| Owocnik Fruitbody |
Gleba zwarta, gąbczasta, w górnej części i z wiekiem mniej zwarta, watowata; początkowo biała, w miarę dojrzewania złotożółta, szarożółta do brązowooliwkowej. Osłona pęka nieregularnie w wielu miejscach, na duże płaty i częściowo złuszcza się; w dolnej części owocnika słabo rozwinięte ściślejsze podglebie, nie wyróżniające się, stopniowo przechodzące w glebę. Dojrzały owocnik rozpada się na kawałki, a gleba na kłaczkowaty proszek. Sporocarps subspherical or slightly compressed, very large, up to 100-600 in diameter, white or off-white; outermost layer (exoperidium) thin, young white, somewhat farinose, with age light ochre to light brown; innermost layer (endoperidium) thin, paper-like, white, with age darkens, grey-yellowish to dingy-brown; sporocarp with rooting, quite thin, white mycelial strands embedded in the substrate. Gleba compact, spongy, at the apex and with age less compact, stuffed; initially white, on maturing golden-yellow, grey-yellow to brown-olive. The veil splits open irregularly in a number of places, into large lobes and partly peels off; in lower part of the sporocarp weakly developed more compact subgleba, indistinctive, intergrading into gleba. Mature sporocarp falls into pieces, and gleba into floccose powder. | ||
| Zarodniki Spores |
Zarodniki kuliste do szeroko jajowatych, gładkie lub delikatnie brodawkowane, ciemne, czerwonawobrązowe, z jedną kroplą, 4-6.5 µm średnicy. Spores globose to broadly ovoid, smooth or slightly verrucose, dark, reddish-brown, with one drop, 4-6.5 µm in diameter. | ||
| Występowanie | Dość częsta. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, pojedynczo lub po kilka, w miejscach żyznych, na trawnikach, w parkach, ogrodach, zaroślach, wśród pokrzyw. Quite common. Sporocarps grow from summer to autumn, solitary or in groups of several, in rich places, on lawns, in parks, gardens, thicket, among nettles. VI2:00; VII3:04; VIII3:06; IX3:06; | ||
| Wartość Importance |
 Jadalna. W Polsce raczej nie zbierana, poza tym podlega ochronie. W Czechach jest chętnie zbierana i smażona w panierowanych plastrach. Jiri Baier [49] podaje, że z dużym powodzeniem można uzyskać "przyjęcie się" purchawicy na przydomowym trawniku przez podlanie go woda zawierającą zarodniki z dojrzałych, rozmoczonych owocników. Niestety często spotyka się obrazki jak obok - rosły obok ścieżki w parku - ktoś nie wytrzymał "prowokacji" i je kopnął.Edible. In Poland rather not picked, in Czech Republic commonly picked and fried in breaded slices. Jiri Baier [49] mentions that it is relatively easy to cause "adaptation" of puffball on a lawn when it is poured with water containing spores from mature, sodden sporocarps. | ||
| Uwagi Remarks |
Bardzo charakterystyczny swoimi olbrzymimi owocnikami. Największy znaleziony w Czech miał prawie 21 kg i obwód 216 cm [49]. Very characteristic dues to its huge fruitbodies. The biggest found in Czech was almost 21 kg heavy and 216 cm across[49]. | ||
| W rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) |
| ||
| W publikacjach po 2000 r. | Langermannia gigantea (Batsch) Rostk. - Basidiomycota wg. Index Fungorum: Calvatia gigantea (Batsch) Lloyd synonimy: Calvatia bovista (L.) McBride, C. gigantea (Batsch) Lloyd, C. maxima (Schaeff.) Morgan, Globaria bovista (L.) J. Schrot., Lasiosphaera gigantea (Batsch) Smarda, Lycoperdon bovista L., L. giganteum Batsch Flisińska 2004, Friedrich 2006, Zieliński i in. 2007, Bujakiewicz i Kujawa 2000, Lisiewska i Madeja 2003, Wojewoda 2002, Wojewoda 2005, Wojewoda 2005, Nowak i Nowak 2000, Celka 2002, Friedrich i Orzechowska 2002, Marciniuk i in. 2000, Kujawa 2003a, Nowak i Spałek 2001, Lisiewska i Galas-Świdurska 2005, Szczepkowski 2007, Wilga 2004a, Radołowicz-Nieradzik i Klęczek-Kasperczyk 2001, Chachuła i Kujawa 2008, Kujawa 2005, Fiedorowicz i in. 2000, Stasińska 2000, Lisiewska i Król 2007, Friedrich 2002, Łuszczyński 2002, Łuszczyński 2007, Kujawa i Gierczyk 2007, Szczepkowski 2008b, Markowska 2004, Flisińska 2002, Henel 2007, Bacieczko 2007 , Narkiewicz 2005, Krupa i Krupa 2000, Rozwałka i Stachowicz 2004, Friedrich i Orzechowska 2001, Kujawa 2001, Friedrich 2004, Łuszczyński 2004c, Fiedorowicz 2007, Flisińska 2000b, Łuszczyński 2008, Kujawa 2008, Bodziarczyk i Chachuła 2008, Fiedorowicz i in. 2009, Wojewoda 2008, Friedrich 2007, Szczepkowski 2002, Friedrich 2006a, Friedrich i Łyczek 2006, Wilga 2000a, Wilga 2008b, Fiedorowicz 2009, Kujawa 2009, | ||
| Literatura (REFERENCES) | Rudnicka-Jezierska W., 1991 - Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom XXIII. Purchawkowe (Lycoperdales), tęgoskórowe (Sclerodermatales), pałeczkowe (Tulostomatales), gniazdnicowe (Nidulariales), sromotnikowe (Phallales), osiatkowe (Podaxales). p.44 [14] Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 - Houby. p.390 [49] Gumińska B., Wojewoda W., 1983 - Grzyby i ich oznaczanie. p.446 [5] | ||
| W Internecie (LINKS) | Lista (3) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać. List of (3) external links available in professional version; here use link on the left to locate it. | ||
| Fotografie 1:1 (Natural size photographs) |
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version |
| Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii: Selected collections. Click on small photo to see all pictures: | |||
|
