| OwocnikFruitbody |   Kapelusz duży, 50-80(120) mm średnicy, początkowo półkulisty, dzwonkowaty, potem wypukły i rozpostarty z garbkiem; w centrum ceglastoczerwony, ku brzegom coraz jaśniejszy i bledszy; powierzchnia gładka, sucha; brzeg kapelusza początkowo z żółtawozielonymi resztkami osłonyBlaszki początkowo białawożółtawe, potem oliwkowoszare, wreszcie prawie czarne z oliwkowym odcieniem i jaśniejszym ostrzem; gęste, zaokrąglone przy trzonie lub wykrojone ząbkiem. Trzon pod kapeluszem białawożółtawy, ku podstawie ciemnieje do brunatnej; 70-120 x 6-12 mm, równogruby, wygięty, pusty; powierzchnia z łuseczkowato-włókienkowatą osłoną; tuż pod kapeluszem strefa zasnówki ciemno zabarwiona przez zarodniki. Miąższ białożółtawy, jaśniejszy niż u maślanki wiązkowej (Hypholoma fasciculare); w podstawie trzonu brązowawy. Smak gorzki, rzadziej łagodny; bez zapachu (zapach nieprzyjemny). Barwa wysypu zarodników oliwkowopurpurowobrunata (brązowopurpurowa). Pileus large, 50-80(120) mm in diameter, initially hemispherical, campanulate, later convex and plane umbonate; centrally brick-red, towards the margin lighter and paler coloured; surface smooth, dry; margin of the cap initially with yellowish-green veil remains Lamellae at first whitish-yellowish, later olive-grey, finally near black with olive tinge and lighter coloured edge; close, rounded at the stipe or notched. Stipe underneath the cap whitish-yellowish, towards the base darkening to brown; 70-120 x 6-12 mm, equal, bent, hollow; surface with fibrillose-scaly veil; immediately under the cap cortina area dark with spores. Flesh white-yellowish, lighter coloured than in Sulphur Tuft (Hypholoma fasciculare); in the base of the stipe brownish. Taste bitter, sporadically mild; odourless (odour unpleasant). Spore print olive-purple-brown (brown-purple). |
| Cechy mikroskopoweMicro |  Zarodniki elipsoidalno-jajowate, gładkie, fioletowoszare, 5-8 x 3-4 µm.Spores ellipsoid-ovoid, smooth, violet-grey, 5-8 x 3-4 µm. |
| Występowanie | Pospolita. Rośnie w wiązkach na próchniejącym drewnie drzew liściastych (pnie i pniaki np. dębów i buków) od końca sierpnia do końca listopada, czasami także wczesną wiosną. Common. Summer-fall, clustered on rotten hardwood wood, usually close to stumps. IX2:98; X2:97,04; |
| WartośćImportance | Niejadalna z uwagi na gorzkawy smak. Inedible because of bitter taste. |
| UwagiRemarks | Dość trudna do pomylenia z innymi przedstawicielami rodzaju maślanka (Hypholoma): tworzy dużo większe owocniki, z najczęściej wyraźną zasnówką. Łuskwiak czerniejący (Pholiota astragalina (Fr.) Sing.) o podobnym zabarwieniu kapelusza, ma blaszki żółte a następnie oliwkowożółte. Wyrasta na drewnie drzew liściastych, najczęściej w górach. Rather easily distinguished from other representatives of the genus Hypholoma: forms much larger sporocarps, with a usually distinct cortina. Pholiota astragalina (Fr.) Sing., with a similarly coloured cap, has yellow, later olive-yellow, gills. It grows on the wood of deciduous trees, usually in the mountains. |
| W publikacjach po 2000 r. | Hypholoma sublateritium (Fr.) Quel. - Basidiomycota synonimy: Psilocybe lateritia (Schaeff.) Noordel., Hypholoma lateritium (Schaeff.) J. Schrot., Naematoloma sublateritium (Fr.) P. Karst. Flisińska 2004, Szkodzik 2005, Ławrynowicz i in. 2001, Flisińska 2000, Nita i Bujakiewicz 2005, Bujakiewicz 2004, Bujakiewicz 2001, Lisiewska i Marach 2002, Lisiewska i Reszel 2000, Flisińska 2000a, Friedrich 2001, Friedrich i Orzechowska 2002, Ławrynowicz 2001, Lisiewska 2004, Wilga 2004b, Ławrynowicz 2001a, Ławrynowicz i Stasińska 2000, Halama i Panek 2000, Lisiewska 2000, Łuszczyński 2000c, Komorowska 2000, Lisiewska i Malinger 2001, Adamczyk i in. 2008 (as: Psilocybe lateritia), Łuszczyński 2007 (as: Psilocybe lateritia), Lisiewska i Filisiewicz 2006, Wojewoda 2002, Wojewoda i in. 2004, Wojewoda 2005, Stasińska 2008a, Szczepkowski i in. 2008, Lisiewska i Król 2007, Szczepkowski i Piętka 2007-2008 (as: Psilocybe lateritia), Flisińska 2002, Łuszczyński 2008 (as: Psilocybe lateritia), Chlebicki 2008a, Ławrynowicz 2000, Gierczyk i in. 2009 (as: Psilocybe lateritia), Wilga 2000b, Wilga i Wantoch-Rekowski 2008a (as: Psilocybe lateritia), Wilga i Ciechanowski 2007 (P. lateritia), Wilga 2005c (as: Psilocybe lateritia), Kujawa 2009 (as: H. lateritium), Kujawa 2009a, Fiedorowicz 2009 (as: Psilocybe lateritia), |
| Literatura (REFERENCES) | Gerhardt, E., 1995 - Przewodnik grzyby. n.160 [1] Fluck, M., 1995 - Jaki to grzyb? n.319 [2] Garnweidner, E., 1994 - Encyklopedia kieszonkowa - Grzyby. n.184 [3] Wojewoda W., 1994 - Podręczny atlas grzybów. n.90 [4] Grünert, H. i R., 1995 - Grzyby. Leksykon przyrodniczy. n.126 [7] |
| W Internecie (LINKS) | Lista (9) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać. List of (9) external links available in professional version; here use link on the left to locate it. |
| Fotografie 1:1 (Natural size photographs) |
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version |
| Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii: Selected collections. Click on small photo to see all pictures: | ||||
|
