edibleGREJ

Lyophyllum fumosum (Pers.) P.D. Orton (1960)

kępkowiec ciemnoszary (podblaszek przydymiony)
Tricholoma conglobatum (Vitt.) Ricken · Lyophyllum aggregatum K. & M. non Kuhn.
Lyophyllum fumosum
na poboczu drogi leśnej · on forests roadside; 05.10.2002, Czechy, Suchdol nad Odrou; znal. 021005.12
copyright © by Marek Snowarski
Lyophyllum fumosum
blaszki i zrośnięte trzony · lamellae and clustered stipe
Lyophyllum fumosum
powierzchnia kapelusza · pileus surface

owocnik (Fruitbody)

Owocniki wyrastają w wiązkach liczących czasami ponad 100 kapeluszy, poszczególne owocniki są zrośnięte podstawą trzonu i wyrastają z zagłębionej w ziemi bulwy o średnicy do 100 mm. Kapelusz ciemno-szaro-brązowy do jasno-szaro-brązowego, orzechowo brązowy, ku brzegom jaśniejszy, nie higrofaniczny; 20-100(130) mm średnicy, początkowo wypukły, z wiekiem płaski, czasem z niewyraźnym garbkiem; powierzchnia gładka, przylegająco promieniście włókienkowata, z wiekiem w centrum drobno łuseczkowata; brzeg prosty, ostry.

Blaszki białe od jasnokremowych; szerokie, gęste, szeroko przyrośnięte do wykrojonych i zbiegających ząbkiem.

Trzon białawy, kremowy do jasnobrązowawego, z wiekiem ciemnieje; 25-100 x 4-15 mm, równogruby, zwykle powyginany, trzony sąsiednich owocników zrośnięte u podstawy; powierzchnia gładka, wzdłużnie włókienkowata.

Miąższ białawy, w centrum kapelusza gruby, ku brzegom cienki; elastyczny; zapach kwaskowato-ziołowy (określany też jako ogórkowo-mączny); smak łagodny do nieco gorzkawego.

Sporocarps grow in tufts of exceeding even 100 pilei, individual sporocarps are fused at the base and develop out of a subterranean tuber of up to 100 mm in diameter. Pileus dark grey-brown to light grey-brown, nutty-brown, towards the margin lighter-coloured, not hygrophanous; 20-100(130) mm in diameter, initially convex, with age plane, sometimes indistinctly umbonate; surface smooth, with adpressed radial fibrils, with age centrally finely squamulose; margin plane, acute.

Lamellae white to light cream-coloured; broad, close, adnate to adnexed and notched.

Stipe whitish, cream-coloured to light brownish, with age darkening; 25-100 x 4-15 mm, equal, usually flexuous, stipes of adjacent sporocarps coalescent at the base; surface smooth, longitudinally fibrillose.

Flesh whitish, in the centre of the pileus thick, towards the margin thin; elastic; odour sourish-herbaceous (also described as cucumber-mealy); taste mild to slightly bitterish.

zarodniki (Spores)

Wysyp zarodników biały. Zarodniki kuliste, gładkie, 5.5-7 µm średnicy.

Spore print white. Spores globose, smooth, 5.5-7 µm broad.

występowanie

Częsty. Od lata do jesieni, w wiązkach po kilkadziesiąt owocników, na ziemi, w widnych lasach, parkach, wzdłuż dróg, częściej jednak na terenach zmienionych przez człowieka, ruderalnych, przydrożach, przypłociach, w ogrodach. Owocniki mogą też wyrastać w wykopach ziemnych i w piwnicach - wtedy kapelusze są jasno zabarwione, białe.

Common. From summer to autumn, in tufts of several dozen sporocarps, on the ground, in sunny forests, in the parks, on roadsides, more frequently on developed land, ruderally, at roadsides, ground adjoining a fence, in gardens. Sporocarps may be also found in earth pits and in cellars - then their caps are light coloured, white.

wartość (Importance)

Jadalny.

Edible.

uwagi (Remarks)

Lyophyllum connatum
L. connatum
Pokrojem, wiązkowym sposobem wzrostu przypomina podblaszka zrozłego (Lyophyllum connatum), ten jednak jest biały i jego blaszki barwią się fioletowo potraktowane FeSO4.

Lyophyllum loricatum
L. loricatum
Biorąc pod uwagę inne brązowo zabarwione duże wiązkowe podblaszki to stosunkowo łatwo odróżnić można jedynie podobnie zabarwionego (ale ciemniej) podblaszka twardoskórkowego (Lyophyllum loricatum) bo ma on charakterystycznie zwartą, chrzęszczącą przy przełamywaniu skórkę kapelusza.

Pozostałe podblaszki z grupy kępkowiec jasnobrązowy (Lyophyllum decastes), w tym i opisany na tej stronie gatunek, z racji tego, że są nierozróżnialne mikroskopowe a cechy makroskopowe są dość zmienne można traktować jako jedną grupę.

Its stature and manner of growing in clusters remind of Lyophyllum connatum, but the latter is white and its lamellae discolour violet with FeSO4.

As far as other brown-coloured large caespitose Lyophyllum are concerned, only a similarly coloured (but darker) Lyophyllum loricatum is relatively easy to distinguish due to its characteristic pileal cuticle - compact and crunchy on breaking.

Remaining Lyophyllum from the group Lyophyllum decastes, including the species described above, on account of being microscopically indistinguishable and macroscopic variable can be regarded as belonging to the same species.

strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w Pełnej Wersji - przejdź teraz
page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in Full Version - use now

znaleziska Lyophyllum fumosum na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2012.01.15

• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 178324 BD-08, 178370 CC-83, 177183 DE-47, 178718 DE-55, 177232 DE-56, 146812 DE-76, 177133 FG-33,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2012.01.15

146812 Lyophyllum fumosum; 1,5 km W,Nowa Wieś,gm.Dąbrowa Zielona, DE-76; 19.09.2009; las sosnowy:obniżenie terenu z rowami odwadniającymi;z drzew dąb,osika,brzoza,czeremcha,kruszyna; na ziemi,na trawiastej ścieżce w wiązkach,ponad sto owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyślę Ani, fot. tak, notatka: nie
uwagi:
fot. 278271 fot. 278272 fot. 278273 fot. 278274 fot. 278275 fot. 278276

177133 Lyophyllum fumosum; Zyndranowa, pow. krośnieński, woj. podkarpackie, FG-33; 26.09.2010; przy leśnej drodze; na ziemi pod sosną, leszczyną i jodłą 1 kępka, kilkadziesiąt owocników; leg. Anna Hreczka; det. Anna Hreczka; eksykat: Tak, zostanie przesłany do Ani Kujawy, fot. tak, notatka: nie
uwagi: zdjęcia i dyskusja na temat gatunku http://www.bio-forum.pl/cgi-local/board-auth.cgi?file=/33/377988.html

177183 Lyophyllum fumosum; 1 km N,Wólka Pytowska,gm.Kodrąb, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-47; 30.09.2010; trawiaste pobocze drogi biegnącej przez las sosnowy; na ziemi w wiązkach; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyślę Ani, fot. tak, notatka: nie
uwagi: 51st7'13,77"N 19st38'9,97"E

fot. 381126 fot. 381127 fot. 381128

177232 Lyophyllum fumosum; 1 km S,Grzebień,gm.Radomsko, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-56; 29.08.2010; trawiasta ''ścieżka'' w wysokopiennym lesie gł.sosnowym; na ziemi w wiązkach;kilkadziesiąt owocników w dwóch rzutach; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyslę Ani, fot. tak, notatka: nie
uwagi: 51st 01' 15,0"N 19st 29' 48,1"E

fot. 381263 fot. 381264

drugi rzut -19.09.2010
fot. 381265

178324 Lyophyllum fumosum; Poznań, pd.zach. część Parku Sołackiego (przy placu zabaw dla dzieci), pow. poznański, woj. wielkopolskie, BD-08; 05.10.2010; 100-letni wielogatunkowy park miejski o charakterze krajobrazowym z udziałem dorodnych buków, poza tym grab, klon, topola, lipa, gatunki egzotyczne; na ziemi pod bukiem kępka kilkunastu owocników; leg. Barbara Kudławiec; det. Anna Kujawa; eksykat: tak, zostanie dostarczony Ani K., fot. tak, notatka: nie
uwagi: zdjęcia w wątku http://www.bio-forum.pl/cgi-local/board-auth.cgi?file=/33/380221.html

datę fotografowania i pobrania owocników przyjęłam jako datę znalezienia
stanowisko oglądałam ponownie 19 października, wciąż jeszcze widoczne były owocniki, choć trochę "zmarnowane", ale były

178370 Lyophyllum fumosum; Gniezno, Park Miejski leżący pomiędzy ulicami: Jana III Sobieskiego, Konikowo i Aleją Marcinkowskiego, pow. gnieźnieński, woj. wielkopolskie, CC-83; 05.10.2010; park miejski, nieopodal grupa doronych buków, robinia akacjowa, także młode klony i dęby; na ziemi, podłoże próchnicze, szczegóły w linkowanym wątku kilka kępek po kilka owocników; leg. Barbara Kudławiec; det. Barbara Kudławiec; eksykat: tak, zostanie dostarczony Ani K., fot. tak, notatka: nie
uwagi: zdjęcia i szczegółowy opis siedliska w wątku http://www.bio-forum.pl/cgi-local/board-auth.cgi?file=/33/384008.html

19 października po drodze z pracy zajrzałam na to stanowisko - owocniki jeszcze rosły

178718 Lyophyllum fumosum; Radziechowice (600m na pd od oczyszczalni ścieków),gm.Ładzice, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-55; 25.09.2010; las sosnowy (drągowina) na glebach piaszczystych; na ziemi w wiązkach; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyslę Ani, fot. tak, notatka: nie
uwagi: gr1) -51st 03' 24,5"N 19st 20' 22,2"E

fot. 385358 fot. 385359

gr2) -ok 150 m na pn od grupy 1
fot. 385360

literatura · references
· Breitenbach J., Kraenzlin F., 1991 — Fungi of Switzerland 3 - Boletes & Agarics 1st part [26III]
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. [49]
· Moser, M., 1983 — Die Roehrlinge und Blaetterpilze (Polyporales, Boletales, Agaricales, Russulales) in Kleine Kryptogamenflora, Band IIb/2. [27]
· Svrcek, M.; Vancura, B., 1987 — Grzyby środkowej Europy. [25]
· baza „publikacje po 2000 r.”

w Internecie · direct links — lista 5 linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w Pełnej Wersji - przejdź teraz
list of 5 external links available in Full Version - use now

Copyright © 2004 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 22.02.2004 · została utworzona/was created 22.02.2004
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Lyophyllum_fumosum.htm">kępkowiec ciemnoszary - Lyophyllum fumosum - podblaszek przydymiony - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Lyophyllum_fumosum.htm]kępkowiec ciemnoszary - Lyophyllum fumosum - podblaszek przydymiony - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]