Lactarius vellereus (Fr.) Fr.

Owocnik bardzo duży i masywny. Kapelusz średnicy 80-300 mm; barwy białej do białawej, bez koncentrycznych stref, może być żółtawo poplamiony; początkowo wypukły, szybko z wklęśniętym centrum; brzeg długo i silnie podwinięty; powierzchnia zamszowa, matowa, sucha; owocniki początkowo tworzą się płytko po powierzchnią ziemi, w miarę wzrostu wydostają się na powierzchnię - stąd zazwyczaj kapelusz jest zabrudzony ściółką i ziemią.

Blaszki białe, z wiekiem żółknące do ochrowożółtych i brudnobrązowych. Początkowo gęste u dojrzałych owocników są rzadkie, wąskie i dość grube, prosto przyrośnięte do nieco zbiegających na trzon.

Trzon krępy, krótki, 20-60 x 20-50 mm, równogruby, rzadziej zwężony ku podstawie; białawy, miejscami ochrowo poplamiony, powierzchnia początkowo filcowata, potem gładka, w miejscach uszkodzeń może przebarwiać się ochroworudo.

Miąższ biały; bardzo twardy i ścisły; silnie piekący; z KOH brak reakcji.

Sok mleczny obfity, biały, zapach słaby nieokreślony; oddzielony od miąższu nie jest natychmiast palący, a jedynie gorzki i drapiący.

Fruitbody very large and robust. Pileus 80-300 mm in diameter; white to off-white, not concentrically zoned, can be yellowish stained; initally convex, quickly centrally depressed; margin incurved strongly and for a long time; surface suedelike, dry, dull; sporocarps at first formed shallowly under the ground, hence cap surface usually covered with litter and soil.

Lamellae white, with age yellowing to ochre-yellow and grey-brown. Initially close, in mature sporocarps distant, narrow and quite thick, adnate to subdecurrent.

Stipe squatty, short, 20-60 x 20-50 mm, equal, sporadically tapered towards the base; whitish , partly ochraceous stained, surface initially tomentose, later smooth, injured places may discolour ochre-rusty.

Flesh white; very tough and compact; very stinging; with KOH lacks reaction.

Latex profuse, white, odour weak, indefinite; separated from the flesh is not instantly stinging, but rather bitter and irritating.

Wysyp zarodników biały. Zarodniki szerokoelipsoidalne, powierzchnia pokryta brodawkami połączonymi delikatnymi listewkami, 7.5-9.5 x 6.5-8.5 µm.

Spore print white. Spores broadly ellipsoid, surface covered with verrucae interconnected by delicate ridges, 7.5-9.5 x 6.5-8.5 µm.

Pospolity. Owocniki wyrastają w grupach od sierpnia do listopada w lasach liściastych, pod bukami i dębami, rzadziej w śwerczynach.

Common. Summer-fall, gregarious under beech and oak, also under spruce.

Niejadalny z powodu ostrego smaku. Tradycyjnie jest tu i ówdzie jadany po poddaniu przysmażeniu lub różnym macerującym zabiegom.

Inedible because of hot taste. Eaten in some parts of Europe after proper treatment.

Bardzo podobny mleczaj bertyloński (Lactarius bertillonii) (fot. obok) jest o wiele rzadszy. Jego mleczko oddzielone od miąższu jest paląco ostre; z KOH reaguje żółto do czerwonopomarańczowego.

Gołąbek smaczny (Russula delica) ma podobne, bardzo duże owocniki. Miąższ jednak nie wydziela mleka i jest łagodny, a blaszki mają delikatny niebieskawozielony połysk.

Mleczaj biel (Lactarius piperatus) (fot. obok) ma gęste blaszki, jest mniejszy, powierzchnia kapelusza nie jest filcowata.

Równie masywne owocniki ma mleczaj różowoblaszkowy (Lactarius controversus) (fot. obok), ten jednak ma różowe blaszki i karminoworóżowe przebarwienia kapelusza, wyrasta pod topolami, wierzbami, rzadziej dębami.

Very similar Lactarius bertillonii (photo) is much rarer. Its latex separated from the flesh is stinging hot; with KOH reacts yellow to red-orange.

Russula delica has similar, very large sporocarps. Its flesh by contrast does not exudes latex and is mild, and its lamellae have a delicate bluish-green gloss.

Lactarius piperatus (photo) has close lamellae, is smaller, the pileal surface is not tomentose.

With similarly massy sporocarps Lactarius controversus (photo), differs in pink lamellae and carmine-pink pileal discolorations, it grows under poplars, willows, sporadically under oaks.