purchawka gruszkowata


Lycoperdon pyriforme Schaeff.: Pers.
purchawka gruszkowata


Lycoperdon pyriforme
pokrój / habit; 19.10.2004, lasy milickie; znal. 041019.6
Copyright © by Marek Snowarski
Lycoperdon pyriforme
pokrój / habit; 19.09.1998, Dolny Śląsk, okolice Obornik Śląskich
Copyright © by Marek Snowarski

Cechy makroskopowe
Macro
Lycoperdon pyriforme  Owocnik gruszkowaty, górna część kulistawa (z mniej lub bardziej zaznaczonym garbkiem), z wyraźnym przejściem w dolną, zwężoną, stanowiącą prawie połowę wysokości owocnika; 10-50 mm wysokości, 10-35 mm średnicy; u podstawy z wyraźnymi, białymi sznurami grzybni - ryzomorfami; młode owocniki jasne, ochrowe, bladoszare, z wiekiem ciemnieją w kierunku brązu.
  Osłona zewnętrzna (egzoperydium) niemal naga, jakby omączona, czasem popękana na drobne kanciaste poletka; ochrowa, orzechowa, na szczycie zbrązowiała; szybko zanika.
  Oslona wewnętrzna (endoperydium) żółtawa, z wiekiem do czerwonawobrązowej; dojrzała pęka na szczycie aby uwolnić zarodniki.
  Wnętrze za młodu czysto białe. Podglebie jest u młodych owocników czysto białe (u innych gatunków purchawek jest ono "na świeżo" różnie zabarwione, przynajmniej kremowo); drobnokomorowe. Gleba w miarę dojrzewania wyraźnie odróżnia się od podglebia, staje się miękka, żółtooliwkowa, dojrzała zawiera pylistą masę zarodników; ma nieprzyjemny zapach przypominający woń gazu świetlnego; smak łagodny. Gleba stopniowo przechodzi w wyraźną, wydłużoną kolumellę. Barwa zarodników w masie brązowa.
Cechy mikroskopowe
Micro
Lycoperdon pyriforme
sferocyt
  Zarodniki kuliste, gładkie (inne gatunki purchawek mają zarodniki mniej lub bardziej szorstkie, brodawkowane), 3.5-5.5 µm, z silnie łamiącą światło kroplą, często z krótką (do 2 µm) sterygmą.
  Włośnia elastyczna, bez przegród, bez dołków, rozgałęziona, ściany do 1 µm grubości.
  Spores globose, smooth, 3.5-5.5 µm in diameter.
  
Występowanie Lycoperdon pyriforme  Gatunek pospolity. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, w zwartych kępkch, często po kilkadziesiąt egzemplarzy, na silnie spróchniałym drewnie, zwykle drzew liściastych i rzadziej iglastych lub na ziemi w pobliżu drewna.
  Common. Summer-fall, gregarious or clustered, often in large quantity on rotten wood, usually of hardwoods, not so often conifers or on ground in asociation with wood.
V3:06; IX1:99; IX2:98; X2:04;
Wartość
Importance
  Podobnie jak pozostałe purchawki jadalny, gdy jeszcze o białym wnętrzu. Jednak zapach owocników tego gatunku może być nieprzyjemny, przypominać woń gazu świetlnego, smak z wiekiem też jest nieprzyjemny.
  As other Lycoperdon species edible when young (still white inside). But odour of this specie may be unpleasant.
Uwagi
Remarks
Lycoperdon perlatum
L. perlatum
  Na łąkach wyrasta bardzo podobna purchawka cisawa (Lycoperdon spadiceus) z wyraźnie wyodrębnioną częścią trzonową barwy początkowo ołowianoszarej, potem brązowiejącą
  Purchawka chropowata (Lycoperdon perlatum) nie rośnie na drewnie, jest jaśniejsza, większa i ma wyraźniejsze kolce.
W publikacjach po 2000 r. Lycoperdon pyriforme Schaeff. - Basidiomycota
synonimy: L. serotinum Bonord.
uwagi: wg IF L. serotinum to odrebny gatunek
Flisińska 2004, Chlebicki 2003, Ławrynowicz i in. 2002, Ławrynowicz i in. 2001, Flisińska 2000, Nita i Bujakiewicz 2005, Bujakiewicz 2004, Zieliński i in. 2007, Łuszczyński 2001, Bujakiewicz i Kujawa 2000, Lisiewska i Filisiewicz 2006, Lisiewska i Strakulska 2002, Lisiewska i Marach 2002, Lisiewska i Reszel 2000, Wojewoda 2002, Wojewoda 2005, Flisińska 2000a, Friedrich i Orzechowska 2002, Stasińska 2008a, Szczepkowski i in. 2008, Ławrynowicz 2001, Lisiewska 2004, Wilga 2004b, Ławrynowicz i Stasińska 2000, Halama i Panek 2000, Łuszczyński 2000c, Komorowska 2000, Lisiewska i Król 2007, Adamczyk i in. 2008, Łuszczyński 2007, Flisińska 2000b, Łuszczyński 2008, Kujawa 2008, Chlebicki 2008a, Ławrynowicz 2000, Gierczyk i in. 2009, Wilga 2000b, Wilga 2004f, Wilga i Ciechanowski 2007, Wilga i Wantoch-Rekowski 2008a, Fiedorowicz 2009, Kujawa 2009, Kujawa 2009a,
Literatura (REFERENCES) Hansen, L., Knudsen, H., 1997 - Nordic Macromycetes vol. 3. Heterobasidioid, Aphyllophoroid and Gasteromycetoid Basidiomycetes. p.337 [110]
Rudnicka-Jezierska W., 1991 - Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom XXIII. Purchawkowe (Lycoperdales), tęgoskórowe (Sclerodermatales), pałeczkowe (Tulostomatales), gniazdnicowe (Nidulariales), sromotnikowe (Phallales), osiatkowe (Podaxales). p.24 [14]
Breitenbach J., Kraenzlin F., 1986 - Fungi of Switzerland 2 - Non gilled fungi n.519 [26II]
Fluck, M., 1995 - Jaki to grzyb? n.404 [2]
Garnweidner, E., 1994 - Encyklopedia kieszonkowa - Grzyby. n.356 [3]
Wojewoda W., 1994 - Podręczny atlas grzybów. n.268 [4]
Grünert, H. i R., 1995 - Grzyby. Leksykon przyrodniczy. n.252 [7]
W Internecie (LINKS) Lista (11) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać.
List of (11) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.
Fotografie 1:1
(Natural size photographs)
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej
Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version


Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii:
Selected collections. Click on small photo to see all pictures:
Lycoperdon pyriforme

znal. 04 10 19 - 6
(lasy milickie) na starym pniaku (świerkowym?) (on old stump (Picea?))
Lycoperdon pyriforme

Lycoperdon pyriforme

znal. 98 09 19 - 26 (Marek Snowarski)
(Dolny Śląsk, okolice Obornik Śląskich) u podstawy spróchniałego pnia brzozy (on dead birch stump)
Lycoperdon pyriforme no specimens preserved

Lycoperdon pyriforme

znal. 99 09 05 - 2 (Marek Snowarski)
(Dolny Śląsk, Góry Bialskie) masowy wysyp owocników, ponad 100 szt. na poboczu drogi leśnej (on the roadside, over 100 specimens)
identification: Lycoperdon pyriforme cf.
Lycoperdon pyriformestrange cracked exoperydium, only immature specimens were collected, no mature capillitium and spores observed; there was period of dry weather; grows on roadside, wood may be buried?

Lycoperdon pyriforme

znal. 06 05 21 - 3
(Puszcza Białowieska)



Copyright © 1998-2009 by Marek Snowarski
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 02.12.2009 (utworzona/CREATED 09.11.1998) | Zobacz też rośliny naczyniowe Polski, atlas roślin
Wersja publikacji: 2010.01.22w


Levis Jeans Levi's |