Geastrum corollinum (Batsch) Hollós, Gasterom. Ung. 65: 154 (1904)

gwiazdosz brodawkowy (gwiazdosz wymionowaty)

Geastrum mammosum Chevall. [as 'Geaster'], Fl. Gén. Env. Paris (Paris) 1 · Geastrum recolligens (With.) Desv., J. Bot., Paris 2

na stronie — Owocnik (Fruitbody) · Zarodniki (Spores) · Występowanie · Wartość (Importance) · Uwagi (Remarks)

góra/top · fot.2/phot.2 · dół/bottom

dojrzały owocnik i młody nieotworzony · mature specimen and young closed; 01.09.2004, Turew k. Kościana copyright © by Krzysztof Kujawa	dojrzały owocnik · mature specimen
	dojrzały owocnik · mature specimen

dojrzały owocnik · mature specimen

góra/top · fot./photo · fot.2/phot.2 · dół/bottom

owocnik (Fruitbody)

zewnętrzna strona osłony zewnętrznej
outer exoperidium surface

ujście zarodników
peristome

Owocniki początkowo zamknięte; wtedy kulistawe lub gruszkowato, cebulowato wydłużone, (5)10-20(25) mm średnicy; ich powierzchnia pokryta wartwą żółtobrązowej, łatwo odpadającej grzybni, jej resztki nadają powierzchni srebrzysty połysk.

Osłona zewnętrzna (egzoperydium) pęka gwiaździście do połowy długości na (6)7-10 wąskich ramion, średnica otworzonego owocnika do 60 mm. Ramiona cienkie, silnie higroskopijne, podczas wysychania ramiona unoszą się, osłaniając endoperydium, nawilżone ponownie otwierają się. Zewnętrza powierzchnia ramion jasna, szaroorzechowa, wewnętrza ciemniejsza, brązowa.

Osłona wewnętrzna (endoperydium) w formie kulistawej główki, (5)10-16(20) mm średnicy, początkowo jasne, szybko ciemnieje ochrowobrązowe, szarobrązowe; siedzące, bez apofizy.

Ujście zarodników (perystom) na szczycie główki (endoperydium), niski, frędzlowaty, z niewyraźnym talerzykiem, należy obejrzeć kilka owocników ponieważ talarzyk może być niemal nie wykształcony.

Kolumella w formie niskiego, watowatego, miękkiego słupka, zwężającego się ku górze, czasem sięga do perystomu.

Masa zarodników (gleba) czekoladowobrązowa.

zarodniki (Spores)

Zarodniki kuliste, brodawkowane (ok. 14 brodawek na obwodzie), brązowe, 4-5(6) µm średnicy. Strzępki włośni do 9(10) µm grubości.

występowanie

Rzadki. Owocniki wyrastają pojedynczo lub w grupach, na siedliskach ciepłych, o charakterze stepowym, murawy kserotermiczne, zarośla robinii, zbiorowiska ruderalne. Prawdopodobnie nitrofilny i wapieniolubny.

wartość (Importance)

W Polsce, podobnie jak pozostałe gwiazdosze, podlega ochronie.

Inedible.

uwagi (Remarks)

Podobny gwiazdosz kwiatuszkowaty (Geastrum floriforme) nie ma odmiennie zabarwionego talerzyka otaczającego ujście zarodników i ma zarodniki o większej średnicy. Podobny gwiazdosz węgierski (Geastrum hungaricus) ma znacznie mniejsze owocniki i różni się zarodnikami.

góra/top · fot./photo · dół/bottom

Inne fotografie · Additional photographs

młody owocnik, jeszcze zamknięty, pokryty jasną, żółtawą grzybnią · young, closed sporocarp, surface light, with yellowish mycelium

literatura · references
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. [49]
· Rudnicka-Jezierska W., 1991 — Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom XXIII. Purchawkowe (Lycoperdales), tęgoskórowe (Sclerodermatales), pałeczkowe (Tulostomatales), gniazdnicowe (Nidulariales), sromotnikowe (Phallales), osiatkowe (Podaxales). [14]
· baza „publikacje po 2000 r.”

góra/top · fot./photo · fot.2/phot.2

wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 16.03.2005 · została utworzona/was created 15.03.2005

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Geastrum_corollinum.htm">gwiazdosz brodawkowy - Geastrum corollinum - gwiazdosz wymionowaty - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Geastrum_corollinum.htm]gwiazdosz brodawkowy - Geastrum corollinum - gwiazdosz wymionowaty - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]

KRETA