible. In my opinion because (contrary to Parasol Mushroom (Macrolepiota procera)) its lack of aroma not good enough to try. Rarely could cause gastric problems.
Uwagi
Remarks
Macrolepiota proceraMacrolepiota rachodes var. bohemica  Bardzo podobna jest czubajka kania (Macrolepiota procera) (pierwsza fot. obok), ma ona niezmienny miąższ, zygzakowaty wzorek na trzonie, rzadsze i mniejsze łuski na kapeluszu i wyraźny słodkawo-aromatyczny zapach. Odmiana ogrodowa czubajki czerwieniejącej (Macrolepiota rachodes var. bohemica) (=var. hortensis) (druga fot. obok) rośnie na żyznej, próchniczej ziemi w ogrodach, na pryzmach kompostu, parkach, sadach. Ma mocniej zbudowane owocniki, większe łuski na kapeluszu, miąższ po uszkodzeniu przybiera barwę jaśniejszą, pomarańczowobrązową (pomarańczowołososiową). Ponieważ może powodować zatrucia nie poleca się zbierać tej odmiany.
  Leucocoprinus badhamii jest rzadkim gatunkiem, owocniki wyrastają w szklarniach i na kompoście. Ma grubołuskowaty kapelusz i nawet przy nieznacznych uszkodzeniach przybiera barwę szafranowożółtą a po wyschnięciu brudnofioletową. Trzon z krótkotrwałym pierścieniem połączonym częściowo z blaszkami.
  W cieplejszych krajach występuje podobny trujący Chlorophyllum molybdites, dojrzałe blaszki są u niego barwy oliwkowo-zielonej i taki też jest wysyp zarodników.
  Zobacz też uwagi przy opisie czubajki kani (Macrolepiota procera).
  This specie is close to Parasol Mushroom (Macrolepiota procera) (photo in this paragraph) which has unchanging flesh with distinct pleasant sweetish smell. Subspecie var. hortensis grown on compost in gardens, has more strong builded sporocarps and is darker. May cause gastric problems.
  Leucocoprinus badhamii grown in hothouses or in gardens on compost, flesh easily discolor safran-yellow, annulus fragile.
  Outside Poland, in warmer regions grows similar Chlorophyllum molybdites which has at maturity olive-greenish lamellae and the same colour spore print.
  See also comments on Parasol Mushroom (Macrolepiota procera) page.
W Internecie (LINKS) Lista (12) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać.
List of (12) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.
Fotografie 1:1
(Natural size photographs)
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej
Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version


Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii:
Selected collections. Click on small photo to see all pictures:
Macrolepiota rachodes

znal. 06 11 18 - 3
(okolice Wrocławia)

Macrolepiota rachodes

znal. 98 10 16 - 6 (Marek Snowarski)
(Dolny Śląsk, okolice Żmigrodu) pod bukami (under beech)

Macrolepiota rachodes

znal. 98 10 15 - 11 (Marek Snowarski)
(Dolny Śląsk, lasy milickie)

Macrolepiota rachodes

znal. 98 09 12 - 4 (Marek Snowarski)
(Dolny Śląsk, okolice Obornik Śląskich)



Copyright © 1997-2006 by Marek Snowarski
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 30.11.2006 (utworzona/CREATED 08.11.1997) | Zobacz też rośliny naczyniowe Polski, atlas roślin
Wersja publikacji: 2010.01.22w


praca |