budowa owocnika
Owocniki o żywych barwach: żółtych, czerwonych, pomarańczowych, karminowych lub zielonych (zwłaszcza w blaszkach) i włóknistej osłonie całkowitej. Kapelusz drobnołuseczkowaty do gładkiego, suchy, rzadko higrofaniczny. Blaszki nieco wycięte i przyrośnięte. Miąższ cienki; smak zwykle gorzki. Wysyp zarodników rdzawobrązowy. Zarodniki elipsoidalne z cienkim wyrostkiem.
Skórzaki oznacza się na podstawie kombinacji cech makroskopowych ponieważ cechy mikroskopowe w tej grupie są zbliżone. Do oznaczenia potrzebne jest kilka-kilkanaście owocników w róznym wieku, w tym bardzo młode. Muszą być one w dobrej kondycji, nie przesuszone, przemoczone czy przemarznięte. Informacja o siedlisku bywa często bardzo pomocna w diagnozie gatunku. Klucz oparty głównie na ostatnim kluczu Miroslava Berana, ograniczonym do gatunków spotykanych w Czechach i na Słowacji - co zapewne odpowiada i polskiej "dermoflorze".
występowanie
W Europie do rodzaju skórzak (Dermocybe) należy ponad 25 gatunków. Są one grzyby mikoryzowymi zwykle ściśle związane z określonym partnerem.
Rodzaj skórzak (Dermocybe) jest obecnie włączony do rodzaju zasłonak (Cortinarius) w dwóch sekcjach Sanguinei i Cinnamomei.
Klucz do Dermocybe (skórzak)
| gatunek | cechy charakterystyczne | siedlisko, występowanie | |
| A. Boczna powierzchnia młodych blaszek czerwona. | |||
| Cortinarius phoenicus | |||
| Cortinarius purpureus Kapelusz czerwonobrązowy (miedzianordzawy). Trzon złotoochrowy, pokryty do połowy wysokości czerwonawymi włókienkami osłony. Miąższ brązowawy. Skórka żółta. Smak gorzki. Pełna lista (1) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (1) external links list available in this place in in Full Version - use now | lasy iglaste | ||
| Cortinarius fervidus Pełna lista (1) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (1) external links list available in this place in in Full Version - use now | |||
 | Cortinarius semisanguineus (zasłonak purpurowoblaszkowy [skórzak purpurowoblaszkowy]) (=Dermocybe semisanguinea)  Kapelusz oliwkowy do umbrowobrązowego. Trzon i osłona żółta. Miąższ żółty z odcieniem różowym. Trzon smuklejszy niż D. phoenica | lasy iglaste, w miejscach wilgotnych i kwaśnych; pospolity | |
 | Cortinarius sanguineus (zasłonak krwisty [skórzak krwisty]) (=Dermocybe sanguinea, D. punicea) K. nie higrofaniczny. Wszystkie części owocnika ciemno krwistoczerwone, jedynie podstawa trzonu pomarańczowo. | lasy iglaste, w miejscach wilgotnych i kwaśnych | |
| B. Boczna powierzchnia młodych blaszek pomarańczowa. | |||
| Cortinarius malicorius Fr. ((= Cortinarius croceifolius Peck.) bl. jaskrawo pomarańczowe; trzon i brzeg kapelusza długo z wyraźnymi, grubymi resztkami osłony barwy żywo rdzawożółtopomarańczowej; kapelusz z wiekiem lub pod uciskiem zabarwia się czarnooliwkowo, tak samo reaguje miąższ w kapeluszu i podstawie trzonu; owocniki dość masywne Pełna lista (5) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (5) external links list available in this place in in Full Version - use now | lasy iglaste i liściaste, bagna | ||
| - młode blaszki nie tak żywo pomarańczowe; brzeg kapelusza i góra trzonu resztek pomarańczowej osłony | |||
 | Cortinarius cinnamomeus (zasłonak cynamonowy [skórzak cynamonowy]) (=Dermocybe cinnamomea) trzon z żółtozielonkawą barwą tła; resztki osłony są widoczne w dolnej części trzonu w postaci postrzępionych brązowordzawych pasów; młode bl. żółtopomarańczowe z żółtym ostrzem; kapelusz w barwach oliwkowych lub rdzawych, ku brzegom jaśniejszy do żółtego | lasy sosnowe i świerkowe | |
| Cortinarius sommerfeltii podstawowa barwa trzonu ochrowożółta, zgaszona, żywiej żółta w górnej części, nad zasnówką; kapelusz zwykle z wyraźnym garbkiem i jedną lub kilkoma koncentrycznymi strefami depresji, zabarwiony dość równomiernie ochrowobrązowo do brązowoczerwonego, kasztanowego, mahoniowego; blaszki ochrowopomarańczowe z jaśniejszym, żółtawym ostrzem Pełna lista (2) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (2) external links list available in this place in in Full Version - use now | |||
| C. Boczna powierzchnia młodych blaszek w odcieniach żółego, cytrynowa, musztardowa. | |||
| C.a. Niektóre części owocnika (poza blaszkami) wyraźnie miedzianoczerwono lub pomarańczowo zabarwione. | |||
Cortinarius bataillei   osłona na trzonie szarawobrązowa do brązowawooliwkowej w formie pasów na trzonie, nieraz bardzo wyraźnych; trzon u podstawy żywo pomarańczowy (skórka, kora, czasem także i miąższ); blaszki musztardowożółte, ostrze jaśniejsze, często ząbkowane; kapelusz rdzawobrązowy, z żółtawym tłem, lepiej widocznym na brzegu kapelusza pomiędzy rdzawymi włóknistymi łuseczkami Pełna lista (1) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (1) external links list available in this place in in Full Version - use now | |||
| C.a.2. resztki osłony na trzonie w formie podłużnych włókien, pomarańczowe do miedzianoczerwonych | |||
| Cortinarius uliginosus var. luteus kapelusz nawet początkowo nie jest cały miedzianoczerwony, jest drobny, oliwkowożółty ku brzegowi jasnożółty; grzybnia u podstawy trzonu jasnożółta | miejsca bardzo wilgotne, okresowo zalewane, zawsze pod wierzbami | ||
| - także kapelusz jest miedzianoczerwony (przynajmniej u młodych egzemplarzy) i grzybnia u podstawy trzonu | |||
 | Cortinarius uliginosus (zasłonak bagienny) (=Dermocybe uliginosa)
| tereny wilgotne, okresowo zalewane, pod wierzbami, często w mchu torfowcu | |
| Cortinarius croceoconus (=Dermocybe croceocona) k. początkowo dzwonkowaty do stożkowatego, w miarę rozwoju z reguły zachowuje się ±ostry garbek; powierzchnia zwykle wyraźnie włóknisto-łuseczkowata | w podmokłych górskich i podgórskich świerczynach, często w kępach mchu | ||
| C.b. Żadna część owocnika nie jest wyraźnie miedzianoczerwono lub pomarańczowo zabarwiona. | |||
| Cortinarius croceus var. porphyreovelatus trzon jasnożółty, czasem z zielonkawym odcieniem i zwykle bez pomarańczowej podstawy; w środkowej części trzon z wyraźnymi śladami osłony całkowitej, brązowoszare, fioletowobrązowawe, w formie nierównych pasów; blaszki jasnożółte do ciepłożółtych; kapelusz brązowooliwkowy, na brzegu jasno oliwkowożółty | wyrastaj w miejscach suchych, na glebach piaszczystych, często wśród porostów | ||
| - trzon bez wyraźnych pasów resztek osłony całkowitej | |||
| Cortinarius huronensis (zasłonak trzęsawiskowy) (=Cortinarius palustris) brzeg kapelusza od początku zabarwiony żółtobrązowo do czerwonobrązowego; kapelusz płaski, co najwyżej z płaskim garbkiem, żółtobrązowy do czerwonobrązowego; blaszki początkowo siarkowo do oliwkowożółtych Pełna lista (1) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (1) external links list available in this place in in Full Version - use now | na torfowiskach | ||
| -- brzeg kapelusza początkowo jasnożółty, oliwkowożółty, bez brązowych lub czerwonych odcieni | |||
| Cortinarius cinnamomeoluteus (P.D. Orton) Mos ((=saligna Mos. & Keller.)) kapelusz zwykle z szerokim garbkiem i ze koncentryczną depresją wokół niego; powierzchnia ±gładka, żółtooliwkowa, dojrzały z rdzawymi odcieniami Pełna lista (2) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (2) external links list available in this place in in Full Version - use now | w miejscach bardzo wilgotnych, w strefie alpejskiej i polarnej w towarzystwie karłowatych gatunków wierzby | ||
Cortinarius croceus var. croceus (zasłonak szafranowy)  kapelusz z garbkiem, oliwkowobrązowy, z wiekiem rdzawy, na brzegu bardziej żółtooliwkowy, drobnołuseczkowaty | w podmokłych świerczynach i w mikrosiedliskach o podobnym charakterze, w kępach mchu, zwykle pojedynczo lub po kilka egzemplarzy | ||
| D. Boczna powierzchnia młodych blaszek w odcieniach oliwkowego lub ochrowa ale nie żółta jak w pkt. C. | |||
| Cortinarius olivaceafuscus | |||
| Cortinarius chrysolitus | |||
| Cortinarius tubarius (=Cortinarius sphagneti) k. oliwkowo-żółty z dominacją tonu żółtego; t. początkowo żółty, potem oliwkowy; k. rozpostarty lub płasko stożkowaty, żółtobrązowy, czerwonawobrązowy do jasno umbrowego | ma torfowiskach, pod sosnami | ||
literatura · references
· Beran, M., 2003 — Druhy a intraspecificke taxony podrodu Dermocybe rodu Cortinarius nalezene na uzemi CR a SR. [99]
· Breitenbach J., Kraenzlin F., 1991 — Fungi of Switzerland 3 - Boletes & Agarics 1st part [26III]
· Nespiak A., 1975 — Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom VII. Zasłonak I (Cortinarius I). [22]
· Moser, M., 1983 — Die Roehrlinge und Blaetterpilze (Polyporales, Boletales, Agaricales, Russulales) in Kleine Kryptogamenflora, Band IIb/2. [27]
· Beran, M., 2003 — Druhy a intraspecificke taxony podrodu Dermocybe rodu Cortinarius nalezene na uzemi CR a SR. [99]
· Breitenbach J., Kraenzlin F., 1991 — Fungi of Switzerland 3 - Boletes & Agarics 1st part [26III]
· Nespiak A., 1975 — Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom VII. Zasłonak I (Cortinarius I). [22]
· Moser, M., 1983 — Die Roehrlinge und Blaetterpilze (Polyporales, Boletales, Agaricales, Russulales) in Kleine Kryptogamenflora, Band IIb/2. [27]
w Internecie · direct links — * CORTINARIUS Subgenus DERMOCYBE (inkl. einiger Telamonia-Arten) Erstellt von E. Ludwig at Pilzkundliche Arbeitsgemeinschaft Berlin-Brandenburg e. V. ·
Copyright © 1998-2012 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 28.01.2007 · została utworzona/was created 18.09.1998
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 28.01.2007 · została utworzona/was created 18.09.1998
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Dermocybe.htm">skórzak - Dermocybe - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Dermocybe.htm]skórzak - Dermocybe - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Dermocybe.htm">skórzak - Dermocybe - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Dermocybe.htm]skórzak - Dermocybe - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]